Siewniki skrzyniowe, zwłaszcza ich pneumatyczne odmiany, stanowią nowoczesną alternatywę dla tradycyjnych siewników mechanicznych. Wielu rolników docenia zalety płynące z ich użytkowania i nie wyobraża sobie powrotu do starszych rozwiązań. Niemniej jednak, wciąż można spotkać się z negatywnymi opiniami na ich temat, dlatego warto przyjrzeć się ich wadom i zaletom bliżej.
Budowa i zasada działania siewników pneumatycznych
Podstawowa różnica między siewnikami pneumatycznymi a mechanicznymi tkwi w sposobie transportu ziarna ze skrzyni nasiennej do redlic. W siewnikach mechanicznych skrzynia musi znajdować się bezpośrednio nad redlicami, aby ziarno mogło swobodnie opadać grawitacyjnie do aparatu wysiewającego.
W siewnikach pneumatycznych wykorzystuje się strumień powietrza do transportu ziarna. Dmuchawa generuje przepływ powietrza, który wypycha ziarna ze skrzyni nasiennej przez przewody do redlic. Dzięki temu skrzynia nasienna nie jest ograniczona grawitacją i może być umieszczona w dowolnym miejscu na konstrukcji siewnika, na przykład blisko tylnej osi ciągnika. To rozwiązanie pozwala na znaczące zwiększenie ładowności skrzyni nasiennej w porównaniu do siewników mechanicznych. Podczas gdy typowy 3-metrowy siewnik mechaniczny mieści od 300 do 700 kg materiału siewnego, siewniki pneumatyczne mogą pomieścić od 700 kg do 1200 kg, a nawet więcej po zastosowaniu nadstawek.
Siewniki pneumatyczne mogą działać w dwóch podstawowych trybach: podciśnieniowym lub nadciśnieniowym. Oba tryby zapewniają skuteczny transport nasion przez głowice rozdzielające do rur wysiewających, wypychając je strumieniem powietrza do wyżłobień w glebie. Wyżłobienia te są tworzone przez dwutalerzowe redlice, które zapewniają równomierne rozmieszczenie nasion w rzędach i stałą odległość między nimi.
Konstrukcja skrzyni nasiennej w siewnikach pneumatycznych jest zazwyczaj węższa niż w siewnikach mechanicznych. Eliminuje to problem pozostawania nasion na bokach skrzyni, co ułatwia kontrolę jej zawartości i zapobiega konieczności przerywania pracy w celu ich przesuwania.
Zalety siewników pneumatycznych
Jedną z kluczowych zalet siewników pneumatycznych jest możliwość zastosowania zbiorników o dużej pojemności. Dzięki temu można zasiać większy obszar pola bez konieczności częstego uzupełniania materiału siewnego. Zwiększona pojemność skrzyni nasiennej przekłada się na mniejszą liczbę przejazdów ciężkich maszyn rolniczych po polu, co skraca czas pracy i zmniejsza zużycie paliwa.
Położenie skrzyni nasiennej blisko tylnej osi ciągnika minimalizuje obciążenie, a nawet może zwiększyć moment gnący, co jest korzystne dla stabilności maszyny. W przeciwieństwie do siewników mechanicznych, gdzie skupienie dużej masy na końcu maszyny może być problemem, zwłaszcza w przypadku szerokich maszyn, w siewnikach pneumatycznych ten problem jest zredukowany.
Kolejną istotną zaletą jest możliwość wysiewania nawet bardzo małych ilości ziarna. W przypadku siewników mechanicznych, przy niskim poziomie ziarna w skrzyni, może brakować go w niektórych aparatach wysiewających. Siewniki pneumatyczne, dzięki specyficznej konstrukcji, są w stanie zapewnić równomierny wysiew nawet przy niewielkiej ilości materiału.
Wbrew powszechnym opiniom, siewniki pneumatyczne nie cechują się wyjątkowo skomplikowaną budową ani większą awaryjnością. Głowica rozdzielająca jest niezwykle trwała, a zużyciu podlegają głównie tańsze elementy, takie jak przewody powietrzne czy łożyska w zespole wentylatora. Wiele z tych maszyn wyposażonych jest w wentylatory napędzane hydraulicznie lub elektrycznie.
Prostokątny kształt skrzyni nasiennej w siewnikach pneumatycznych ułatwia jej załadunek, zwłaszcza z wykorzystaniem big bagów.
Wady siewników pneumatycznych
Jedną z głównych wad siewników pneumatycznych jest trudniejszy załadunek nasion ręcznie, ze względu na zazwyczaj wysoko umieszczoną krawędź skrzyni. Wymaga to często zaangażowania ciągnika z ładowaczem, a w przypadku największych zestawów nawet ładowarki teleskopowej. Choć jest to wada, jednocześnie przyczynia się do zmniejszenia pracochłonności i czasu całej operacji załadunku.
Niektóre konstrukcje siewników pneumatycznych mogą rozdzielać ziarno mniej precyzyjnie na poszczególne redlice w porównaniu do siewników mechanicznych. Wynika to z przypadkowego rozdziału nasion na kanały oraz wrażliwości na wstrząsy, które mogą pogarszać precyzję siewu. Jednakże, różnice te są zazwyczaj niewielkie, sięgają zaledwie kilku procent, i przy większości upraw nie mają znaczenia.
Rynek używanych siewników pneumatycznych
Rynek wtórny oferuje bogaty wybór używanych siewników, jednak siewniki pneumatyczne stanowią w nim mniejszość. Mimo to, dla osób zainteresowanych tymi maszynami, z pewnością znajdzie się coś interesującego.
Nowe siewniki pneumatyczne mogą być drogie, często przekraczając 100 tys. zł. Na rynku wtórnym można jednak znaleźć dobrej klasy maszyny w znacznie niższych cenach. Przykładowo, za około 20 tys. zł można nabyć używany siewnik pneumatyczny w parze z agregatem.
Popularne na rynku wtórnym marki to między innymi:
- Accord: Dostępne w cenach od 7-9 tys. zł (starsze, mocno wyeksploatowane egzemplarze) do 18-20 tys. zł (z lat 1995-1997 z redlicami talerzowymi).
- Maschio Gaspardo: Aktywne kombinacje Aliante (brona wirnikowa + siewnik pneumatyczny) o szerokości 3 m można znaleźć już za około 25 tys. zł (modele z 2002 r. z redlicami stopkowymi). Modele z redlicami talerzowymi i kółkami dociskowymi kosztują od 48 do 55 tys. zł.
- Lemken: Siewniki Solitair 9 (3 m) zabudowane na bronie wirnikowej z 1998 r. to koszt około 60 tys. zł. Półzawieszane agregaty o szerokości 6 m z 2006 r. mogą kosztować ponad 120 tys. zł.
- Sulky: Pneumatyczno-mechaniczne siewniki nabudowane serii SPI (np. 4-metrowy z 2001 r. w zestawie z biernym agregatem) można kupić za około 18 tys. zł. Siewniki SPI Solo o szerokości roboczej do 6 m, na 10-letni egzemplarz, kosztują około 30 tys. zł.
- Lely: Modele Combi-Pneumatic, często zbliżone konstrukcyjnie do Accordów, można nabyć za około 10 tys. zł (ponad 20-letnie maszyny).
- Amazone: Modele AD-P, produkowane od końca lat 90., są droższe na rynku wtórnym w Polsce. W Niemczech zadbane egzemplarze o szerokości 3 m kosztują od 20-25 tys. euro, a starsze generacje (z końca lat 90.) od 14-17 tys. euro.
- Horsch CO: Maszyny zaczepiane z dużymi zbiornikami (nawozowym i nasiennym) z początku XXI w. wyceniane są w przedziale 12-15 tys. euro.
Należy pamiętać, że ceny używanych maszyn mogą się znacznie różnić w zależności od stanu technicznego, roku produkcji, szerokości roboczej oraz wyposażenia.
POLSKI PNEUMATYCZNY SIEWNIK FORTUNE SEEDER - AMJ AGRO (Wywiad /Prezentacja)
Podsumowanie
Siewniki pneumatyczne oferują szereg korzyści, takich jak większa pojemność skrzyni nasiennej, możliwość pracy z różnymi ilościami materiału siewnego oraz mniejsze obciążenie ciągnika. Choć mogą mieć pewne wady, jak trudniejszy załadunek ręczny czy nieznacznie mniejsza precyzja rozdziału nasion, ich zalety często przeważają nad niedogodnościami, zwłaszcza w większych gospodarstwach nastawionych na wydajność.