Skanery i terminale w wózkach widłowych: Optymalizacja Pracy Magazynowej

Współczesne magazyny i centra dystrybucyjne w dużej mierze opierają swoją efektywność na sprawnym przepływie towarów i dostępie do informacji w czasie rzeczywistym. Kluczową rolę w tych procesach odgrywają wózki widłowe, które, dzięki zaawansowanym technologiom, ewoluowały w wielofunkcyjne pojazdy wyposażone w szereg możliwości, takich jak GPS, czytniki RFID, czytniki kodów kreskowych czy łączność bezprzewodowa.

Wózek widłowy z zamontowanym terminalem i skanerem kodów kreskowych

Znaczenie uprawnień i bezpieczeństwa w obsłudze wózków widłowych

Kierowanie wózkiem widłowym wymaga posiadania odpowiednich uprawnień, które są nadawane po uzyskaniu pozytywnego wyniku na egzaminie państwowym organizowanym przez Urząd Dozoru Technicznego (UDT). Przyszły operator przed przystąpieniem do egzaminu bierze udział w specjalnym kursie, obejmującym kilkadziesiąt godzin nauki budowy wózka, sposobu jego obsługi oraz zasad bezpieczeństwa.

Obowiązki operatora przed rozpoczęciem pracy

Przed rozpoczęciem pracy operator musi przeprowadzić dokładną inspekcję wózka widłowego, sprawdzając między innymi:

  • stan opon,
  • poziom płynów,
  • działanie hamulców, klaksonu, świateł i wideł.

Dodatkowo, bezpieczna obsługa wózków widłowych wiąże się z koniecznością przestrzegania wielu zasad bezpieczeństwa. Pojazdy te są wyposażone w liczne systemy oświetlenia i sygnały dźwiękowe, które dodatkowo ostrzegają pieszych i innych kierowców przed zbliżającą się maszyną.

Ładowność i stabilność

Każdy operator musi znać maksymalną dopuszczalną ładowność wózka. Informacja na ten temat znajduje się w instrukcji dołączonej do urządzenia. Operator musi umieć prawidłowo rozłożyć ładunek, aby zapewnić stabilność i uniknąć przewrócenia wózka. Podczas podnoszenia ładunku widły muszą być wsunięte pod niego do pełnej głębokości. Następnie należy użyć dźwigni hydraulicznej, która pozwala na uniesienie towaru na wysokość niezbędną do jego transportu. Ładunek należy opuszczać powoli, z wykorzystaniem dźwigni hydraulicznej. Obowiązkiem operatora jest upewnienie się, że widły znajdują się w pozycji poziomej, a towar leży stabilnie.

Zasady bezpiecznej jazdy

Podczas jazdy wózkiem widłowym nie należy przekraczać dopuszczalnej prędkości. Zbyt szybkie poruszanie się może bowiem utrudniać skręcanie i omijanie przeszkód. Należy unikać gwałtownych manewrów. Trzeba też poznać promień skrętu konkretnego modelu wózka.

Diagram udźwigu wózka widłowego

Nie ma możliwości uzyskania uprawnień UDT na wózki bez znajomości metody odczytywania diagramu udźwigu. Diagram udźwigu to informacja, przedstawiona w formie tabelki lub wykresu, znajdującego się zawsze zarówno w dokumentacji urządzenia, jak i na jego powierzchni. Są to indywidualne wyliczenia dla każdego modelu pojazdu unoszącego, które zawierają informację o udźwigu nominalnym.

Czym jest udźwig nominalny?

Udźwig nominalny stanowi określoną przez producenta maksymalną wagę ładunku, jaka może zostać uniesiona przez dany wózek widłowy na określoną wysokość. W przypadku obliczenia udźwigu nominalnego należy pamiętać o zachowaniu prawidłowego, wskazanego środka ciężkości, określonego również w diagramie udźwigu wózka.

Wyznaczanie środka ciężkości

Wyznaczenie środka ciężkości ładunku nie jest trudnym zadaniem. W celu jego określenia należy długość pojedynczej widły podzielić przez dwa, gdyż tak zwany "środek ciężkości ładunku" znajduje się dokładnie w połowie długości widły, odmierzanej od czoła wideł.

Jak odczytać diagram udźwigu?

Diagram udźwigu wózka widłowego pozwala na określenie dwóch bardzo istotnych wartości:

  1. Maksymalna wysokość unoszenia ładunku o konkretnej wadze, wyznaczana na podstawie wagi ładunku oraz środka jego ciężkości.
  2. Dopuszczalna masa ładunku, gdy podana jest wysokość, na jaką należy unieść ładunek oraz jego środek ciężkości.

Dlaczego umiejętne odczytywanie diagramu jest kluczowe?

Niewłaściwe odczytywanie diagramu udźwigu może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:

  • przewrócenie się wózka widłowego (uszkodzenie wózka/ładunku/operatora, innego wyposażenia magazynu),
  • upadek ładunku z dużej wysokości (oraz uszkodzenie/całkowite zniszczenie ładunku),
  • upadek ładunku z dużej wysokości - stworzenie zagrożenia zdrowia i życia dla pracowników,
  • uszkodzenie masztu wózka widłowego (np. wygięcie, odkształcenie, uszkodzenie układu podnoszenia).

Pytania dotyczące diagramu udźwigu wózka widłowego to ważny element, pojawiający się zawsze na teoretycznym egzaminie UDT na wózki widłowe. Nie można zdać egzaminu UDT bez umiejętności odczytywania danych z diagramu.

Przykład diagramu udźwigu wózka widłowego z objaśnieniami

Nadzorowanie stanu technicznego i przeglądy wózków widłowych

Właściciele wózków widłowych odpowiadają nie tylko za zarejestrowanie wózka w Urzędzie Dozoru Technicznego, ale również za nadzorowanie stanu technicznego urządzenia przez cały okres eksploatacji. Przepisy dotyczące przeglądów wózków widłowych określone są w Ustawie o dozorze technicznym z dnia 21 grudnia 2000 roku.

Rodzaje przeglądów wózków widłowych

Przeglądy wózków widłowych zalecane i przeprowadzane przez Urząd Dozoru Technicznego to zaledwie jeden spośród kilku typów kontroli zalecanych dla widlaków. Każdy z nich wyznaczany jest z innego powodu i odbywa się w różnych okresach czasowych. Częstotliwość wykonywania przeglądów wózków jezdniowych jest określona na bazie rodzaju badania.

Przeglądy codzienne

Wykonywane każdego dnia przed przystąpieniem do obsługi urządzenia. Mają na celu określenie, czy sprzęt jest w pełni sprawny, czy posiada olej i paliwo (w przypadku wózków widłowych spalinowych) lub naładowany akumulator (w przypadku wózków widłowych elektrycznych). Wyniki przeglądu powinny być odnotowane w Książce eksploatacji wózka widłowego. Po skończonej pracy operator powinien ponownie dokonać oględzin wózka i upewnić się, czy podczas eksploatacji nie doszło do jakichkolwiek usterek czy uszkodzeń części lub mechanizmów. Codzienne kontrolowanie stanu technicznego wózków jezdniowych jest bardzo istotne dla prawidłowej pracy i możliwości eksploatacji wózka.

Przeglądy konserwacyjne

Ich częstotliwość wykonywania zależna jest od rodzaju urządzenia. Mogą one odbywać się co 30 lub 60 dni.

  • Co 30 dni: Wózki jezdniowe wyposażone w mechaniczny napęd oraz wysięgnik, w których znajduje się podest lub fotel operatora (np. wózki widłowe czołowe, wózki wysokiego składowania, wózki widłowe terenowe).
  • Co 60 dni: Wózki posiadające mechaniczny napęd, ale prowadzone lub sterowane zdalnie.

Wyniki przeglądów zapisuje się w Dzienniku konserwacji wózka widłowego. Dziennik konserwacji musi być prowadzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i zawierać informacje o przeprowadzonych przeglądach technicznych, naprawach i innych czynnościach konserwacyjnych wykonanych na wózku. Dodatkowym atutem posiadania konserwatora jest możliwość błyskawicznej naprawy usterek i wymiany uszkodzonych części.

Przeglądy okresowe

Stanowią najrzadziej odbywające się badania. Mają charakter państwowej kontroli, w trakcie której sprawdza się nie tylko stan techniczny, ale również wszelkie dokumenty wózków jezdniowych.

Przeglądy specjalne

Pierwszy raz wykonywany jest dla urządzenia zaraz po jego zakupie, przed rozpoczęciem pracy, tak aby potwierdzić zdolność sprzętu do rejestracji w Urzędzie Dozoru Technicznego. Ten typ przeglądu różni się od pozostałych, gdyż częstotliwość jego wykonywania nie jest z góry narzucona przez konkretne okresy czasowe. Przegląd specjalny ma za zadanie kompleksowe zbadanie stanu technicznego wszystkich elementów, części oraz układów wózka widłowego.

Badania powypadkowe i poawaryjne

Przeprowadza się je już po usunięciu usterki czy wymianie części, które uległy awarii.

Czuwanie nad prawidłowym stanem technicznym urządzeń należy do obowiązków ich posiadaczy, a kontrole przeprowadzane przez pracowników dozoru technicznego mają za zadanie tylko potwierdzić to, czy konserwacja oraz naprawy przeprowadzane są regularnie i z należytą starannością.

Terminal wózkowy jako centrum komunikacji i kontroli

Terminal zamontowany w wózku widłowym pozwala kierowcy na komunikowanie się z systemem magazynowym w czasie rzeczywistym, co znacznie przyspiesza realizację zleceń i obsługę klientów. Istotą pracy współczesnego magazynu jest sprawne wykonywanie zadań, przyspieszenie procesów i dostęp do informacji w czasie rzeczywistym. Operatorzy wózków widłowych, aby móc szybko realizować zadania i wywiązywać się ze swoich obowiązków, muszą mieć ciągły dostęp do informacji.

Funkcjonalność terminali wózkowych

Terminal wózkowy to specjalny komputer przenośny, którego konstrukcja pozwala na montaż w kabinie wózka widłowego i bezawaryjną pracę w trudnych, a niekiedy ekstremalnych warunkach przemysłowych. Rola terminala wózkowego w pracy magazyniera jest nie do przecenienia. Komputer przenośny podłączony do systemu zarządzającego magazynem (WMS), posiadający dodatkowo wbudowany skaner kodów kreskowych, czytnik RFID, drukarkę czy inne urządzenia peryferyjne, zapewnia pracownikowi pełny wgląd do wszystkich danych, samowystarczalność i sprawną realizację wszystkich zleceń. Terminale mobilne umożliwiają pracownikowi odbieranie i wykonywanie zleceń w miejscu, w którym aktualnie się znajduje. Nie musi wracać np. do biura, aby otrzymać wytyczne. Wszystkie informacje zostają zdalnie przesłane i wyświetlają się na monitorze komputera.

Montaż i ergonomia

W większości przypadków terminale mobilne nie są montowane w wózku na stałe. Zazwyczaj są instalowane w taki sposób, żeby w razie potrzeby można było je bez problemu wyjąć. Terminale mobilne, które instalowane są w kabinie kierowcy, zapewniają wygodę i bezpieczeństwo pracy. Montowane są w ten sposób, aby nie przeszkadzać i nie ograniczać pola manewru kierowcy. Zazwyczaj mają one kompaktowe rozmiary, dlatego nie zajmują za wiele miejsca w kabinach. Ich funkcjonalność można dostosować do potrzeb operatora wózka widłowego. Urządzenia dostępne są w wielu wariantach, w których możliwe są różne opcje konfiguracji.

Wytrzymałość w warunkach przemysłowych

Konstrukcja komputerów przenośnych, które montowane są w wózkach widłowych, musi być dostosowana do środowiska przemysłowego. Terminale mobilne powinny cechować się wytrzymałą i solidną obudową, która sprosta trudnym, a niekiedy dość ekstremalnym warunkom. Często komputer w wózku widłowym zmuszony jest do pracy w niskich temperaturach (np. chłodnia), a także narażony jest na wnikanie pyłu, kurzu czy wilgoci. Z tego względu urządzenia te wyposażone są zazwyczaj w solidne i mocne obudowy o wysokiej klasie szczelności IP64 czy IP65, które dają gwarancję, że do wnętrza komputera nie dostaną się elementy niepożądane. Wysokiej klasy tablety wózkowe spełniają również dość wyśrubowane normy wytrzymałościowe. Konstrukcja terminali umożliwia również ich długą pracę poza stałym źródłem zasilania. Większość tego typu komputerów wyposażonych jest w mocne akumulatory i zasilacze. W ten sposób mogą pracować i ładować się wówczas, gdy pojazd jest w użyciu.

Śledzenie wózków widłowych i optymalizacja procesów

Śledzenie w czasie rzeczywistym wózków widłowych lub innych pojazdów, takich jak AVG (samojezdne wózki transportowe), umożliwia kierownikom logistyki i produkcji osiągnięcie większej wydajności, rentowności i bezpieczeństwa. Każdy śledzony pojazd musi być wyposażony w znacznik, który przesyła sygnał do odbiorników przymocowanych do sufitów. Następnie odbiorniki wysyłają sygnał do serwera RTLS i obliczają pozycję pojazdu w czasie rzeczywistym z dokładnością do 30 cm.

Wskaźniki efektywności

Dane są następnie przekształcane w łatwe do odczytania wskaźniki, takie jak:

  • odległość przebyta przez każdy wózek widłowy,
  • czas pracy względem czasu zatrzymania,
  • stosunek czasu załadowanego i rozładowanego,
  • czas potrzebny do wykonania zadania,
  • ogólna efektywność sprzętu (OEE).

Oprócz tras każdego wózka widłowego zaawansowana wizualizacja może dostarczyć dodatkowych informacji oraz pozwala zrozumieć procesy w celu usprawnienia ruchu i usunięcia wąskich gardeł.

Nawigacja i zapobieganie błędom

Każdy wózek widłowy może być wyposażony w ekran, na którym operatorzy monitorują przydzielane zadania w czasie rzeczywistym. Dodatkowo wiedzą, gdzie odebrać następny ładunek i znają dokładną lokalizację, gdzie go rozładować. W momencie, gdy operator jest gotowy do zrzucenia ładunku w niewłaściwym miejscu, jest o tym natychmiast powiadamiany.

Optymalizacja tras i wykorzystania magazynu

Koszty paliwa, czas pracy kierowców i liczba potrzebnych wózków podnośnikowych - wszystko to można zminimalizować, poprzez wybór najbardziej optymalnej trasy. Śledzenie przepływu towarów za pomocą śledzenia wózka może również przyczynić się do zmniejszenia liczby wypadków.

Śledzenie zasobów

W niektórych przypadkach, szczególnie uwzględniając minimalizację kosztów, uzasadnione jest stosowanie monitorowania wózków widłowych w celu śledzenia zasobów i przepływu materiałów. Zamiast umieszczać tag na każdej palecie z materiałem, tańsze i łatwiejsze jest śledzenie tylko wózków widłowych manipulujących towarami. Taki zabieg umożliwia dodatkowe śledzenie palety, ponieważ za każdym razem, gdy wózek widłowy ładuje towar, paleta może być identyfikowana za pomocą skanera kodów kreskowych lub technologii RFID. Warto zwrócić uwagę, że dzięki zastosowaniu systemu monitorowania wózków - kierowca nie musi opuszczać kabiny w celu np. skanowania kodów.

Wybór urządzenia Auto ID: Tablet przemysłowy czy terminal wózkowy?

Właściwy dobór urządzeń automatycznej identyfikacji to warunek konieczny do utrzymania ciągłości pracy. Zmieniające się warunki środowiska pracy (wewnątrz, na zewnątrz) sprawiają, że sprzęt poddawany jest dużym obciążeniom.

Terminale wózkowe

Zasadniczym zadaniem terminali wózkowych jest zapewnienie operatorowi wózka dostępu do najaktualniejszych danych zapisanych w firmowej bazie oraz możliwości wprowadzania do tej bazy nowych danych, wszystko w czasie rzeczywistym. Rozwiązaniem w pełni profesjonalnym, dedykowanym tylko do pracy na wózkach widłowych, jest terminal wózkowy. Urządzenia te można użytkować w najbardziej ekstremalnych środowiskach: magazynach, rampach rozładowczych wewnątrz i na zewnątrz, a także w mroźniach. Konstrukcja obudowy oferuje pyło- i wodoszczelność na poziomie IP66 oraz uszczelnione złącza komunikacyjne i zasilania.

Przykłady terminali wózkowych

  • Honeywell Thor VM1A: Terminal z systemem Android, przekątna ekranu 8’’. Jeden z lżejszych terminali (masa 2,1 kg), idealny do sporadycznego używania poza wózkiem. Wyposażony w uchwyt montażowy pozwalający na błyskawiczny demontaż. Doskonale radzi sobie w trudnym środowisku pracy - przy temperaturach od -30°C do +60°C, wilgotności 5-95% i dużym zapyleniu. Posiada interfejsy radiowe: Bluetooth, 802.11a/b/g/n/ac, NFC.
  • Honeywell Thor VM3A: Przekątna ekranu 12,1’’, przeznaczony do pracy w najbardziej wymagających zakładach produkcyjnych i centrach dystrybucji. Sprzęt opiera się na platformie Mobility Edge. Przeznaczony do montażu na pojazdach transportowych. Może pracować w temperaturze od -30°C do +50°C i przy wilgotności powietrza 5-95% (klasa szczelności IP66). Zapewnia łączność NFC, WWAN, WiFi oraz Bluetooth.
  • Zebra VC8300: Z ekranem o przekątnej 8’’ lub 10’’. Ułatwia migrację aplikacji z systemu Windows do Androida. Sprawdza się w trudnych warunkach pracy, w tym w przestrzeniach zapylonych, zawilgoconych, a także w mroźniach. Niezawodność gwarantuje klasa szczelności IP66, uszczelnione złącza, inteligentne czujniki temperatury i opcjonalne grzejniki. Wydajność zapewnia ośmiordzeniowy procesor Qualcomm Snapdragon, a wygodę wprowadzania i przeglądania danych - opcjonalna, zewnętrzna klawiatura QWERTY.

Tablety przemysłowe

W roli terminala wózkowego równie dobrze może sprawdzić się tablet. Profesjonalne tablety biznesowe przygotowane są do pracy nawet w najtrudniejszych warunkach. Ich największym atutem jest mobilność - użytkownik może pracować zarówno w terenie, jak i stacjonarnie. Oczywiście, posiadają one baterię wewnętrzną, co zapewnia pracę w trybie ciągłym. W wybranych modelach zintegrowany czytnik kodów kreskowych umożliwia większą elastyczność operacji.

Cechy tabletów przemysłowych Zebra

Wiodącym producentem tabletów przemysłowych jest firma Zebra. Choć pod względem wyglądu nie różnią się za wiele od tabletów klasy konsumenckiej, są to sprzęty profesjonalne, które w porównaniu z nimi znacznie lepiej radzą sobie w magazynach i na halach produkcyjnych:

  • Odporność na upadki: Nawet z wysokości 1,2 metra na beton.
  • Klasa szczelności: IP65, co czyni je wodoszczelnymi oraz pyłoszczelnymi. Można je użytkować w różnych warunkach - również zewnętrznych, nawet wtedy, gdy pada deszcz albo śnieg.
  • Wytrzymały wyświetlacz: Typu Corning Gorilla Glass, odporny na pęknięcia i zadrapania. Niektóre modele można obsługiwać w rękawicach.
  • System operacyjny: Windows 10 Pro i Android.
  • Łączność bezprzewodowa: Przystosowane do łączności bezprzewodowej WVAN.
  • Skanowanie kodów: Możliwość skanowania kodów.

Przykłady tabletów przemysłowych

  • Honeywell RT10A: Tablet z systemem Android, duży wyświetlacz (przekątna 10,1’’), wbudowany skaner kodów 1D i 2D, komunikacja Bluetooth, NFC, WiFi i szczelność IP65. Może pracować przy wilgotności otoczenia 10-90%. Wzmocniona bateria 10280 mAh zapewnia wydajną pracę nawet poza wózkiem, a mała waga - 1400 g - jest udogodnieniem. Odporny na upadki z wysokości 1,2 m.
  • Zebra L10: Uniwersalna linia wzmocnionych tabletów do dowolnych zastosowań. System Windows lub Android. Opcjonalnie dostępny zintegrowany czytnik kodów kreskowych. Dostępny procesor Intel Core i7 dla najbardziej wymagających użytkowników. Tablety z serii L10 mają uchwyty, co upraszcza montaż na wózku widłowym. Możliwe jest podłączenie klawiatury, przydatne przy użyciu rękawic ochronnych.
  • Zebra ET40/45: Tablet z dodatkową baterią w zestawie, zapewniającą nieprzerwaną pracę. System Android 11 z możliwością aktualizacji do Android 14.
  • Zebra ET51/56: Tablet, który można obsługiwać palcem, palcem w rękawiczce lub specjalnym rysikiem. Dane można wprowadzać nawet wtedy, gdy wyświetlacz jest mokry. Szybki procesor umożliwia obsługę wielu aplikacji jednocześnie, pobierając przy tym niewiele energii.
  • Zebra ET80/85: Posiada ekran dotykowy, z którego można korzystać nawet w ostrym świetle słonecznym, co ma duże znaczenie w przypadku magazynów otwartych.

Kluczowe kryteria wyboru terminala/tabletu

  • System operacyjny: W większości terminali Android lub Windows. Najlepiej wybierać właśnie takie modele.
  • Łączność bezprzewodowa: Terminal wózkowy powinien obsługiwać różne formy łączności bezprzewodowej, aby umożliwiać przepływ danych pomiędzy urządzeniami w magazynie.
  • Żywotność baterii: Jeśli decydujemy się na tablet przemysłowy, warto wybrać taki, w którym procesor nie zużywa wiele energii. Najlepszym wyborem zawsze są jednak sprzęty, które można ładować w wózku widłowym. Praktycznie nie ogranicza nas wtedy pojemność akumulatora.
  • Odczyt kodów kreskowych: Jeśli chcemy, by kupowany sprzęt spełniał jednocześnie rolę terminala magazynowego, warto wybrać taki, który ma wbudowany skaner kodów kreskowych.

Terminale mobilne montowane w kabinach wózków widłowych zapewniają pracownikom magazynu nową jakość pracy, funkcjonalność i dużą mobilność. Dodatkowo wymiernie przyczyniają się do wzrostu wydajności, przy znacznej redukcji kosztów. To jedne z tych urządzeń, których zdecydowanie nie powinno zabraknąć w nowoczesnym magazynie czy centrum dystrybucyjnym.

tags: #skanery #wozek #widlowy