Sterowniki podwójnego działania to kluczowe komponenty w nowoczesnym rolnictwie, szczególnie w kontekście ciągników i maszyn rolniczych. Ich głównym zadaniem jest precyzyjne zarządzanie funkcjami hydraulicznymi, co przekłada się na efektywność, bezpieczeństwo i komfort pracy. Pojęcie to ma szerokie zastosowanie, zarówno w przypadku prostych urządzeń, jak pływakowe sterowniki pomp, jak i zaawansowanych systemów elektrohydraulicznych w ciągnikach.

Pływakowe sterowniki podwójnego działania - zastosowanie w pompach
Pływakowy sterownik podwójnego działania jest produktem przeznaczonym do sterowania pracą pomp, a także elektrycznie sterowanych alarmów. Urządzenie to służy do sygnalizowania poziomu cieczy w danym zbiorniku i działa w cieczach o maksymalnej temperaturze 55ºC.
Zasada działania
Prezentowany pływakowy sterownik podwójnego działania jest wykorzystywany w sytuacjach, kiedy konieczne jest na przykład wypompowywanie wody ze zbiorników i istnieje realne zagrożenie dla działania pompy przy zbyt niskim poziomie cieczy. Urządzenie odpowiada za monitorowanie poziomu wody. Jeżeli podczas pompowania opadnie ona o znaczną wysokość, pływak zabezpieczy pompę przed pracą na sucho. Jeśli znajdzie się zbyt nisko, automatycznie wyłączy urządzenie. Jego działanie jest adekwatne w drugą stronę: kiedy poziom wody się podniesie, pływak ponownie uruchomi pompę.
Cechy konstrukcyjne
Pływakowy sterownik podwójnego działania jest niewielkich rozmiarów. Na szczególną uwagę zasługują wykorzystane do produkcji pływaka materiały - odporne na szkodliwe warunki zewnętrzne, a także wilgoć. Akcesorium ma bardzo prosty, opływowy kształt, a jego konstrukcja chroni go przed dostaniem się do środka wody. Działa nawet w trudnym środowisku, jego pracy nie zakłócają zafalowania powierzchni cieczy, głównie ze względu na jego opływowy kształt pozbawiony krawędzi oraz specjalne, podwójne zabezpieczenie, które uniemożliwia dostanie się wody do wnętrza urządzenia. Pływakowy sterownik podwójnego działania jest wykorzystywany wszędzie tam, gdzie stosuje się pompy narażone na pracę „na sucho”.
Sterowniki podwójnego działania w układach hydraulicznych ciągników
W kontekście ciągników rolniczych sterownik podwójnego działania odnosi się do sposobu działania siłowników hydraulicznych i rozdzielaczy, które nimi sterują. Kluczowe jest rozróżnienie między siłownikami jednostronnego i dwustronnego działania.
Typy sekcji rozdzielaczy
Rozdzielacze hydrauliczne w ciągnikach mogą posiadać różne typy sekcji, dostosowane do specyficznych zastosowań:
- Sekcja D - dwustronna (zwykła niemodyfikowana): Przeznaczona do siłowników dwustronnego działania, np. w pługach obrotowych, bronach, kosiarkach tylno-bocznych, ładowaczach HDS itp. Ciśnienie oleju wymusza zarówno wysuw, jak i powrót siłownika.
- Sekcja Z - dwustronna z zatrzaskiem: Stosowana do silników hydraulicznych (hydromotorów), a okazjonalnie do sterowania siłownikami dwustronnego działania. Charakterystyczną cechą jest możliwość ustawienia dźwigni w pozycji pracy bez konieczności jej przytrzymywania, co oznacza, że po skończeniu cyklu ruchu siłownika dźwignia nie odskakuje automatycznie. Sekcja ta posiada cztery położenia dźwigni, co jest rozszerzeniem funkcjonalności sekcji dwustronnego działania. W czwartym skrajnym położeniu sekcja posiada zatrzask, łącząc kanał zlewny z kanałami roboczymi (tzw. „pływanie” siłownika, mające zastosowanie np. w kosiarkach). Charakterystyczną jej cechą jest wyraźnie dłuższy kołpak tylny w porównaniu do pozostałych sekcji.
- Sekcja J - jednostronna (nurnikowa): Przeznaczona do siłowników jednostronnego działania, np. siłowników wywrotu, podnośników hydraulicznych, siłowników ze sprężyną powrotną. W przypadku zastosowania sekcji jednostronnej do zasilania podnośników w ciągnikach, powrót siłownika (opuszczanie) następuje pod wpływem obciążenia. Charakterystyczną jej cechą jest widoczny korek zaślepiający jedno z wyjść.
Jak zbudowany jest siłownik hydrauliczny dwustronnego działania.CAT 428 D
Wyzwania i rozwiązania w rozbudowie hydrauliki ciągnika
Często pojawia się potrzeba dodania dodatkowych funkcji hydraulicznych do ciągnika, co wiąże się z koniecznością rozbudowy istniejącego układu. W przypadku, gdy ciągnik nie posiada wystarczającej liczby rozdzielaczy do sterowania wszystkimi funkcjami hydraulicznymi pojazdu, konieczne jest dodanie do maszyny rozwiązania elektrohydraulicznego.
Elektrohydrauliczne bloki sterujące
W takim przypadku elektrycznie sterowane bloki hydrauliczne montowane są z boku ramy i obejmują wszystkie lub część funkcji hydraulicznych danej maszyny. Taki zespół sterujący jest zabezpieczony metalową obudową przed wodą, błotem i podobnymi czynnikami występującymi podczas pracy. Składa się on z aluminiowego bloku hydraulicznego o wydajności 60 l/min lub 120 l/min, na którym umieszczone są poszczególne bloki, z których każdy odpowiada innej funkcji.
Wielofunkcyjna skrzynka sterownicza
Wielofunkcyjna skrzynka sterownicza stanowi najbardziej ergonomiczne i wydajne rozwiązanie do obsługi rosnącej liczby funkcji hydraulicznych występujących w nowoczesnych maszynach rolniczych. Dzięki tej instalacji, możliwe jest zasilanie od 2 do 14 funkcji hydraulicznych za pomocą jednego hydraulicznego rozdzielacza ciągnika, poprzez elektrozawory. Te ostatnie obsługuje się za pomocą jednego pulpitu sterowania w kabinie ciągnika. Jest to specjalny sterownik, wykonany do danej maszyny - nie ma na nim „pustych przycisków” i obejmuje wyłącznie konfigurację określonej maszyny. Wykonano go z aluminium i jest wytrzymały, a specjalna uszczelka chroni go przed wodą i kurzem.
Integracja systemów z ISOBUS
Elektronika zwiększa bezpieczeństwo, wydajność, precyzję i osiągi sprzętu rolniczego. W przeszłości każdy producent stosował swoje własne, opatentowane rozwiązania, które trzeba było dostosować do każdego ciągnika i wyposażenia. Uniwersalne rozwiązanie „plug and play” oferowane przez ISOBUS upraszcza sytuację, zapewniając jeden terminal do szerokiej gamy urządzeń, niezależnie od producenta.
Zalety ISOBUS
System ISOBUS centralizuje sterowniki elektrohydrauliczne, czujniki ciśnienia, mierniki zakresów roboczych osprzętu tylnego, natężenie przepływu proporcjonalne do prędkości jazdy czy dynamiczny system ważenia. Terminal jest również połączony z systemem GPS umożliwiającym dokładne prowadzenie podczas nawożenia na różnych polach. Dzięki technologii ISOBUS do sterowania pojazdem można używać standardowego ekranu ciągnika lub jednego z opcjonalnych ekranów Iso-CONTROL dostarczanych przez producentów. Są one dostępne w różnych wersjach i rozmiarach (np. 5,7” lub 10") i są dotykowe, co pozwala na obsługiwanie wszystkich funkcji elektrohydraulicznych maszyny, w zależności od wybranej konfiguracji. Jest to prosta droga do postępu w rolnictwie!
Przykłady sterowników w systemach ISOBUS
- Ferti-CONTROL 320: To sterownik funkcji rozrzutnika używany do elektrycznego sterowania przesuwem taśmy.
- Easy-CONTROL: To sterownik PLC, który umożliwia obsługę wszystkich funkcji elektrohydraulicznych maszyny. Jego obsługa jest wyjątkowo intuicyjna dzięki połączeniu fizycznych przycisków i centralnego pokrętła wielofunkcyjnego. Sterownik ten jest idealnym rozwiązaniem dla maszyn średniej klasy, oferując jednocześnie możliwość aktualizacji do standardu ISOBUS. Podczas użytkowania operator podaje ilość ładunku (załadunek pełen, do połowy itd.), wydajność na hektar (w m³ lub t/ha), szerokość roboczą oraz gęstość ładunku. Jeśli system jest wyposażony w urządzenie ważące, operator najpierw musi zatwierdzić wagę ładunku w skrzyni podaną przez urządzenie. Następnie operator wybiera pozycję klapy w zależności od rozrzucanego materiału. Regulacja działa w obiegu zamkniętym, a prędkość przenośnika jest stale kontrolowana. System gwarantuje zachowanie wymaganej prędkości przenośnika, nawet jeśli skrzynia jest prawie pusta lub wręcz przeciwnie, jest załadowana do pełna, oraz jeśli rozrzutnik jedzie po pochyłości.

Inne zastosowania sterowników w rolnictwie
Sterowniki odgrywają rolę w wielu innych aspektach maszyn rolniczych:
- Sterowanie podnośnikiem z zewnątrz: W ciągnikach, takich jak Ursus 7211, możliwe jest zamontowanie zewnętrznego sterowania podnośnikiem, co ułatwia zaczepianie maszyn bez konieczności wsiadania i wysiadania z kabiny.
- Sterowanie rozściełaczami: Nowoczesne rozściełacze paszy, takie jak Silo Farmer 280, wykorzystują hydrauliczne silniki i siłowniki do sterowania podajnikiem łańcuchowym, bębnem z nożami oraz obrotowym kominem wylotowym i jego nasadkami. Zasilanie w olej pod ciśnieniem odbywa się poprzez autonomiczny układ hydrauliczny napędzany przez WOM ciągnika, który w standardowym wyposażeniu ma filtr oleju.
- Czujniki do nawadniania: Monitorują wilgotność gleby oraz warunki pogodowe, pomagając w precyzyjnym zarządzaniu systemem nawadniania. Dzięki nim można uniknąć zarówno przesuszenia, jak i przelania roślin, co jest kluczowe dla ich zdrowia i optymalnego wzrostu. Wykorzystanie czujników do nawadniania pozwala na oszczędność wody, co jest korzystne zarówno dla środowiska, jak i budżetu domowego.
tags: #sterownik #podwojnego #dzialania #ciagnik