Siewnik punktowy: Budowa, Działanie i Najnowsze Technologie

W rolnictwie precyzyjnym, gdzie każdy detal wpływa na ostateczny plon, siewnik punktowy odgrywa kluczową rolę. Jego zadaniem jest nie tylko precyzyjne umieszczenie nasion na odpowiedniej głębokości, ale także zapewnienie im optymalnych warunków do kiełkowania i wzrostu. Odpowiednie otulenie ziaren ziemią oraz uzyskanie jednorodnych wschodów roślin są najważniejszymi czynnikami decydującymi o plonowaniu w siewie punktowym.

Siewnik punktowy pracujący na polu, widok z góry

Budowa i elementy sekcji wysiewającej

Na jakość pracy siewnika punktowego wpływa nie tylko aparat wysiewający, ale również kompleksowa konstrukcja sekcji wysiewającej oraz jej elementów roboczych. Jednym z kluczowych elementów jest równoległe połączenie zespołów wysiewających, które stanowi standard w obszarze pojedynkowania ziarna.

Równoległobok i jego rola

W siewnikach, takich jak HORSCH Maestro, zespoły wysiewające mogą optymalnie dopasować się do gleby i ewentualnych nierówności dzięki równoległobokowi z drogą wahadłową, na przykład 40 cm. Połączenie z Maestro jest ciężkie i masywne, aby gwarantować trwałość nawet w najtrudniejszych warunkach. Paralelogram łączący z zespołem wysiewającym o szerokości 35 cm jest jednym z najszerszych równoległoboków na rynku.

Punkty zużycia, czyli tuleje, są wysunięte bardzo daleko na zewnątrz, co jest istotne, ponieważ lepiej absorbują siły boczne lub siły skręcające działające na zespół wysiewający. To z kolei gwarantuje niskie zużycie równoległoboku i punktu połączenia z zespołem wysiewającym.

Redlice talerzowe i prowadzenie na głębokości

Oprócz podstawowego połączenia zespołu wysiewającego z ramą, o dokładnym siewie na głębokości decyduje również prowadzenie tarcz tnących na głębokości. Odbywa się to przy pomocy dwóch rolek regulujących głębokość, które są prowadzone przez układ kierowniczy. Redlice talerzowe, odpowiedzialne za tworzenie się bruzdy siewnej, są zamocowane dokładnie między dwoma rolkami prowadzącymi na głębokości.

Głębokość siewu ogranicza ogranicznik blachy prowadzącej na głębokości i można ją szybko i łatwo regulować za pomocą bolca. Tego typu budowa jest odporna na zużycie, a duże punkty zużycia na połączeniu rolek prowadzących na głębokości zapewniają bardzo dużą wytrzymałość. Redlica odpowiada za wykonanie bruzdy siewnej oraz umieszczenie nasiona na odpowiedniej głębokości. W siewnikach do kukurydzy najczęściej stosowane są redlice talerzowe złożone z dwóch talerzy ustawionych pod niewielkim kątem. Taka konstrukcja dobrze radzi sobie zarówno w glebie uprawionej tradycyjnie, jak i w systemach uproszczonych.

Nacisk redlic i koła kopiujące

Nacisk redlic ma decydujące znaczenie dla starannego i precyzyjnego otulenia ziarna glebą na głębokości. Agregaty Maestro są standardowo wyposażone w siłowniki hydrauliczne służące do obciążenia redlic. Operator może bezpośrednio z kabiny regulować nacisk redlic w zakresie od 150 kg do maksymalnie 350 kg na rząd.

Równie ważnym elementem są koła kopiujące, które odpowiadają za utrzymanie stałej głębokości pracy redlicy. Umieszczone są po obu stronach sekcji wysiewającej i poruszają się bezpośrednio po powierzchni gleby. Dzięki temu sekcja reaguje na nierówności terenu i utrzymuje stabilną głębokość odkładania nasion.

Koła dociskowe i zagarniające

Po umieszczeniu nasiona w bruździe ważne jest jego odpowiednie przykrycie i dociśnięcie gleby. Zadanie to realizują koła dociskowe znajdujące się za redlicą. Ich konstrukcja może być różna - od klasycznych kół gumowych po koła segmentowe czy palcowe. Do wyboru są rolki dociskowe o szerokości 50 mm z gładką lub profilowaną powierzchnią gumową bądź wąskie gumowe rolki dociskowe o szerokości 25 mm. Firma HORSCH opracowała również specjalne rolki zwierające glebę z żeliwa, takie jak rolki palczaste oraz rolki kolczaste.

Te specjalne rolki zapewniają rozkruszenie ścian szczeliny siewnej, które utwardzają się przez lekkie dociśnięcie gleby w momencie siewu. Dzięki nim bruzda siewna jest lepiej zamykana, szczególnie na bardzo ciężkich glebach gliniastych, co pozwala uniknąć jej ponownego otwarcia w okresie suszy. Celowe spulchnienie gleby za pomocą tych specjalnych rolek może sprzyjać wzrostowi korzeni i wczesnemu rozwojowi roślin. Rolka kolczasta lub palczasta zawsze porusza się po tej stronie bruzdy siewnej, w którą wysiewany jest pas nawożenia pod korzeń, co umożliwia korzeniom roślin szybszy wzrost w kierunku depozytu nawozów. Rolka palczasta jest bardziej agresywna i stosuje się ją w trudnych warunkach na ciężkich i średnich glebach.

Typy siewników i ich przeznaczenie

Siewniki to rolnicze maszyny składające się z dwóch podstawowych części: zbiornika na nasiona i systemu wysiewającego. Zbiornik służy do magazynowania materiału siewnego, który trafia do aparatu wysiewającego. System ten, złożony z aparatów wysiewających i redlic, rozmieszczonych poprzecznie względem kierunku jazdy, odpowiada za umieszczenie nasion w glebie na odpowiedniej głębokości.

Jak działają siewniki?

Działanie siewnika opiera się na napędzie mechanicznym, który jest przekazywany z kół jezdnych maszyny. Obrotowe mieszadło wewnątrz zbiornika zapewnia równomierne podawanie nasion do aparatów wysiewających. Następnie nasiona są transportowane do redlic, które umieszczają je w glebie. Cały proces jest precyzyjnie kontrolowany, co pozwala na dokładne dozowanie ilości nasion oraz ich umieszczenie na odpowiedniej głębokości.

Rodzaje siewników

Siewniki dzielą się na kilka rodzajów, z których każdy jest przeznaczony do określonego rodzaju upraw i warunków glebowych:

  • Siewniki rzędowe - najczęściej spotykane w małych i średnich gospodarstwach. Służą do precyzyjnego wysiewu nasion w rzędach, co jest kluczowe dla uzyskania równomiernych wschodów. W tej grupie można wyróżnić:
    • Talerzowe - przeznaczone do pracy na ciężkich glebach, gdzie obracające się talerze skutecznie radzą sobie z resztkami pożniwnymi, minimalizując ryzyko zapychania.
    • Stopkowe - idealne do wysiewu po orce, szczególnie w warunkach mniejszej ilości resztek roślinnych.
  • Siewniki pasowe - urządzenia te łączą kilka funkcji w jednym przejeździe: uprawę gleby, nawożenie i siew.
  • Siewniki rzutowe - stosowane głównie w leśnictwie, gdzie służą do tworzenia pasów zaporowych mających na celu ochronę upraw przed dziką zwierzyną.
  • Siewniki punktowe - w tej kategorii można wyróżnić siewniki mechaniczne i pneumatyczne:
    • Mechaniczne - mniej skomplikowane w budowie, ale oferujące wystarczającą precyzję do wielu typów upraw.
    • Pneumatyczne - wyróżniają się niezwykle wysoką precyzją wysiewu, co ma kluczowe znaczenie w uprawach wymagających dokładnego rozmieszczenia nasion. Siewniki pneumatyczne wykorzystują strumień powietrza do transportu nasion. System nadciśnieniowy w takich maszynach dociska nasiona do otworów w tarczy wysiewającej, powodując że każda redlica umieszcza materiał siewny na tej samej głębokości i w równych odstępach.
Tabela porównawcza różnych typów siewników

Innowacyjne systemy w siewnikach punktowych

Systemy dozowania: AirVac i AirSpeed

Nowe redlice siewne do siewu punktowego Maestro są konstruowane z myślą o długiej żywotności i trwałości przez wiele lat pracy. Wybierając między dwoma systemami dozowania, tj. AirVac i AirSpeed, a także szeroką gamą opcji wyposażenia, siewnik punktowy HORSCH Maestro można optymalnie dostosować do warunków pola, specyficznych wymagań gospodarstwa i indywidualnego zastosowania.

Najczęściej stosowanym rozwiązaniem w siewnikach do kukurydzy jest system podciśnieniowy, gdzie wentylator wytwarza podciśnienie w aparacie wysiewającym, zasysając nasiona do otworów w tarczy wysiewającej. Alternatywą są systemy nadciśnieniowe, w których powietrze podawane jest pod ciśnieniem do aparatu wysiewającego, "wypychając" nadmiar nasion z otworów tarczy.

Napęd elektryczny sekcji wysiewających

Coraz większą popularność zdobywa napęd elektryczny sekcji wysiewających. W tym przypadku każda sekcja wyposażona jest w indywidualny silnik elektryczny sterowany komputerowo. Pozwala to na niezależne sterowanie każdą sekcją siewnika, co upraszcza konstrukcję, eliminując konieczność stosowania dodatkowego generatora.

AutoForce i Geoforce: Automatyczna regulacja nacisku

W większości przypadków HORSCH Maestro jest wyposażony w dodatkową opcję AutoForce. To system, który podczas pracy w polu automatycznie, hydraulicznie dostosowuje nacisk redlic do panujących tam warunków glebowych. Gdy zmieniają się warunki glebowe, system sam dobiera odpowiedni nacisk redlic, tak aby redlica siewna mogła w pewny sposób pracować w glebie na zadanej głębokości. Dzięki temu ustawiona głębokość siewu jest zawsze zachowana.

System zapobiega również niepotrzebnemu ugniataniu gleby w szczelinie siewnej z powodu nadmiernego nacisku redlic. Kverneland GEOFORCE to automatycznie sterowany siewnik o stałej głębokości, niezależny od zmieniających się warunków glebowych, pozostałości, pogody i prędkości roboczej. Technologia czujników przetwarza informacje, a siłownik hydrauliczny dwustronnego działania w równoległoboku reguluje ciśnienie oleju, aby prowadzić rząd siewu na równą głębokość. Każda jednostka wysiewająca jest indywidualnie monitorowana i automatycznie regulowana podczas jazdy.

UPRAWOWO-SIEWNY OZDOKEN PERTUM 300 - TAŃSZY OD POLSKIEGO? (Prezentacja)

Systemy przednich narzędzi uprawowych

Od 2020 roku dostępna jest również znormalizowana płyta kołnierzowa zamontowana na korpusie siewnym HORSCH, do której można przymocować różne przednie narzędzia uprawowe. Odgarniacze grud, zawieszone w sposób pływający i prowadzące się same przez zintegrowane rolki, przygotowują obszar wysiewu, usuwając kamienie, grube grudy i materiał organiczny. Coraz bardziej popularny staje się także odgarniacz brył, który służy do usuwania górnej, najczęściej wysuszonej warstwy gleby, pozostawiając wilgotną warstwę gleby jako optymalne łoże siewne.

Ponadto do płyty kołnierzowej można przymocować dwutalerzową redlicę nawozową służącą do umieszczania nawozu pod korzeń. Możliwe są również inne przednie narzędzia uprawowe, takie jak tarcza tnąca lub dłuto spulchniające.

Precyzja siewu i rolnictwo cyfrowe

Norma wysiewu i prędkość robocza

Norma wysiewu kukurydzy zależy od wielu czynników, takich jak odmiana, warunki glebowe czy przeznaczenie uprawy. W praktyce obsada roślin najczęściej wynosi od 70 do 90 tys. W siewnikach mechanicznych zmiana normy wysiewu odbywa się poprzez wymianę kół zębatych lub zmianę przełożenia przekładni. W konstrukcjach wyposażonych w napęd elektryczny regulację przeprowadza się z poziomu terminala w kabinie ciągnika.

Jednym z kluczowych czynników wpływających na jakość siewu jest prędkość robocza. W tradycyjnych siewnikach punktowych zalecana prędkość wynosi zwykle od 6 do 8 km/h. Nowoczesne konstrukcje pozwalają jednak na pracę z większą prędkością przy zachowaniu wysokiej precyzji siewu, dzięki rozwojowi systemów stabilizacji toru spadania nasion oraz precyzyjnego sterowania aparatem wysiewającym.

Podsiew nawozu i mikrogranulatu

W wielu gospodarstwach siew kukurydzy łączy się z jednoczesnym podsiewem nawozu mineralnego. W tym celu siewniki wyposażane są w dodatkowe zbiorniki nawozowe oraz redlice nawozowe, które umieszczają nawóz w glebie w niewielkiej odległości od rzędu nasion. Takie rozwiązanie pozwala na dostarczenie składników pokarmowych bezpośrednio w strefę korzeniową rośliny.

Aplikatory mikrogranulatu z napędem elektrycznym dla sekcji wysiewających Optima HD-II i SX są zaprojektowane tak, aby zamontować je z tyłu sekcji wysiewającej i oferują pojemność zbiornika 17 litrów. Każda jednostka aplikatora mikrogranulatu jest zasilana elektrycznie i sterowana przez ISOBUS. Granulat grawitacyjnie spada do bruzdy siewnej bez żadnego wspomagania powietrzem, co minimalizuje emisję pyłu.

Przekrój sekcji wysiewającej z zaznaczonym miejscem aplikacji nawozu

Systemy elektroniczne i precyzyjne rolnictwo

Współczesne siewniki punktowe coraz częściej wyposażane są w zaawansowane systemy elektroniczne wspomagające operatora i zwiększające efektywność pracy. System automatycznego wyłączania sekcji wysiewających współpracuje z odbiornikiem GPS i zapobiega nakładkom na klinach czy uwrociach pola. Każda sekcja siewnika jest automatycznie włączana lub wyłączana w zależności od położenia maszyny na polu.

Coraz większą popularność zdobywa również technologia zmiennej normy wysiewu (VRA). Dzięki niej możliwe jest różnicowanie obsady roślin w zależności od potencjału plonowania poszczególnych części pola. Integracja siewnika z systemami nawigacji satelitarnej pozwala na precyzyjne prowadzenie maszyny po polu oraz dokumentowanie wykonanych zabiegów.

GEOSEED: Precyzja na najwyższym poziomie

GEOSEED to precyzyjna synchronizacja umieszczania nasion na całej szerokości roboczej maszyny. Zapewnia to równomierne rozprowadzanie nasion, uzyskując optymalny wzór - równoległy lub w kształcie rombu - na powierzchni gleby. Pozytywne efekty tej technologii są dalekosiężne. Poprawiając dystrybucję nasion, GEOSEED maksymalizuje efektywne wykorzystanie kluczowych zasobów, takich jak składniki odżywcze, woda i światło słoneczne, sprzyjając optymalnemu wzrostowi roślin.

GEOSEED jest oferowany na dwóch różnych poziomach:

  • GEOSEED Poziom 1 jest synchronizacją w obrębie szerokości roboczej siewnika. Zapewnia to perfekcyjną dystrybucję nasion we wzorzec równoległoboczny lub trójkątny: pozytywne efekty to najlepsze wykorzystanie składników odżywczych, wody i światła. Zmniejsza się również erozja wietrzna i wodna.
  • GEOSEED Poziom 2 korzystając z sygnału RTK-GPS jest synchronizacją także poza szerokością roboczą siewnika, czyli w zakresie całego pola. Jest to niezbędny wymóg dla upraw międzyrzędowych, poprzecznie do kierunku siewu.

Terminale ISOBUS

Siew z GPS oraz GEOCONTROL w kombinacji z elektrycznym napędem sekcji wysiewających to duży krok w stronę precyzji oraz oszczędności kosztów. Wszystkie te maszyny są wyposażone w technologię ISOBUS, gdzie przy pomocy terminala IsoMatch Tellus sterowanie odbywa się w prosty sposób. W napędzie elektrycznym każda sekcja wysiewająca, korzystając z pomocy GPS oraz GEOCONTROL jest automatycznie włączana oraz wyłączana w odpowiednim momencie, zapewniając brak zachodzenia na siebie rzędów.

IsoMatch Tellus PRO i IsoMatch Tellus GO+ oferują optymalne rozwiązania dla precyzyjnego rolnictwa, zapewniając wszechstronny system sterowania w kabinie ciągnika. IsoMatch GEOCONTROL to zaawansowana aplikacja oprogramowania zawartego w terminalach, która pomaga kontrolować wszystkie maszyny Kverneland Group w standardzie ISOBUS.

Wiodący producenci siewników punktowych

Horsch Maestro

Firma Horsch należy do grona producentów rozwijających technologię szybkiego i precyzyjnego siewu punktowego. W ofercie znajdują się siewniki serii Maestro, w tym modele Maestro TV i TX, przeznaczone do wysiewu kukurydzy oraz innych roślin szerokorzędowych. Siewniki wykorzystują pneumatyczny aparat wysiewający, który odpowiada za precyzyjne pobieranie i prowadzenie nasion do gleby. Stabilna sekcja wysiewająca w siewniku Horsch Maestro, wyposażona w redlice talerzowe oraz koła kopiujące i dociskowe, zapewnia utrzymanie zadanej głębokości siewu nawet w trudniejszych warunkach glebowych.

Siewnik Horsch Maestro w akcji na polu

Väderstad Tempo

Firma Väderstad jest jednym z liderów technologii szybkiego siewu punktowego. Jej najbardziej znanym produktem jest seria siewników Tempo, która zrewolucjonizowała podejście do prędkości pracy maszyn tego typu. Siewniki Tempo zaprojektowano tak, aby utrzymać bardzo wysoką precyzję wysiewu nawet przy prędkościach znacznie przekraczających standardowe wartości. Sekretem tej technologii jest aparat wysiewający Gilstring Seed Meter, który kontroluje ruch nasiona od momentu pobrania z komory aż do jego umieszczenia w glebie.

Kuhn Maxima / NG Plus / Monoshox

Firma Kuhn należy do grona największych producentów maszyn rolniczych na świecie. Najbardziej znaną serią siewników do kukurydzy jest Maxima, która obejmuje wiele modeli o różnej liczbie sekcji wysiewających. Maszyny te dostępne są w konfiguracjach od 6 do 12 rzędów. Siewniki tej serii wykorzystują pneumatyczny aparat wysiewający, który umożliwia bardzo dokładne pobieranie pojedynczych nasion i ich równomierne rozmieszczenie w rzędzie. Jedną z najbardziej znanych serii siewników jest NG Plus, wyposażona w talerzowe sekcje wysiewające. Nowocześniejszym rozwiązaniem są siewniki wyposażone w system Monoshox, który wykorzystuje amortyzator oraz sprężyny stabilizujące pracę sekcji wysiewającej.

Monosem ValoTerra

Francuska firma Monosem od wielu lat specjalizuje się w produkcji siewników punktowych i jest uznawana za jednego z najbardziej doświadczonych producentów maszyn do precyzyjnego siewu roślin szerokorzędowych. W ofercie producenta znajduje się także nowoczesna generacja siewników ValoTerra, wyposażona w elektryczny napęd sekcji wysiewających oraz systemy rolnictwa precyzyjnego, takie jak sterowanie sekcjami, zmienna norma wysiewu czy integracja z systemami GPS.

Özdöken Falcon

Wśród producentów oferujących siewniki punktowe do kukurydzy warto wymienić również turecką firmę Özdöken. Maszyny tej marki wykorzystują pneumatyczny system dozowania nasion, który pozwala na precyzyjne pobieranie pojedynczych ziaren z komory nasiennej i ich równomierne rozmieszczenie w rzędzie. Jednym z reprezentatywnych modeli tej marki jest siewnik punktowy Falcon 6T, przeznaczony do precyzyjnego wysiewu kukurydzy i innych roślin szerokorzędowych.

Agro-Masz

Siewniki Agro-Masz wyróżniają się trwałą konstrukcją oraz praktycznymi rozwiązaniami technicznymi, które sprawdzają się w codziennej pracy polowej bez konieczności stosowania skomplikowanej elektroniki.

Elvorti Vesta

Wśród producentów oferujących siewniki punktowe do kukurydzy znajduje się również ukraińska firma Elvorti. Jedną z popularnych serii są siewniki Vesta, dostępne najczęściej w wersjach 6- i 8-rzędowych. Maszyny te umożliwiają jednoczesny wysiew nasion oraz podsiew nawozu w oddzielnych rzędach, co poprawia warunki wzrostu roślin w początkowej fazie rozwoju. Siewniki tej marki wykorzystują pneumatyczny system dozowania nasion.

Kverneland Optima

Kverneland Optima to uniwersalny pneumatyczny siewnik punktowy do kukurydzy, słonecznika, buraków, buraków otoczkowanych, soi, grochu i wielu innych rodzajów nasion. W tej grupie produktów model Optima RS (SX) ze sztywną ramą i sekcjami wysiewającymi do szybkiego siewu SX został zaprojektowany dla rolników i usługodawców poszukujących solidnego i wydajnego rozwiązania. Rama Optima RS jest dostępna w szerokościach roboczych od 6,1 m do 9,3 m i może być dostosowana do różnych szerokości rzędów, od 45 cm do 80 cm w równych i nierównych konfiguracjach, oraz jest gotowa do przenoszenia do 18 rzędów. Rama Optima RS może być wyposażona w duży zbiornik na nawóz o pojemności 2000 l lub alternatywnie w przedni zbiornik zapewniający dobry rozkład masy. Ponadto dostępny jest elektryczny aplikator mikrogranulatu. Opcjonalnie Optima RS z sekcjami do szybkiego siewu SX może być wyposażona w system Kverneland GEOFORCE, który automatycznie dostosowuje głębokość siewu i kontrolę nacisku w rzędzie siewnym do różnych rodzajów gleby i prędkości roboczych.

tags: #siewnik #sekcja #wysiewajaca