Technikum Leśne im. Adama Loreta w Tucholi, istniejące od 1 września 1965 roku, jest jedną z jedenastu publicznych szkół ponadpodstawowych dla młodzieży w Polsce, prowadzonych przez Ministerstwo Środowiska. Szkoła kontynuuje tradycje Technikum Leśnego utworzonego w 1965 roku przez Ministerstwo Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Od 2009 roku jest to jedna z kluczowych placówek edukacyjnych w polskim leśnictwie.
Historia i Lokalizacja
Szkoła mieści się w neogotyckim gmachu przy ulicy Nowodworskiego, który został wybudowany w latach 1878-1880. Początkowo budynek służył jako Królewskie Katolickie Seminarium Nauczycielskie w Tucholi (Königlische Katolische LehrSeminar in Tuchel). Od roku 1967 przy szkole działa Orkiestra Reprezentacyjna Lasów Państwowych, która bierze udział w wielu konkursach i festiwalach orkiestr dętych w kraju i za granicą, występując m.in. w Filharmonii Narodowej w Warszawie.
Program Nauczania i Specyfika Szkoły
Nauka w technikum leśnym trwa 4 lata dla absolwentów gimnazjum lub 5 lat dla absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej. Uczniowie, poza przedmiotami ogólnokształcącymi takimi jak język polski, biologia czy matematyka, poznają również tajniki użytkowania, ochrony, urządzania i hodowli lasu, łowiectwa, prawa i ekonomiki leśnej, maszynoznawstwa leśnego oraz Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych. Szkoła kształci w dwóch zawodach: technik leśnik i operator maszyn leśnych. Dodatkowo istnieje możliwość zdobycia uprawnień operatora pilarek spalinowych.
Charakterystycznym elementem wyróżniającym Technikum Leśne w Tucholi jest noszenie oliwkowozielonego munduru leśnika przez każdego ucznia, co jest zgodne ze statutem szkoły i stanowi dodatkowe przygotowanie do przyszłego zawodu.
Praktyki Zawodowe i Zajęcia Praktyczne
Młodzi leśnicy bezpłatnie uczestniczą w kursie pilarza, który kończy się egzaminem dającym uprawnienia wykonywania zawodu pilarza. Kurs pilarza to jeden z wielu rodzajów praktyk zawodowych. Pierwsze praktyki z zakresu hodowli lasu odbywają się już wiosną w klasie pierwszej i trwają 2 tygodnie. W klasie drugiej uczniowie mają po dwa tygodnie praktyk jesienią i wiosną, natomiast w klasie trzeciej jeden tydzień jesienią (szacunek brakarski) oraz trzy tygodnie w okresie zimowym (kurs pilarza).
Oprócz praktyk zawodowych, każdy uczeń klasy III uczestniczy w zajęciach praktycznych, które odbywają się przez cały rok, raz w tygodniu, w lesie. Zajęcia praktyczne oraz praktyki zawodowe realizowane są na terenie Nadleśnictw Tuchola i Woziwoda, pod okiem nauczycieli i doświadczonych leśników. Istnieje również możliwość odbycia dodatkowych praktyk zawodowych organizowanych przez szkolne koło Stowarzyszenia Inżynierów Leśnictwa i Drzewnictwa w okresie wakacji czy ferii zimowych, gdzie uczniowie sami wybierają nadleśnictwo, w którym chcą odbyć praktyki.
Perspektywy po Ukończeniu Technikum
Absolwent Technikum Leśnego w Tucholi otrzymuje wykształcenie ogólne na poziomie liceum ogólnokształcącego oraz uzyskuje tytuł technika leśnika. Dyskusja na temat wyższości technikum leśnego nad liceum ogólnokształcącym w kontekście dalszych studiów leśnych jest długa. Wielu uważa, że Technikum Leśne doskonale przygotowuje do przyszłej pracy i studiów leśnych, zapewniając solidne podstawy zawodowe i praktyczne doświadczenie. Z drugiej strony, zwolennicy liceów podkreślają szersze możliwości wyboru kierunku studiów po maturze ogólnokształcącej.
Branża leśna w Polsce mierzy się z brakami kadrowymi, a zawody leśne, w tym technik leśnik i operator maszyn leśnych, należą do deficytowych. Leśnictwo podlega gwałtownym procesom zmian, takim jak informatyzacja, konieczność podejmowania działań niwelujących ryzyka klimatyczne, wzrost cen surowca drzewnego, czy pojawianie się nowych specjalizacji (np. arborysta). Dlatego istnieje potrzeba ciągłego dostosowywania umiejętności i kwalifikacji pracowników do zmieniających się wymogów rynku.
Branżowe Centrum Umiejętności w Tucholi
Szkoleniem osób dorosłych, w tym pracowników zakładów usług leśnych, oraz doskonaleniem zawodowym nauczycieli szkół leśnych, zajmuje się Branżowe Centrum Umiejętności (BCU) w Dziedzinie Zawodowej Leśnictwo w Tucholi. Działa ono we współpracy z Polskim Związkiem Pracodawców Leśnych (PZPL), organizując kursy i szkolenia zgodne z zapotrzebowaniem pracodawców.
Głównym celem projektu BCU jest wsparcie przygotowania kadr na potrzeby nowoczesnej gospodarki w branży leśnej, poprzez utworzenie i wsparcie funkcjonowania Centrum do 30 czerwca 2026 roku. Planowane jest przeszkolenie 410 uczestników, w tym 115 uczniów, 250 osób dorosłych oraz 45 nauczycieli kształcenia zawodowego. Cele te wynikają z dualnego systemu kształcenia zawodowego, ściśle związanego z rynkiem pracy i z potencjalnymi pracodawcami.
Projekt zakłada stworzenie BCU na parterze internatu szkoły z ułatwionym dojazdem i dostępem z zewnątrz budynku, również dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Po przeprowadzeniu prac remontowo-budowlanych powstanie zaplecze edukacyjne, w tym sala wykładowa o powierzchni około 120 m² z tarasem i rampą wjazdową, a także korytarz z sanitariatami i aneksem kuchennym. Dodatkowo powstaną pomieszczenia warsztatowe (ok. 50 m²) oraz wiata warsztatowa (ok. 60 m²), które zostaną wyremontowane, zaadaptowane i wyposażone w specjalistyczny sprzęt.
Planowana jest również modernizacja terenu parkingu (ok. 1000 m²), gdzie powstanie plac manewrowy do realizacji szkoleń w warunkach terenowych. Zakupione zostaną niezbędne sprzęty, takie jak symulator naprężeń kłody, symulator maszyn leśnych (forwarder i harwester), symulator przyczepy leśnej z żurawiem, elektroniczny trenażer strzelecki, a także sprzęty TIK, w tym laptopy i drony wykorzystywane w leśnictwie.
W realizacji BCU główny nacisk zostanie położony na tworzenie i rozpowszechnianie wiedzy, w tym nowatorskich materiałów edukacyjnych i nowych programów szkoleniowych, które będą upowszechniane między innymi szkołami leśnymi i innymi podmiotami, np. poprzez platformy do zdalnego nauczania czy autorską aplikację Szkoły „Leśnik”.
Współpraca i Zrównoważony Rozwój
BCU rozszerzy działalność szkoły w zakresie współpracy między różnymi interesariuszami z branży leśnej, takimi jak Lasy Państwowe, Zakłady Usług Leśnych, a także przedstawiciele branż pokrewnych (np. drzewnej). Prowadzone będą stałe konsultacje kierunku rozwoju BCU z przedstawicielami Rady BCU - reprezentantami Ministerstwa Klimatu, JST, innych szkół oraz przedsiębiorstw z branży leśnej. W ramach projektu planuje się organizację szkoleń tematycznych dla 410 osób, dzięki czemu przedstawiciele branży i uczniowie zdobędą wiedzę przydatną na rynku pracy.
Zaangażowanie Technikum Leśnego w Tucholi, państwowej jednostki organizacyjnej podlegającej pod Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wraz z Polskim Związkiem Pracodawców Leśnych, daje gwarancję sprawnej realizacji i rozliczenia projektu oraz ciągłości finansowania w okresie trwałości BCU.