Państwowa Straż Pożarna (PSP) systematycznie unowocześnia swoją flotę pojazdów, wprowadzając rozwiązania, które w tradycyjnym postrzeganiu strażackich barw mogą budzić pewne zaskoczenie. Coraz częściej w szeregach PSP pojawiają się ciągniki siodłowe z naczepami, stanowiące kluczowy element w logistyce długotrwałych i wymagających akcji ratowniczych. Ich głównym przeznaczeniem jest transport dużych ilości sprzętu lub pomocy humanitarnej, często na międzymiastowych, a nawet międzynarodowych trasach.
Przez lata w takich zadaniach dominowały typowo terenowe wozy kwatermistrzowskie lub niskie ciągniki wypinane spod strażackich cystern, co, jak się okazało, nie zawsze było optymalnym wyborem na dłuższe dystanse. Nowoczesne ciągniki siodłowe mają za zadanie zwiększyć skuteczność prowadzenia tego typu operacji.
Zakup ciągników Volvo FH dla PSP
Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie przeprowadziła postępowanie przetargowe na dostawę dwóch sztuk ciągników siodłowych z naczepami uniwersalnymi typu burto-firana. Zestawy te zostały przeznaczone dla Komendy Miejskiej PSP m.st. Warszawy i Komendy Miejskiej PSP w Rzeszowie. Prezentowany zakup został dokonany w ramach projektu „Zwiększenie skuteczności prowadzenia długotrwałych akcji ratowniczych”, co podkreśla strategiczne znaczenie tych pojazdów.
Specyfikacja zestawów Volvo FH
Zwycięzcą przetargu zostało przedsiębiorstwo Bocar spod Częstochowy, które skompletowało, doposażyło i dostarczyło oba zestawy. W przypadku ciągników siodłowych sięgnięto po modele Volvo FH, wyposażone w 13-litrowe silniki o mocy 500 KM oraz najwyższe kabiny Globetrotter XL. Były to „FH-acze” najnowszej generacji, uwzględniające ubiegłoroczne zmiany w wyposażeniu, ale pozbawione wydłużonych przodów Aero. Strażackie ciągniki Volvo FH wyróżniły się również osłonami na reflektory, dodatkowymi reflektorami oraz niebieskimi światłami uprzywilejowania, które mogą zostać wykorzystane w sytuacjach szczególnie kryzysowych.
Naczepy dołączone do ciągników to produkty marki Wielton z kurtynami bocznymi i ukrytymi za nimi burtami, wyposażone w windę załadowczą.
Kontrowersje wokół ceny i warunki przetargu
Wartość zakupu, zrealizowanego ze środków publicznych, wyniosła łącznie 2 279 928 złotych brutto za oba zestawy. Po podzieleniu przez dwa, przeliczeniu na euro i odjęciu podatku VAT, jeden zestaw kosztował około 218 tys. euro netto. Cena ta wywołała duże kontrowersje w mediach społecznościowych, gdyż przewoźnicy cywilni są przyzwyczajeni do wydatków rzędu 100 tys. euro netto za ciągnik i 30 tys. euro netto za naczepę kurtynową.
Pewne odpowiedzi na pytania dotyczące wysokiej ceny można znaleźć w warunkach przetargu, dostępnych na stronie Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie. Do głównych kryteriów wyboru oferty należały:
- Warunki gwarancyjne: O ile cywilni klienci zwykle otrzymują 12 miesięcy ochrony, a za przedłużenie do 36 miesięcy muszą dopłacić, strażacy oczekiwali minimum 24 miesięcy gwarancji i przyznawali dodatkowe punkty za przedłużenie do 60 miesięcy.
- Specjalistyczne wyposażenie pojazdów:
- Winda montowana pod naczepą (jeden z najdroższych elementów).
- Klimatyzacja postojowa.
- Pneumatyczne zawieszenie obu osi.
- Zewnętrzna osłona przeciwsłoneczna.
- Co najmniej 10-calowy wyświetlacz dotykowy z systemem Android Auto.
- Dwa fotele z podgrzewaniem, wentylowaniem i ciemną tapicerką.
- Dodatkowy zwalniacz, uzupełniający hamulec silnikowy.
- Elementy typowo strażackie: ustawienie prędkości maksymalnej na 100 km/h, sygnały świetlno-dźwiękowe właściwe dla pojazdu uprzywilejowanego.
- Wyposażenie kabiny: jeden radiotelefon stały, dwa radiotelefony przenośne, specjalistyczne latarki, dodatkowy tablet z uchwytem na desce rozdzielczej.
- Przyłącza do instalacji, które stale utrzymują naładowanie akumulatorów i ciśnienie w układzie pneumatycznym na optymalnym poziomie.
Tak wyposażonych pojazdów nie dało się znaleźć na standardowym stocku, co uzasadnia wyższą cenę.
DAF XF 480 Super Space Cab dla PSP
Grupa DBK dostarczyła również nowy ciągnik siodłowy marki DAF XF 480 Super Space Cab do Państwowej Straży Pożarnej. Wybór padł na sprawdzony, niezawodny model pojazdu, konfigurowany pod konkretne zamówienie i specyfikę pracy. DAF XF 480 SSC, jako pojazd uprzywilejowany w ruchu drogowym, został bogato wyposażony w:
- Sygnały świetlne i akustyczne.
- Radiostacje i radiotelefony.
- Latarki i ładowarki.
- Dodatkowe zasilanie elektryczne 230V i wysoko prądowe.
- Integralny układ prostowniczy do ładowania akumulatorów z zewnętrznego źródła zasilania ~230 V.
- Układ sprężonego powietrza do uzupełniania układu pneumatycznego samochodu z sieci stacjonarnej.
- System kamer bocznych i tylnych.
- System czujników ultradźwiękowych z przodu pojazdu.
Samochód ma przypisane dwie naczepy: niskopodwoziową rozsuwaną oraz standardową naczepę typu firana o wysokości około 4,0 m, do której idealnie pasuje kabina Super Space Cab bez konieczności montażu regulowanego spoilera. Pojazd jest w dyspozycji w Centralnym Obwodzie Operacyjnym i służy do działań transportowych i operacyjnych na terenie całego kraju, stąd wybór komfortowej i przestronnej kabiny.
Specjalistyczna konfiguracja tego pojazdu została opracowana przez Konrada Misia z Grupy DBK. DAF XF jest na co dzień pod opieką Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Nowym Dworze Mazowieckim i objęty kontraktem serwisowym Full Care.
Nowoczesny MAN dla OSP Czasław
Również Ochotnicze Straże Pożarne inwestują w nowoczesne ciągniki siodłowe. OSP Czasław z województwa małopolskiego, po latach eksploatacji ciągnika siodłowego Jelcz C417 na typowo szosowym podwoziu 4×2, doczekała się następcy. Nowoczesny MAN, wyposażony w silnik Euro 6 oraz radary „martwego pola”, został podpięty do klasycznej naczepy firmy PZL Krono o pojemności 18 tys. litrów, która wcześniej jeździła za Jelczem.
Charakterystyka Pojazdów Pożarniczych i ich Oznakowanie
Samochód pożarniczy (inaczej samochód strażacki, wóz strażacki, pojazd pożarniczy, pożarowóz) to specjalnie oznakowany i przygotowany samochód (wóz bojowy) używany przez straż pożarną lub inną jednostkę ochrony przeciwpożarowej do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych lub innych działaniach statutowych, np. prewencyjnych.
Podwozie i Kolorystyka
Podwozie samochodów pożarniczych budowane jest najczęściej na podwoziach pojazdów produkowanych seryjnie, o odpowiednio dobranych zespołach i parametrach. Pojazd samochodowy straży pożarnej (z wyjątkiem pojazdu osobowego operacyjnego straży pożarnej) powinien mieć barwę czerwieni sygnałowej, błotniki zaś i zderzaki - barwę białą. Kontenery pożarnicze, agregaty ciągnione, motopompy, działka oraz przyczepy ze sprzętem pożarniczym powinny być malowane na zasadach określonych dla pojazdów gaśniczych. Kontenery-pojemniki oraz kontenery-cysterny powinny posiadać napisy określające ich zawartość lub przeznaczenie - kolor i krój liter napisów jak dla numerów na sprzęcie.
System Oznakowania
Pojazdy strażackie są oznaczone w większości krajów uniwersalnym numerem umożliwiającym identyfikację wozu w czasie akcji. W Polsce oznaczenie takie nazywane jest numerem operacyjnym i składa się z trzech elementów, a sposób oznakowania pojazdów, sprzętu pływającego, silnikowego i pożarniczego określa załącznik do zarządzenia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 10 kwietnia 2008 r. W Polsce stosuje się najczęściej oznaczenia zgodne z normą PN-79/M-51300 (od roku 2000 zastąpioną przez PN-EN 1846-1).
- Trzycyfrowy numer (prefiks): określa powiat oraz typ jednostki.
- Oznaczenie jednoliterowe województwa: zgodne z wyróżnikiem województwa na obecnych tablicach rejestracyjnych, z trzema wyjątkami:
- m.st. Warszawy - W
- woj. mazowieckiego (bez Warszawy) - M
- jednostki centralne Państwowej Straży Pożarnej (np. Komenda Główna) - [A]
- Dodatkowe oznaczenia charakterystyki pojazdu: głównie literowe.
Wprowadzenie ciągników siodłowych do floty Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych to krok w kierunku zwiększenia ich możliwości operacyjnych, szczególnie w zakresie logistyki i transportu specjalistycznego sprzętu na duże odległości, co jest kluczowe w obliczu rosnącej liczby kompleksowych wyzwań ratowniczych.