Przygotowanie ścieżek technologicznych na polu bardzo ułatwia zabiegi uprawowe. Dzięki nim można jeździć po całym obszarze pola, na przykład w trakcie oprysku, nie niszcząc roślin. Jest to szczególnie istotne w kontekście efektywnego wykorzystania nawozów oraz środków ochrony roślin, a także dla zmniejszenia presji chorób.
Czym są ścieżki technologiczne?
Ścieżki technologiczne to stałe przejazdy, po których poruszają się maszyny rolnicze podczas wykonywania zabiegów ochrony roślin oraz nawożenia. Ich odległość od siebie odpowiada szerokości belki roboczej opryskiwacza oraz szerokości równomiernego rozrzucenia nawozu przez rozsiewacz. Pozwalają one na bardziej efektywną uprawę, oszczędność paliwa, a także przynoszą oszczędności w materiale siewnym, ponieważ rośliny i tak zostałyby zniszczone przez kilkukrotny przejazd. W trakcie żniw przejazdy technologiczne mogą również wyznaczyć sposób poruszania się ciągników z przyczepami odbierającymi zebrany plon z kombajnów.
Wyznaczanie ścieżek technologicznych - metody i narzędzia
Siewniki z fabrycznymi rozwiązaniami
Siewnik 3m, czyli taki, w którym szerokość robocza wynosi dokładnie trzy metry, często umożliwia znaczenie ścieżek z wykorzystaniem fabrycznych rozwiązań. Nowoczesne siewniki są wyposażone w system zamykania odpowiednich wylotów nasion oraz w licznik przejazdów. Wtedy na komputerze sterującym ustawia się odpowiednią liczbę uniesień siewnika, po której powinien on załączyć blokadę. Powstają w ten sposób pasy nieobsiane, które wyznaczają ślady przejazdu dla ciągnika podczas ochrony chemicznej albo nawożenia.
Wykonanie ścieżek technologicznych uzyskuje się poprzez wprowadzenie stosownych nastaw, które należy wykonać z użyciem odpowiednich narzędzi. Ponieważ różne maszyny mogą mieć nieco inne sposoby ich wprowadzania, ustawienia siewnika 3m najlepiej wykonać z pomocą instrukcji użytkowania. Proces siewu jest następnie prowadzony w taki sposób, że co określoną odległość ziarno nie jest wysiewane, dzięki czemu tworzy się pas, po którym może przejechać koło ciągnika.
Sterownik siewnika. Ścieżki technologiczne. Pokaz działania.
Adaptacja ścieżek w starszych siewnikach
Wielu rolników zadaje sobie pytanie, czy ścieżki można wykonać w każdym siewniku? Okazuje się, że jest to jak najbardziej możliwe, nawet jeżeli maszyna nie ma w tym celu zaimplementowanych żadnych fabrycznych rozwiązań. Przygotowanie ścieżek technologicznych jest w takiej sytuacji związane z wyłączeniem wysypu ziarna do konkretnych lejków.
Wszystkie ustawienia siewnika trzeba wprowadzać ręcznie i modyfikować je co każdy przejazd, jednak samo tworzenie ścieżek technologicznych jest jak najbardziej wykonalne. Niezależnie czy posiadamy starszy siewnik 3m czy innej szerokości, z pomocą odpowiednich narzędzi i obliczeń możemy wykonać ścieżki równie precyzyjnie, jak zrobi to nowoczesna maszyna. Szerokość robocza siewnika nie ma tu żadnego znaczenia, ponieważ istotne jest jedynie odpowiednie rozłożenie nasion na powierzchni pola. Proces siewu trzeba jednak kontrolować bardzo dokładnie, dlatego przydatna będzie pomoc drugiej osoby. Przed rozpoczęciem prac warto wykonać kilka przejazdów testowych, co dodatkowo ułatwi odpowiednie przygotowanie siewnika.
Dla siewników, które nie posiadają systemu ścieżek technologicznych bądź jest on niesprawny lub niekompletny, dostępne są zestawy kontrolne ścieżek technologicznych. Przykładem jest zestaw produkcji polskiej, wykonany z wysokiej jakości podzespołów, umożliwiający adaptację w niemal każdym siewniku zbożowym. System umożliwia sterowanie takimi elementami wykonawczymi jak siłownik elektryczny, elektromagnes lub elektrozawór, a układ zasilany jest 12V z gniazda 3-pinowego ciągnika.
Ręczne metody wyznaczania ścieżek
Prostsze siewniki wymagają większej uwagi od operatora, który musi sam liczyć przejazdy i odpowiednio zamykać zasuwy. Przykładowo, można używać sznurka na 12 metrów z zaznaczonymi ścieżkami (szerokość ciągnika), a następnie zamykać sekcje w miejscach, gdzie wypadają zaznaczenia. Następnie przekładać sznurek i powtarzać proces do końca pola.
Przykładowo, dla opryskiwacza 15m i siewnika zbożowego 3m, siejemy 2 razy na wszystkie sekcje, a za 3. przejazdem zamykamy w siewniku te sekcje, które są za kołami ciągnika. Następne 2 przejazdy (+2 na kolejny opryskiwacz) siejemy na wszystkie sekcje, a kolejną znowu zamykamy. Takie podsumowanie daje 2 przejazdy na cały siewnik, 1 z zamkniętymi i 2 znowu na cały, co daje 5 szerokości siewnika, czyli 15m, co odpowiada szerokości opryskiwacza. Zamknięte sekcje wyznaczają tor jazdy z opryskiwaczem, ponieważ na tych śladach nie będzie rosło zboże. Kluczowe jest, aby zamykać sekcje na taki rozstaw kół, jaki będzie miał ciągnik wykonujący późniejsze zabiegi.
Planowanie i obliczenia
Aby poprawnie zaplanować ścieżki technologiczne, kluczowe jest dostosowanie ich rozstawu do szerokości roboczej używanego sprzętu: siewnika, opryskiwacza oraz rozsiewacza. Szerokość belki opryskiwacza musi być wielokrotnością szerokości siewnika, żeby nie powstały obszary nieochronione, a cała plantacja była równomiernie nawożona.
- W przypadku belki o szerokości 15 metrów, szerokość siewnika powinna być 3 metry (3m x 5 = 15m).
- Inaczej wygląda sytuacja z belką o szerokości 36 metrów, tutaj siewnik może mieć szerokość 3, 4, 6, a nawet 9 metrów.
Ścieżki technologiczne zakładane są w połowie szerokości roboczej opryskiwacza i rozsiewacza. W przypadku, kiedy ich szerokość jest nieparzystą wielokrotnością szerokości siewnika, założenie pierwszej ścieżki jest proste. W przypadku 36 metrów i siewniku o szerokości 4 albo 6 metrów, drugi przejazd siewnika musi być wykonany na połowę szerokości przy ścieżkach zakładanych od granicy pola.
Dopasowanie do rozstawu kół ciągnika
Żeby ścieżki spełniały swoje zadanie, należy odpowiednio ustawić ilość i rozstaw zamykanych sekcji. Muszą one być dostosowane do rozstawu kół ciągnika, najczęściej jest to 1,8 metra. Źle dobrany rozstaw spowoduje, że koła ciągnika będą zgniatały rośliny w którymś śladzie. Podobnie sytuacja wygląda z doborem ilości zamykanych sekcji. Zależą one od szerokości opon, w jakie jest wyposażony ciągnik. I tak przy oponie o rozmiarze 540 i rozstawie rządków w siewniku 12,5 cm na każdy ślad powinny się zamykać 4 sekcje wysiewające.
Znaczniki ścieżek przedwschodowych
Decydując się na zakup siewnika, warto też wyposażyć go w znaczniki ścieżek przedwschodowych. Są to mechaniczne znaczniki pozostawiające ślady na glebie, które pozwalają wykonywać przejazdy w odpowiednich miejscach, zanim rośliny wzejdą.
Wyzwania w tworzeniu ścieżek
Tworzenie ścieżek technologicznych, zwłaszcza w siewnikach bez fabrycznych udogodnień, może napotkać trudności. Przykładowo, ręczne zamykanie zasuwek jest uciążliwe. Próby automatyzacji, np. za pomocą sprężyn i linek, mogą napotkać problemy, takie jak klinowanie się ziarna w prowadnicach zasuwek. Jeśli w prowadnicę zasuwek wpadają ziarna, zamknięcie ich staje się trudne, a czasem niemożliwe. W takich sytuacjach należy rozważyć sens dalszych przeróbek lub poszukać sprawdzonych rozwiązań, które eliminują problem blokowania się mechanizmów.
Znaczenie technologii GPS
Wyznaczenie ścieżek technologicznych może odbyć się również za pomocą sygnału GPS. Przy użyciu systemu nawigacyjnego siew odbywa się w sposób niezależny i nie musi być w jednakowej linii do późniejszych przejazdów opryskiwacza. Założenie ścieżek technologicznych bez GPS wymaga dokładności i planowania. Istotnym elementem pozwalającym uniknąć niepotrzebnego ugniatania gleby jest zakładanie ścieżek technologicznych co roku w tych samych miejscach.
tags: #siewnik #with #drivinglines