Stawka VAT na Wóz Asenizacyjny i Usługi Wywozu Nieczystości Ciekłych

Kwestia opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) zakupu wozu asenizacyjnego oraz świadczenia usług wywozu nieczystości ciekłych przez jednostki samorządu terytorialnego budzi wiele pytań. Złożone regulacje ustawy o VAT oraz liczne interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) precyzują warunki odliczenia podatku naliczonego oraz stosowania właściwych stawek VAT.

Prawo Gminy do Odliczenia i Zwrotu VAT przy Zakupie Wozu Asenizacyjnego

Kontekst prawny i rola Gminy

Zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, doprowadzanie wody i odprowadzanie ścieków należy do zadań własnych gminy. Gmina, jako zarejestrowany czynny podatnik VAT, posiada zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych. Od 1 stycznia 2017 r. Gmina dokonała centralizacji rozliczeń VAT, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, obejmując tym rozliczeniem m.in. usługi doprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych.

Gmina jest nabywcą przedmiotowych towarów i usług. Zakup beczki asenizacyjnej, czyli wozu asenizacyjnego, Gmina sfinansowała ze środków własnych.

Analiza przypadku: Interpretacja KIS

Wnioskodawca, Gmina, złożył wniosek dotyczący możliwości odliczenia i zwrotu podatku od towarów i usług (VAT) w związku z zakupem wozu asenizacyjnego. Gmina realizuje operację polegającą na budowie sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w ramach umowy o przyznanie pomocy, finansowaną ze środków finansowych objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Gmina planuje wykorzystać zakupiony wóz asenizacyjny do odbioru ścieków z przydomowych oczyszczalni. Wykorzystanie to będzie dotyczyło czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. odbioru nieczystości ciekłych za opłatą uzyskaną od mieszkańców. W związku z tym, ponoszone wydatki na zakup wozu będą związane z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT. Faktura za zakup wozu asenizacyjnego zostanie wystawiona na Gminę jako nabywcę i odbiorcę faktury.

Warunki odliczenia VAT

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacji indywidualnej z dnia 14 marca 2024 r. potwierdził, że Gmina ma prawo do odliczenia i zwrotu podatku VAT naliczonego w związku z zakupem wozu asenizacyjnego. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje, jeżeli spełnione są określone warunki, tzn. zobowiązania podatkowego.

Podatek naliczony powstaje z tytułu nabycia towarów i usług. W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma również prawo do zwrotu różnicy na swoje konto bankowe, zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy. Warunki uprawniające do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku zakupem wozu asenizacyjnego są spełnione, ponieważ Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, a faktura dokumentująca zakup wozu asenizacyjnego zostanie wystawiona na Gminę jako nabywcę i odbiorcę faktury. Ponadto, Gmina będzie wykorzystywać zakupiony wóz asenizacyjny do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług - do odbioru ścieków z przydomowych oczyszczalni, a ponoszone wydatki na zakup wozu asenizacyjnego będą związane z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT.

Podsumowanie stanowiska KIS

Gmina ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków ponoszonych z tytułu zakupu wozu asenizacyjnego. Tym samym, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 87 ust. 1 ustawy, Gmina może również ubiegać się o zwrot podatku VAT. Prawo to przysługuje, pod warunkiem niewystąpienia przesłanek wykluczających odliczenie podatku naliczonego, o których mowa w art. 88 ustawy. Zgodnie z interpretacją, Gmina będzie miała prawo do odliczenia i zwrotu podatku VAT w związku z zakupem wozu asenizacyjnego. Warunkiem umożliwiającym skorzystanie z tego prawa jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Stawka VAT na Usługi Wywozu Nieczystości Ciekłych

Ogólne zasady opodatkowania usług asenizacyjnych

Usługi związane z wywozem nieczystości płynnych (tzw. usługi asenizacyjne) podlegają opodatkowaniu VAT. Istotne jest prawidłowe zaklasyfikowanie tych usług, aby zastosować właściwą stawkę podatku. W przypadku usług polegających jedynie na opróżnianiu szamb bez dalszego procesu utylizacji, niektóre izby skarbowe dopuszczały stosowanie stawki 23%, jednak standaryzację tej praktyki przyniosło rozstrzygnięcie NSA z 2024 r. (sygn. I FSK 2085/21), a także pismo interpretacyjne Dyrektora KIS z 20 grudnia 2024 r. oraz z 13 stycznia 2025 r.

Jaką stawkę należy zastosować do wywozu nieczystości ciekłych pojazdem asenizacyjnym? Czy będzie to stawka 8% z załącznika nr 3 pkt 26 ustawy o VAT? Tak, w wielu przypadkach stawka VAT wynosi 8%.

Klasyfikacja PKWiU i stawka 8%

Stosownie do art. 5a ustawy o podatku od towarów i usług, towary i usługi będące przedmiotem czynności opodatkowanych VAT, wymienione w klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze scalonej (CN) oraz Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), powinny być klasyfikowane zgodnie z tymi systemami. Do celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług w zakresie świadczonych usług należy stosować Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU).

Sekcja E Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług obejmuje „usługi dostarczania wody, ścieki i odpady oraz usługi związane z ich rekultywacją”. W tej sekcji zawarte są m.in. usługi z grupy 37.00.11.0, dla których Art. 146a pkt 2 ustawy o VAT w związku z poz. 142 załącznika nr 3 przyznaje prawo do stosowania obniżonej stawki 8%, pod warunkiem że nie dotyczą one osadów ściekowych. Kluczowy problem stanowi interpretacja zwrotu „ex 37” z załącznika nr 3, który wyklucza spod preferencyjnej stawki usługi dotyczące osadów ściekowych.

Wiążąca Informacja Stawkowa (WIS) dla usługi wywozu nieczystości płynnych

Na podstawie art. 42a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał wiążącą informację stawkową (WIS) dla usługi wywozu nieczystości płynnych pojazdem asenizacyjnym do oczyszczania ścieków (data wpływu wniosku 15 listopada 2024 r.).

Opis usługi objętej WIS:

Gmina świadczy usługę wywozu nieczystości płynnych na rzecz właścicieli nieruchomości położonych na jej terenie. Usługa wykonywana jest na rzecz mieszkańców, którzy ze względu na położenie ich nieruchomości nie posiadają dostępu do klasycznej sieci kanalizacyjnej. Powyższa usługa polega na:

• przyjeździe specjalistycznym pojazdem asenizacyjnym na teren nieruchomości;
• wypompowaniu pompą podciśnieniową nieczystości ciekłych zgromadzonych w zbiorniku bezodpływowym lub osadniku przydomowej oczyszczalni ścieków, do zbiornika pojazdu;
• transporcie pojazdem asenizacyjnym nieczystości ciekłych z nieruchomości na teren oczyszczalni ścieków;
• opomiarowanym zrzucie (wylaniu) nieczystości ciekłych z pojazdu asenizacyjnego na stacji zlewnej oczyszczalni ścieków do zbiornika przepompowni;
• oczyszczeniu nieczystości ciekłych w ciągu technologicznym na oczyszczalni ścieków;
• odprowadzeniu oczyszczonej wody w postaci ścieków oczyszczonych do środowiska, tj. do wód powierzchniowych.

Wnioskodawca świadczy usługę wywozu nieczystości płynnych (ciekłych) przy pomocy specjalistycznego sprzętu i instalacji. Opróżnianie zbiorników bezodpływowych i osadników przydomowych oczyszczalni ścieków odbywa się specjalistycznym pojazdem, tj. pojazdem asenizacyjnym wyposażonym w pompę podciśnieniową oraz zbiornik na nieczystości ciekłe. Pojazd transportuje ścieki od nieruchomości zamawiającego usługę do stacji zlewnej oczyszczalni ścieków.

Regulacje Ogólne dotyczące Odliczania VAT

Podstawowe zasady odliczenia podatku naliczonego

Podstawowe zasady odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy spełnione są określone warunki. Najważniejszym z nich jest to, aby nabyte towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego nie jest możliwe w odniesieniu do towarów i usług, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, lecz np. służą do wykonywania czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Aby skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, podatnik musi spełnić zarówno przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Prawo do odliczenia jest wyrażone w art. 86 ust. 1 ustawy, uzupełniają go regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a-2h.

Proporcja odliczenia VAT

W przypadku, gdy towary i usługi są wykorzystywane przez podatnika zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 2a ustawy), a przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia proporcji. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, do określenia sposobu określenia proporcji odliczenia VAT stosuje się rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie określenia, dla niektórych podmiotów, struktury sprzedaży. Zgodnie z tym rozporządzeniem, sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dla poszczególnych jednostek budżetowych oraz samorządowych zakładów budżetowych.

tags: #stawka #vat #na #woz #asenizacyjny