Rozrzutniki obornika pozostają podstawowym narzędziem do nawożenia naturalnego - są proste w obsłudze, uniwersalne i stosunkowo tanie w utrzymaniu. W dobie rosnących cen nawozów mineralnych, coraz więcej gospodarstw decyduje się na wykorzystanie dostępnego na miejscu obornika jako pełnowartościowego nawozu organicznego. Na rynku znajdziemy dziś bogatą ofertę rozrzutników - od lekkich modeli jednoosiowych po duże, dwuosiowe konstrukcje z zaawansowaną elektroniką. Wybór odpowiedniej maszyny zależy od wielu czynników, takich jak moc ciągnika, rodzaj terenu, wielkość gospodarstwa oraz specyfika rozrzucanego materiału.
Rodzaje rozrzutników obornika i ich specyfika

Rozrzutniki obornika można podzielić ze względu na typ podwozia, co ma kluczowe znaczenie dla ich właściwości użytkowych. Wyróżniamy rozrzutniki jednoosiowe, dwuosiowe (ze skrętną przednią osią) oraz z podwoziem typu tandem.
Rozrzutnik dwuosiowy: Zalety i wady
Rozrzutnik dwuosiowy to konstrukcja, która posiada zarówno zalety, jak i pewne ograniczenia. Często zadawane jest pytanie, czy jest lepszy od innych typów. Odpowiedź brzmi: wszystko zależy od ciągnika i terenu, w jakim się pracuje.
Zalety rozrzutników dwuosiowych
- Większa ładowność: Rozrzutniki dwuosiowe charakteryzują się zazwyczaj większą ładownością w porównaniu do jednoosiowych.
- Wygoda obsługi: Są wygodniejsze w obsłudze, ponieważ nie ma potrzeby opierania ich na kółku podporowym czy nodze po odpięciu od ciągnika. Wszelkie odpięcia dwuosiowego nie są tak uciążliwe, bo nie trzeba za każdym razem ruszać kółka podporowego.
Wady rozrzutników dwuosiowych
- Problemy w trudnym terenie: Rozrzutnik dwuosiowy jest gorszy na błoto, ponieważ "nie słucha się kierowcy" i jak wjedzie w koleiny, to jedzie tak, jak chce, a nie jak mu ciągnik wskazuje.
- Trudności w manewrowaniu: Manewrowanie do tyłu, zwłaszcza jeśli jedna oś jest skrętna, nie jest łatwe.
- Problemy z bezpieczeństwem: Rozrzutniki dwuosiowe często potrafią się wypiąć, co stwarza ryzyko na polu.
- Skomplikowany mechanizm: Mechanizm zwrotnicy w rozrzutnikach dwuosiowych jest skomplikowany, niezbyt trwały, wymaga więcej umiejętności w cofaniu i ciężko jest go ciągać w polu. Jest to konstrukcja uznawana za niezbyt udaną w kontekście prostoty i zwrotności.
Rozrzutnik jednoosiowy: Cechy charakterystyczne
Rozrzutnik jednoosiowy jest często uważany za bardziej zwrotny. Jeśli jest na wysokich kołach, lżej idzie po polu, ponieważ im większe i wyższe koła, tym łatwiej się toczą. Jednak przy jednoosiowym ciągnik jest dociążony tylko do momentu, gdy ładunek przesunie się na tył. Polskie rozrzutniki jednoosiowe bywają wywrotne ze względu na wąski rozstaw kół. Wystarczy niewielka dziura lub resztka ładunku za osią, by maszyna straciła stabilność. Rozrzutnik jednoosiowy jest często rekomendowany do pracy z mniejszymi ciągnikami, takimi jak C-330, poza pracą w terenie górzystym.
Rozrzutnik z podwoziem typu tandem
Podwozie typu tandem jest często uważane za najlepsze rozwiązanie. Głównie dotyczy rozrzutników o większym tonażu. Po tandemie bez skrętnej osi przy ostrych nawrotach mogą zostawać bruzdy na polu, przez co bardziej narusza się wierzchnią warstwę podłoża i szybciej zużywają się opony. Jednakże lepiej spisuje się w transporcie, ponieważ nie ma tendencji do podskakiwania, co zapewnia większą stabilność.
Porównanie adapterów pionowych do poziomych - rozrzutniki Metal-Fach
Dobór rozrzutnika do ciągnika
Wybór rozrzutnika musi być ściśle dopasowany do możliwości ciągnika. Ciągniki o mniejszej mocy, takie jak T-25 czy C-330, marnie radzą sobie z rozrzutnikiem dwuosiowym. Do każdego typu rozrzutnika należy dopasować odpowiedni ciągnik. Ważne jest, aby maszyna była przystosowana do pracy w każdych warunkach, a nie tylko na suchym i twardym podłożu.
- Niska moc ciągnika (np. ok. 50 KM): Do ciągników o mocy poniżej 50 koni mechanicznych, jednoosiowy polski rozrzutnik jest często rekomendowany. Rozrzutnik o ładowności 6 ton do ciągnika o mocy około 50 KM i masie własnej około trzech ton, plus masa rozrzutnika, to masa bliska maksymalnemu uciągowi tego ciągnika na asfalcie. Takie rozwiązanie jest złe na dłuższą metę, ponieważ ciągnik bardzo się forsuje i łatwo można się zakopać.
- Średnia moc ciągnika (np. 80 KM): Rozrzutnik 6-tonowy będzie odpowiedni do ciągnika o mocy co najmniej 80 koni mechanicznych i masie przynajmniej czterech ton. Nawet w takich warunkach ciągnik może mieć ciężko.
Przegląd modeli rozrzutników obornika na rynku
Na polskim rynku dostępna jest szeroka gama rozrzutników obornika, oferowanych przez różnych producentów. Poniżej przedstawiamy wybrane modele i serie maszyn.
Pronar
Firma Pronar od lat rozwija segment rozrzutników obornika, wprowadzając kolejne generacje maszyn o zróżnicowanej ładowności i konstrukcji.
- Pronar N161: Pomimo swojej niewielkiej masy, model N161 posiada solidną ramę oraz stosunkowo nisko zawieszoną skrzynię, co ułatwia załadunek.
- Pronar N162/2: To typowy „średniak” w ofercie producenta - kompaktowy jak na maszynę z adapterem pionowym, ale jednocześnie oferujący bardzo dobrą pojemność skrzyni i wysoką wydajność rozrzutu. Pionowe wirniki o dużej średnicy pozwalają na precyzyjne i równomierne rozrzucenie materiału nawet przy wyższej wilgotności nawozu.
Unia
Polska marka Unia od wielu lat rozwija linię rozrzutników obornika pod nazwą Tytan, która obejmuje maszyny jedno- i dwuosiowe, w różnych konfiguracjach adapterów.
- Unia Tytan TD Premium: To rozbudowane konstrukcje, oferujące dobrą jakość wykonania, solidne parametry użytkowe oraz dostępność szerokiego osprzętu opcjonalnego. Model ten oferuje dobre połączenie niedużej masy własnej i wysokiej wydajności. Sprawdza się przy pracy na większych areałach, oferując sporą pojemność skrzyni i przyzwoitą szerokość roboczą adaptera. Duże koła gwarantują stabilność jazdy również na nierównych polach.
Joskin
Rozrzutniki Joskin kojarzone są głównie z dużymi maszynami o przeznaczeniu usługowym, jednak w ofercie producenta znajdziemy również modele stworzone z myślą o mniejszych gospodarstwach.
- Joskin (modele kompaktowe): Kompaktowe rozmiary i obniżony środek ciężkości sprawiają, że model ten doskonale nadaje się do pracy w gospodarstwach z ciasną zabudową oraz na terenach pagórkowatych.
- Joskin 5011: To maszyna dla gospodarstw średnich, które oczekują nieco większej pojemności i bardziej efektywnego rozrzutu przy dłuższych przejazdach. Adapter V z pionowymi walcami umożliwia pracę z szeroką gamą nawozów - od świeżego obornika, przez kompost, po odpady organiczne.
Metal-Fach
Białostocki Metal-Fach oferuje jedną z bardziej zróżnicowanych gam rozrzutników obornika na polskim rynku. Znajdziemy w niej zarówno lekkie konstrukcje jednoosiowe, jak i solidne maszyny tandemowe, dostępne z różnymi adapterami.
- Metal-Fach N267 Hornet: Wytrzymała konstrukcja o podwyższonej sztywności, przystosowana do długotrwałej eksploatacji w trudnych warunkach. Zastosowanie pionowego adaptera pozwala na precyzyjny rozrzut nawet przy większej wilgotności nawozu. Producent przewidział również opcje doposażenia.
- Metal-Fach Falcon: Zapewnia wysoki komfort pracy i dobre parametry robocze. Kompaktowa konstrukcja pozwala na manewrowanie w wąskich przejazdach, a zastosowany adapter dobrze radzi sobie z różnymi rodzajami nawozu organicznego.
Metaltech
Marka Metaltech znana jest z maszyn o nieskomplikowanej, ale bardzo solidnej budowie.
- Metaltech Tango 8 Ocynk: Maszyna stworzona z myślą o wytrzymałości i niskich kosztach eksploatacji. Grube blachy oraz rama ze skrzynią zabezpieczona ocynkiem (jako pierwszy rozrzutnik w historii Metaltech) sprawiają, że model ten dobrze znosi intensywną eksploatację, również w warunkach zimowych.
Cynkomet
Firma Cynkomet oferuje rozrzutniki przeznaczone głównie dla gospodarstw małych i średnich, ceniących prostą, trwałą konstrukcję oraz łatwość obsługi. Wyróżnikiem maszyn tej marki jest stalowa konstrukcja zabezpieczona cynkowaniem ogniowym, a także szeroka gama dostępnych adapterów.
- Cynkomet N-235: Rozrzutnik obornika N-235 dwuosiowy z układem zawieszenia na resorach stalowych lub wahaczach z resorami gumowymi jest uniwersalną maszyną rolniczą przeznaczoną do roztrząsania obornika, wapna, torfu i kompostu. Po zamontowaniu tylnej ściany rozrzutnik może służyć jako przyczepa samowyładowcza.
- Inne modele Cynkomet: Firma oferuje również maszyny dla rolników oczekujących większej pojemności i komfortu jazdy przy zachowaniu kompaktowych wymiarów.
Kryteria wyboru rozrzutnika obornika
Wybierając rozrzutnik obornika, warto dobrze przeanalizować realne potrzeby gospodarstwa. Dla rolników, którzy pracują na areale do 50 hektarów i stosują obornik sezonowo, lepszym rozwiązaniem będzie maszyna o ładowności 4-8 ton, jednoosiowa, z prostym adapterem i hydraulicznym posuwem. Na rynku nie brakuje modeli dostosowanych do każdego profilu użytkownika, od kompaktowych Cynkometów, przez średnie konstrukcje Unii i Metaltechu, po większe maszyny Pronar i Joskin.
tags: #sprzedajemy #rozrzutnik #dwuosiowy