Wybór odpowiedniego ciągnika rolniczego to kluczowa decyzja dla każdego gospodarstwa. W segmencie maszyn o mocy około 100-130 KM, rolnicy poszukują sprzętu, który łączy w sobie wydajność, niezawodność i przystępną cenę. Definicja „taniego ciągnika” może być różna, ale w kontekście tego artykułu zakładamy, że będzie to maszyna o mocy 100-120 KM, której cena oscyluje w granicach +/- 200 tys. zł netto. Poniższy przewodnik przedstawia charakterystykę, kluczowe parametry oraz przegląd modeli dostępnych na rynku, w tym propozycje ekonomiczne.
Charakterystyka Ciągników 100-130 KM
Dominujące typy silników i ich uniwersalność
Jeszcze kilka lat temu grupę ciągników o mocy rzędu 120 KM stanowiły niemal wyłącznie maszyny 6-cylindrowe. Obecnie dominują "czwórki". Wiele z tych maszyn gabarytami i wyposażeniem aspiruje jednak do większych ciągników 6-cylindrowych, dzięki czemu można je efektywnie wykorzystać w ciężkich pracach. Wielu rolników poszukuje ciągnika uniwersalnego, który oprócz wykonywania ciężkiej pracy polowej sprawdzi się np. na użytkach zielonych czy z ładowaczem czołowym.
Ciągnik 4-cylindrowy z krótszym rozstawem osi gwarantującym na ogół większą zwrotność i wyższą wszechstronność zastosowania aniżeli ciągnik 6-cylindrowy może okazać się "złotym środkiem" dla kilkudziesięciohektarowego gospodarstwa. Poza tym przy niskim obciążeniu jednostka 4-cylindrowa zazwyczaj zużyje mniej paliwa.
Różnice w obrębie tej samej mocy
W grupie 4-cylindrowych ciągników o mocy rzędu 120 KM dałoby się wyróżnić dwie podgrupy maszyn: ciągniki kompaktowe, wywodzące się z typowych maszyn o niewielkich gabarytach, oraz ciągniki o zbliżonej mocy, ale należące do serii o większych gabarytach. W obrębie oferty jednego producenta i zbliżonej mocy można znaleźć nawet 3 modele, między którymi różnice widać już na pierwszy rzut oka. Inne są gabaryty, rozstaw osi (np. w zakresie 2,25-2,45 m) i masa (różnica nawet o ponad 1000 kg). Różnice dotyczą również zastosowania silników o innej pojemności, układu hydraulicznego (m.in. wpływającego na udźwig TUZ) czy różnych rodzajów skrzyni biegów.
W zestawieniach jako górną granicę mocy znamionowej ciągnika często przyjmuje się 120 KM. Należy jednak pamiętać, że moc maksymalna, ze względu na doposażenie jednostek napędowych w układy elektronicznego sterowania, może w niektórych modelach osiągać nawet 150 KM.
Kluczowe Parametry Techniczne
Silnik, masa i rozstaw osi
Mimo że w wielu zestawieniach uwzględnia się jedynie maszyny 4-cylindrowe, wszystkie są przystosowane do prowadzenia ciężkich prac polowych. Ich silniki cechują się parametrami zbliżonymi do małych ciągników 6-cylindrowych. Dla przykładu, ciągnik Case IH Maxxum EP 110 z 4-cylindrowym silnikiem o pojemności 4,5 l dysponuje mocą nominalną 110 KM i momentem obrotowym 498 Nm (maks. 143 KM i 590 Nm w trybie power boost). Natomiast jego 6-cylindrowy "odpowiednik" Maxxum 115, wyposażony w jednostkę 6-cylindrową o pojemności 6,7 l, generuje 116 KM i 522 Nm (154 KM i 632 Nm z power boost).
Istotnym parametrem jest masa, tym bardziej jeśli ciągnik ma być przeznaczony do wykonywania prac uprawowych. Ze względu na niższą pojemność skokową jednostki napędowej oraz mniejsze gabaryty silnika, jego osprzętu i wielu innych podzespołów (na przykład skrzynia biegów, tylny most, koła), masa ciągników 4-cylindrowych jest zazwyczaj niższa aniżeli ich 6-cylindrowych odpowiedników. W przypadku opisanych wcześniej modeli ciągników Maxxum 110 (4 cyl.) i 115 (6 cyl.) różnica ta wynosi 120 kg (odpowiednio: 4890 kg oraz 5010 kg). Biorąc pod uwagę rozstawy osi (odpowiednio: 2,43 i 2,67 m), ciągnik 6-cylindrowy będzie sprawiał wrażenie zdecydowanie bardziej masywnego.
Dociążanie ciągnika
Każda z maszyn może być dociążona. W najprostszych konfiguracjach odbywa się to za pomocą obciążników przednich. W przypadku ciągników uniwersalnych warto jednak skorzystać z możliwości ich wyposażenia w przedni TUZ, który w razie konieczności pozwoli szybko dociążyć ciągnik. Możliwość zastosowania fabrycznego przedniego podnośnika posiadają wszystkie ciągniki w zestawieniu, oprócz Belarusa 1025.5. Oprócz przedniego TUZ, warto również uwzględnić zakup dodatkowych obciążników montowanych na tylnych kołach. Zastosowanie dodatkowego balastu na kołach tylnych może być kluczowe również dla prowadzenia prac z ładowaczem czołowym, jednak należy pamiętać, że takie obciążenie zazwyczaj pozostaje na kołach już na stałe i może zwiększać zużycie paliwa w lekkich pracach.
Wpływ rozstawu osi na stabilność i komfort
Wśród istotnych parametrów, które predysponują "czterocylindrowca" do pracy w roli głównego "konia pociągowego", znajduje się wspomniany rozstaw osi. Ma on wpływ przede wszystkim na stabilność ciągnika, co szczególnie odczujemy przy sprzęgnięciu z zawieszanymi, ciężkimi maszynami. Modele ciągników dostępne na rynku oferują rozstaw osi od 2,34 do 2,66 m. Maszyny z większym rozstawem osi będą bardziej stabilne, a jazda nimi bardziej komfortowa.
Komfort Pracy i Przekładnia
Wyposażenie wpływające na komfort
Poszukując uniwersalnego ciągnika, warto zwrócić uwagę na standard wyposażenia bazowego i opcjonalnego. Elementami przekładającymi się bezpośrednio na komfort pracy są m.in. amortyzacja osi, kabiny oraz fotel (wielu producentów oferuje amortyzowany pneumatycznie fotel już w standardzie). "Miękka" oś ma również duże znaczenie dla utrzymania przyczepności kół w cięższych pracach (pod warunkiem że przód jest odpowiednio dociążony). Jej zalety najbardziej docenimy w transporcie, zwłaszcza że omawiane ciągniki nie mają zbyt dużego rozstawu osi i mają tendencję do podskakiwania na nierównościach.
Z pewnością warto wybrać maszynę wyposażoną w układ EHR (elektroniczne sterowanie podnośnikiem, wśród prezentowanych modeli ciągników tylko Belarus nie oferuje tego wyposażenia). Poza tym przydatna może okazać się funkcja automatycznego załączania wałka WOM (w zależności od położenia ramion podnośnika), elektroniczna obsługa zaworów hydraulicznych czy układ zarządzania pracą na uwrociach. Ostatnia opcja, dostępna w modelach klasy premium, pozwala na programowanie funkcji i załączanie ich sekwencji po naciśnięciu jednego przycisku, np. podniesienie pługa, jego liniowanie, obrót i jednocześnie zmiana obrotów silnika czy zredukowanie biegu podczas zawracania.
Wybór przekładni i ogumienia
Głębiej należy zastanowić się również nad wyborem przekładni oraz ogumienia. W przypadku maszyn wykorzystywanych do prac polowych, skrzynia biegów powinna dysponować jak największą liczbą przełożeń zmienianych pod obciążeniem w zakresie najczęściej wykorzystywanych prędkości roboczych (6-12 km/h). Warto, aby taki ciągnik miał tylne koła o średnicy 38 cali i opony o szerokości co najmniej 520 mm. Im większe koła i ogumienie, tym większa powierzchnia styku z podłożem, a co za tym idzie, mniejszy poślizg i nacisk jednostkowy na podłoże.
Przegląd Modeli Ciągników 100-130 KM
Starszy test porównawczy ciągników o mocy ok. 120 KM
W teście porównawczym siedmiu ciągników o mocy ok. 120 KM, przeprowadzonym przez międzynarodowy zespół redaktorów, oceniano maszyny wyposażone w przekładnię umożliwiającą zmianę biegów pod obciążeniem i ładowacz czołowy. W teście uczestniczyło siedem ciągników, które oceniano w 15 kategoriach. Biorąc pod uwagę sumę punktów, na pierwszym miejscu z nieznaczną przewagą plasował się Claas, ale po piętach depczą mu New Holland, Valtra i John Deere. Mimo niekiedy niewielkich różnic w wyniku całościowym, część traktorów znacznie różniła się od siebie w poszczególnych dyscyplinach. McCormick nie zyskał wielu punktów za przekładnię z zaledwie trzema biegami zmienianymi pod obciążeniem, a Massey Ferguson nie mógł wysunąć się na czoło stawki ze względu na większe od rywali zużycie paliwa. Moc traktorów była oceniana wg tego, ile z mocy silnika podanej w prospekcie jest przekazywane na WOM lub na koła. W tym aspekcie silniki ciągników Valtra i NH są wg kryteriów DLG ustawione za wysoko - aż 95% i 93% katalogowej mocy silnika jest przekazywane na WOM. Podobnie wyglądają wartości zmierzonej siły uciągu, gdzie na czoło wysuwa się Valtra. Ponieważ w omawianym teście nie uwzględniano przekładni bezstopniowych, zabrakło marki Fendt.
Fendt 312 Vario
W zestawieniu ciągników o mocy około 120 KM nie mogło zabraknąć modelu Fendt 312 Vario. Ciągnik dysponuje mocą znamionową 110 KM, pochodzącą z 4-cylindrowej jednostki napędowej Deutz, która wykorzystuje układ SCR do spełnienia norm emisji spalin. Wyróżnia się najwyższą wartością momentu obrotowego w swojej klasie (550 Nm przy 1450 obr./min). Kluczową cechą Fendta 312 jest przekładnia bezstopniowa Vario, będąca połączeniem układu napędu mechanicznego (zespół kół zębatych) i hydrostatycznego (silnik wielotłoczkowy i pompa wielotłoczkowa), co zapewnia doskonałą płynność pracy.
Belarus 1025.5
Model Belarus 1025.5, z ceną ok. 112 tys. zł netto, jest najtańszą propozycją. Pracuje w nim 4-cylindrowa jednostka MMZ (110 KM), która z wykorzystaniem systemu SCR spełnia normę emisji spalin Stage 3B. Układ hydrauliczny ciągnika oparty jest na podzespołach białoruskich, a tylny TUZ może dźwigać 4,5 t. W ciągniku pracuje mechaniczna, zsynchronizowana przekładnia oferująca 16 x 8 przełożeń i mechaniczny rewers. Załączanie wałka WOM odbywa się elektrohydraulicznie. Montowana jest wyciszona, ogrzewana kabina, a lista wyposażenia obejmuje m.in. dwa reflektory robocze oraz fotel Grammer. Za dopłatą ok. 4 tys. zł ciągnik może być doposażony w układ klimatyzacji. Model 1025.5 wyróżnia się dużo lepszą widocznością dzięki przeniesieniu tłumika w pobliże prawego słupka kabiny. Główne atuty to prosta i tania w naprawie konstrukcja oraz atrakcyjna cena.
Case IH Maxxum 110
Case IH Maxxum 110 to najmniejszy przedstawiciel serii Maxxum. Maszyna dostępna jest w 3 wersjach: standardowej, Multicontroller oraz CVX, różniących się przede wszystkim przekładnią i sterowaniem.
- Wersja klasyczna: standardowo z przekładnią 24 x 24 z 2 półbiegami przełączanymi pod obciążeniem oraz elektrohydraulicznym rewersem.
- Wersja Multicontroller (ok. 90% sprzedaży): przekładnia 16 przełożeń z 4 biegami zmienianymi pod obciążeniem (powershift), co sprawia, że lepiej sprawdza się w pracach polowych. Zmiana półbiegów odbywa się przyciskami. Wyposażony w wielofunkcyjny podłokietnik (Multicontroller).
- Wersja CVX: najdroższa, z przekładnią bezstopniową.
Claas Arion 440
Wśród 120-konnych ciągników Claasa znajdziemy m.in. Ariona 440. W ciągniku pracuje zmodyfikowana przekładnia z 16 przełożeniami do jazdy w przód oraz w tył, z zmienionym układem smarowania (z pompą). Nowy Arion wyróżnia się sporym rozstawem osi (2,52 m), co w połączeniu z rozkładem masy 50/50 zapewnia bardzo dobrą stabilność. Użytkownicy Ariona docenią również kabinę Panoramic, oferującą bardzo dobrą widoczność na ładowacz czołowy dzięki dużej przedniej szybie (2,42 m²) i przeszklonemu lukowi w dachu bez poziomej poprzeczki. Warto rozważyć opcjonalny joystick do obsługi dodatkowej pary złącz hydraulicznych oraz układ pozwalający na pracę skrzyni w trybie w pełni automatycznym, przydatny zwłaszcza w transporcie.
Deutz-Fahr Seria 6 (6120.4, 6130.4)
Portfolio firmy Deutz-Fahr obejmuje modele serii 5, 5C, 5G oraz 6. Do cięższych prac uprawowych polecane są modele serii 6: 6120.4 (114 KM) i 6130.4 (124 KM). Te "czterocylindrówki" wyposażono w silniki Deutz o pojemności 4 l, spełniające normy Stage 3B dzięki układowi SCR i płynowi AdBlue (zużycie ok. 10% w stosunku do ON). Przekładnia dysponuje 32 przełożeniami do jazdy w przód i w tył (opcjonalnie 48), dostarczana jest przez firmę ZF. Proporcjonalne zawory zapewniają płynną zmianę czterech półbiegów, które mogą być również zmieniane automatycznie dzięki funkcji Automatic Powershift (APS). Standardowo oferuje pełną paletę prędkości WOM: 540/540ECO/1000/1000ECO, z funkcją AutoWOM. Bliźniaczymi modelami są Same Fortis 120.4/130.4 oraz Lamborghini Spark 120.4/130.4. Obecnie za model 6120.4 trzeba zapłacić ok. 250 tys. zł, a za 6130.4 - 256 tys. zł. Za dopłatą 13 tys. zł każdy z ciągników SDF może być wyposażony w układ amortyzacji osi przedniej.
Farmtrac 7110 DT
W ofercie producenta z Mrągowa znajdziemy model 7110 DT o mocy 111 KM. Atutem maszyny jest stosunkowo prosta konstrukcja, bazująca na podzespołach znanych producentów (ZF, Carraro, Bosch, Mita, Perkins). To w połączeniu z niewygórowaną ceną (niespełna 172 tys. zł netto) czyni ciągnik ciekawą propozycją. Układ przeniesienia napędu opiera się na przekładni ZF 16 x 16 (2-zakresowy powershift i mechaniczny rewers). Oś przednia firmy Carraro ze zwolnicami planetarnymi i automatyczną blokadą mechanizmu różnicowego. W kabinie znajdziemy nowy, czytelny wyświetlacz prezentujący m.in. aktualne obciążenie jednostki napędowej, prędkość WOM, zakres przełożeń czy zużycie paliwa. Dostępna jest również limitowana wersja "Mazur" z metalizowanym grafitem, klimatyzacją i kompletem obciążników przednich w standardzie.
Analiza Rynku Polskiego Ciągników 100-130 KM
Z danych Agritrac wynika, że polscy rolnicy najczęściej wybierają maszyny o mocy silnika od 100 do 130 koni mechanicznych. Od stycznia do końca marca bieżącego roku zarejestrowano w Polsce 520 ciągników z tego segmentu mocy. W pierwszej piątce najpopularniejszych traktorów znalazły się modele 4 producentów, a ich łączna sprzedaż stanowi blisko 1/3 całego wolumenu sprzedaży w całym segmencie.
Top 5 najpopularniejszych ciągników rolniczych (100-130 KM)
- John Deere 6120M: Najpopularniejszy w Polsce ciągnik w tym segmencie. Od początku roku zarejestrowano 43 maszyny. Seria 6M obejmuje ciągniki o mocach od 100 do 156 KM, charakteryzujące się dużą zwrotnością. Model 6120M AutoPower to laureat konkursu Tractor Of The Year 2022 w kategorii Best Utility.
- New Holland T6.120: Zajął drugie miejsce w rankingu, z 34 zarejestrowanymi maszynami. Seria T6 składa się z 6 modeli o mocach od 116 do 158 koni. Jest ofertą dla gospodarstw wielokierunkowych, dostępny również w luksusowej edycji Blue Power.
- Case Maxxum 125: Trzecia pozycja z 25 zarejestrowanymi maszynami. Seria Maxxum obejmuje 5 modeli o mocach od 116 do 145 KM. Maxxum 125 pracuje z 4,4-litrowym silnikiem o mocy 125 koni i może być sprzężony z jedną z trzech przekładni ActiveDrive.
- Deutz-Fahr 6115 C: Tuż poza podium, zarejestrowano 22 egzemplarze. Model o mocy 110 KM, dostępny z trzema rodzajami przekładni, w tym bezstopniową TTV.
- New Holland T5.110: Zamyka pierwszą piątkę z 20 zarejestrowanymi maszynami. Cała seria T5 obejmuje 5 modeli, od 80 do 117 KM. Napęd trafia na cztery koła za pośrednictwem jednego z 4 typów przekładni.
100 Lat Polskich Ciągników Rolniczych , Wszystkie POLSKIE ciągniki rolnicze (1920-2020) - Specjał
Alternatywne "Tanie" Ciągniki (około 120 KM)
Dla rolników poszukujących ekonomicznych rozwiązań, na rynku dostępne są również ciągniki, które spełniają kryteria mocy 100-120 KM, oferując jednocześnie atrakcyjną cenę. Przyjmując cenę w granicach +/- 200 tys. zł netto jako punkt odniesienia dla "tanich" ciągników, warto zwrócić uwagę na następujące modele:
YTO 1154
Pierwszą i zarazem najtańszą propozycją jest chiński YTO 1154, dysponujący mocą 116 KM z silnika własnej konstrukcji o pojemności 4,3 l, który spełnia normę Stage V. Przekładnia to prosta, rewersowana mechanicznie konstrukcja o 12 przełożeniach do przodu i 12 do tyłu, umożliwiająca osiąganie prędkości w zakresie od 2,3 do 37,5 km/h. Do minusów trzeba niestety zaliczyć parametry układu hydraulicznego: pompa ma wydatek 50 l/min, zaś maksymalny udźwig tylnego podnośnika to 2,5 tony. Cała konstrukcja waży natomiast 4,4 t. Dużym plusem tego ciągnika, dostępnego także w Polsce, jest jego cena - 183 tys. zł netto.
ARMA TRAC 120
Ten dobrze znany już ciągnik, dotychczas wyposażony w jednostkę napędową firmy Perkins, obecnie wykorzystuje silnik FPT F36 osiągający moc 120 koni mechanicznych z pełnym pakietem systemów oczyszczania spalin (m.in. DOC, DPF, SCR). Ciągnik wyposażono w przekładnię o 24 przełożeniach z mechanicznym rewersem, a także podnośnik mogący unieść 5,5 tony. Całość ma oscylować w granicach 200 tys. zł netto.
IRUM TARGO 102
Rumuńskie ciągniki są już obecne w Polsce, a model Irum Targo 102 (102 KM) ma być dostępny w bardziej konkurencyjnej cenie. Moc wykrzesana jest z silnika FPT F36. W przypadku rumuńskiej propozycji zastosowano standardową dla segmentu przekładnię 12×12. Mniej standardowe - a przynajmniej nie w obecnych czasach - jest wybieranie przełożeń i kierunku jazdy za pomocą dźwigni w podłodze, co może wpływać na komfort pracy z ładowaczem. Cena, jaka ma obowiązywać na ten model, wynosić będzie ok. 45 tys. euro, czyli ok. 194 tys. zł netto.
SOLIS S110
Indyjska firma Solis przekroczyła barierę 100 KM modelem Solis S110. Źródłem mocy jest silnik o pojemności 4087 cc, generujący 110 koni mechanicznych oraz bardzo przyzwoity moment obrotowy 460 Nm uzyskiwany od 1400 obrotów. Do spełnienia normy Stage V zastosowano EGR, DPF, DOC i SCR. Motor jest teoretycznie konstrukcją własną, choć jest wynikiem współpracy Solis i Yanmar. Zastosowano skrzynię biegów Carraro w wariancie 12×12 z dodatkową redukcją w przód (finalnie 24×12) z Power Shuttle oraz przednim mostem również Carraro. Do tego pompa o wydatku 93 l/min oraz standardowe ogumienie 14.9×24 i 18.4×34. Cena nie jest jeszcze znana, ale wcześniejsze warianty S90 i S75 debiutowały z cenami na poziomie 165 i 145 tys. zł netto, co sugeruje, że S110 powinien zamknąć się w kwocie poniżej 200 tys. zł netto.
FM Word WD1104M
Na rynku dostępne są jeszcze tańsze ciągniki spełniające założenia mocy, takie jak FM Word WD1104M, który w najbardziej doposażonej wersji kosztuje ok. 16,5 tys. USD. Jest to przykład maszyny o bardzo niskiej cenie zakupu.