Traktorek Kosiarka Ogrodowa – Kompleksowy Przewodnik

Idealnym sprzętem do koszenia trawy na dużych powierzchniach jest kosiarka traktorek ogrodowy, która sprawia, że koszenie jest bardziej wygodne i zdecydowanie mniej męczące niż przy użyciu podkaszarki czy tradycyjnej kosiarki pchanej.

Czym jest traktorek kosiarka i kiedy warto się na nią zdecydować?

Kosiarka traktorek to kosiarka samojezdna, której potoczna nazwa to traktorek ogrodowy. Takie modele nazywa się również motorowymi, samobieżnymi czy mikrociągnikami. Traktory ogrodowe posiadają fotel i kieruje się nimi jak niewielkim pojazdem.

Oprócz funkcji praktycznej i użyteczności na większej działce, jest więc niejednokrotnie przyjemną atrakcją w pracach ogrodowych. Stosunkowo niewielkie rozmiary i własny napęd sprawiają, że korzystanie z traktorka przyspiesza koszenie trawnika oraz pozwala na pracę w wygodnej, bo siedzącej pozycji.

Co więcej, kosiarki traktorki można używać nie tylko do koszenia trawy jako kosiarki ogrodowe, ponieważ w wielu modelach istnieje możliwość doczepienia do niego np. przyczepki albo pługa do odśnieżania, co zwiększa funkcjonalność urządzenia. Niewielkie traktorki ogrodowe mogą dzięki temu służyć długie lata, zarówno latem, jak i zimą. Obsługa maszyny jest zaś na tyle prosta, że poradzi sobie z nią każda osoba, nawet taka, która zupełnie nie interesuje się mechaniką tego rodzaju urządzeń.

Traktorek ogrodowy a rider - różnice

Trzeba jednak wiedzieć, że traktorki ogrodowe to nie każdy pojazd ogrodowy z czterema kołami, na którym można usiąść. Poza kosiarkami traktorkami wyróżnia się jeszcze ridery, które są w zasadzie nieco większymi kosiarkami do trawy z opcją siedzenia. W odróżnieniu od nich traktorki posiadają dużo większą funkcjonalność, możliwość ustawienia wysokości koszenia oraz liczne akcesoria. W niektórych modelach riderów można co prawda założyć osprzęt podnoszący ich funkcjonalność, jednak liczba dostępnych akcesoriów jest tutaj zdecydowanie mniejsza.

Kiedy inwestycja w traktorek jest opłacalna?

Decyzja o zakupie kosiarki traktorka nie może być zbyt pochopna, ponieważ trzeba przemyśleć, czy będzie ona na pewno przydatna. Taki sprzęt nie będzie opłacalny wtedy, kiedy posiada się jedynie niewielki ogród, który łatwo da się skosić innego rodzaju kosiarkami. Dla kilkuarowego trawnika wokół domu wystarczy mała kosiarka spalinowa lub elektryczna czy kosiarka mechaniczna.

Traktory ogrodowe przydać się mogą właścicielom większych działek, mających kilkadziesiąt arów, których koszenie zajmuje tyle czasu, że potem brakuje go na odpoczynek. Są one przydatne także w sadzie, gdzie w celu lepszego dojścia do drzew należy kosić dość duży obszar terenu. Oszacowano, że traktory ogrodowe są opłacalne, kiedy powierzchnia ogrodu przekracza co najmniej 1000 m², choć najbardziej zalecane są przy terenie powyżej 2000 m².

Obecnie tego rodzaju samojezdne kosiarki do trawy są urządzeniami coraz bardziej popularnymi: traktory ogrodowe używane są nie tylko przez służby miejskie czy wyspecjalizowane firmy, ale prywatnych właścicieli ogrodów. Używaną wcześniej kosiarkę warto zamienić na traktorek ogrodniczy, gdy przemawia za tym powierzchnia, która ma podlegać koszeniu.

Budowa i parametry techniczne traktorków ogrodowych

Silnik

Jeśli chodzi o budowę traktorków ogrodowych, to zazwyczaj są one napędzane jednocylindrowymi, czterosuwowymi silnikami, które (w odróżnieniu od silników tradycyjnych ciągników rolniczych) nie są w stanie przenosić żadnych obciążeń jako elementy konstrukcji. Są to bowiem rozwiązania zbyt ciężkie, dlatego silniki w kosiarkach traktorkach są zamontowane w ramie z profili stalowych. Biorąc pod uwagę żywotność silnika, te dwucylindrowe mają przewagę nad jednocylindrowymi, ponieważ dostarczają większej mocy, a zarazem zapewniają chłodniejszą pracę. Silniki dwucylindrowe stosowane są w większych traktorkach. Trwałości silnikowi dodają cylindry ze stalową gilzą.

Moc silnika, mierzona w koniach mechanicznych (KM), ma szczególne znaczenie dla pracy maszyn z osprzętem do pielęgnacji trawnika lub do odśnieżania. Jeśli zaś chodzi o samo koszenie, to silniki o większej mocy sprawiają, że praca odbywa się szybciej, a kosiarka lżej podjeżdża na wzniesienia terenu. Można przyjąć, że:

• Do koszenia średnich trawników (2000-10000 m²) sprawdzą się traktorki ogrodowe o mocy silnika około 11-15 KM.
• Do dużych trawników (powyżej 10000 m²) traktorki ogrodowe mogą mieć moc silnika około 16-22 KM.

O sprawnym i wieloletnim funkcjonowaniu traktora decyduje też jakość silnika, dlatego warto, by ten w zakupionym sprzęcie pochodził od sprawdzonego producenta.

Tym, co różnicuje silniki traktorów kosiarek, jest także konstrukcja mechanizmu zaworowego:

• OHV (overhead valve): klasyczne rozwiązanie, gdzie wałek rozrządu steruje zaworami przez popychacze.
• OHC (overhead camshaft): bardziej nowoczesna opcja, gdzie zawory rozmieszczone w formie „V” są sterowane rozrządem z wałkiem w głowicy. Silniki OHC są lżejsze, ciszej pracują i spalają mniej paliwa.
• DOV (Direct Overhead Valve): najnowsze rozwiązanie, w których zawory są ułożone w formie „V” w górnej części głowicy z bezpośrednim ich sterowaniem. Taki silnik ma mniej popychaczy i suwnic, działa dokładniej od innych typów i spala mniej paliwa, a także w mniejszym stopniu zanieczyszcza powietrze.

Silniki dobiera się również do szerokości i roboczej szybkości koszenia:

• Silniki poniżej 10 KM używa się do pokosów węższych niż 70 cm.
• Silniki kilkunastokonne łączone są z pokosami 70-90 cm.
• Silniki najmocniejsze, ponad dwudziestokonne, kojarzone są natomiast z pokosami szerszymi niż 90 cm.

Układ przeniesienia napędu

Układ przeniesienia napędu, w jaki wyposażone są traktorki ogrodowe, opiera się najczęściej na paskach klinowych oraz łańcuchach. Droższe, a więc bardziej rozwinięte technologicznie traktory ogrodowe, mają nawet automatyczne skrzynie biegów. Jeśli zaś chodzi o dostępne układy przeniesienia napędu z silnika na koła, to są to albo ręcznie sterowane wersje mechaniczne, albo przekładnie hydrostatyczne (stosowane w droższych modelach).

Przekładnie hydrostatyczne dostosowują wartość przekazywanego momentu obrotowego do aktualnej przyczepności każdego z kół, a to zapobiega niszczeniu darni. Mogą być sterowane nogą albo ręką (dzięki dźwigni pod kierownicą). Wygodną opcją są pedały szybkości i kierunku jazdy. Ten rodzaj napędu podnosi też komfort i bezpieczeństwo pracy, ponieważ do zatrzymania kosiarki wystarczy zwolnienie pedała odpowiadającego za prędkość jazdy. Prędkość regulowana jest przy użyciu podwójnego pedału działającego bezpośrednio na napęd hydrostatyczny. Dzięki temu rozwiązaniu można zmieniać kierunek jazdy i kontrolować prędkość jazdy również podczas opróżniania kosza.

System koszący i szerokość pracy

Wszystkie dostępne obecnie na rynku kosiarki samojezdne tną trawę przy pomocy dwóch (dość rzadko trzech) noży rotacyjnych, które poruszają się w sposób synchroniczny. Różnica pomiędzy poszczególnymi modelami pojawia się tutaj natomiast w szerokości koszenia.

Traktorki ogrodowe powinno się dobierać do rodzaju powierzchni. Wybierając traktor kosiarkę uwagę trzeba zwrócić na jej najważniejsze parametry, to znaczy optymalną szerokość korpusu kosiarki, która jest zarazem szerokością koszenia. Dla różnej wielkości trawników powinna być ona wybierana w następujący sposób:

• Trawnik 2000 - 5000 m²: Szerokość koszenia 76-100 cm.
• Trawnik 5000 - 10000 m²: Szerokość koszenia 100-115 cm.
• Powierzchnia trawnika 10000 i więcej m²: Szerokość koszenia 115 cm (i więcej).

Najczęściej wybierane są kosiarki traktorki ogrodowe, w których szerokość pokosu wynosi 90-120 cm. Oczywiście przy szerszym pokosie szybciej skosi się daną powierzchnię, jednak trzeba mieć na uwadze to, że kiedy koszony teren ma zwężenia, występują na nim drzewa i krzewy, to lepiej zdecydować się na kosiarkę o węższym pokosie, która będzie po prostu wygodniejsza. Na wąskich terenach nie sprawdzi się też traktor ogrodowy z bocznym wyrzutem, bo będzie nią trudniej manewrować. Lepszą opcją będzie tutaj kosiarka ze stacjonarnym koszem na trawę.

Wyróżnia się traktorki ogrodowe, gdzie zespół tnący umieszczany jest pod albo przed ramą nośną maszyny. Ta druga opcja jest wygodniejsza, bo pozwala na łatwiejszą obserwację efektów koszenia i na mniejszy promień skrętu, co jest korzystne w czasie koszenia w trudniej dostępnych partiach ogrodu.

O funkcjonalności agregatu koszącego, oprócz jego wielkości, decyduje również ilość oraz system noży tnących. Im więcej będzie noży, tym szybsze oraz dokładniejsze będzie koszenie. Natomiast kiedy system noży będzie umożliwiać ich obrót w jedną i drugą stronę, to kosiarka będzie mogła przerzucać skoszoną trawę do kosza zbierającego, ale i do zestawu rozdrabniającego pokos. Warto też zwrócić uwagę na to, czy w wybranym modelu kosiarki ostrza można wymieniać.

Wysokość koszenia ma znaczenie przy dokładnej pielęgnacji trawnika oraz przy nierównym terenie. Traktorek ogrodowy jest często wyposażony w dźwignię do centralnej regulacji wysokości koszenia, która jest możliwa na 7 stopniach. Aparat koszący może pracować na minimalnej wysokości 25 mm, a maksymalnej 80 mm (w niektórych modelach zakres może wynosić 50-130 mm). Regulacja jest możliwa również z pozycji siedzącej, a dźwignia równomiernie podnosi i opuszcza kosisko do pożądanej wysokości. Pracując na nierównym podłożu lub na niewielkich pagórkach warto ustawić aparat tnący jak najwyżej, aby noże nie zahaczyły o ziemię. Natomiast kosząc prosty, równy teren, kosisko może być ustawione jak najniżej. Należy również pamiętać, aby nie kosić trawy zbyt nisko w porze roku o największym nasileniu promieni słonecznych, ponieważ może to skutkować szybkim wypaleniem trawy. Dodatkowe koła podporowe prowadzą układ tnący po powierzchni trawnika, zapobiegając niszczeniu darni i zahaczaniu o ziemię przy większych pochyłościach i pagórkach.

Koła i zwrotność

Kosiarka będąca traktorkiem nie powinna niszczyć ani gruntu, ani trawy. Zmniejszony promień skrętu (np. zaledwie 40 cm) ułatwia poruszanie się wokół roślin i krzewów ozdobnych bez niepotrzebnych i uciążliwych manewrów na biegu wstecznym czy konieczności zmiany pozycji ciągnika. Duże, 20-calowe koła tylne z terenowym bieżnikiem V-SHAPE zapewniają stabilność i bezpieczeństwo, dają duże przyspieszenie, bezproblemowo radzą sobie nawet w wysokiej trawie i chwastach, świetnie spisują się na pochyłościach i nierównym terenie, zapewniając maksimum bezpieczeństwa operatorowi. Szerokie koła posiadają specjalnie zaprojektowane bieżniki, które nie niszczą trawy, po której jedzie kosiarka.

Wyróżnia się też traktorki do trawy przeznaczone do „trudnych” powierzchni. Takie traktorki ogrodowe charakteryzuje krótszy promień skrętu, co sprawia, że radzą sobie lepiej z przeszkodami (krzewami i drzewami).

Systemy zbierania skoszonej trawy

W kosiarkach samojezdnych można znaleźć także różne systemy zbierania skoszonej trawy.

Kosze i pojemniki

Skoszona trawa zbierana jest w koszach lub pojemnikach, dzięki czemu trawnik jest elegancki, ale także zdrowy. Wynika to z tego, że nie powstaje na nim sfilcowana, nieprzepuszczalna warstwa organiczna, która utrudniałaby skuteczne nawożenie i powodowała odwodnienie korzeni. Pojemniki na trawę mogą mieć różne pojemności (średnio mieści się w nich 200-250 litrów trawy): im są one większe, tym rzadziej trzeba je opróżniać. Użycie kosza do samoczynnego zbierania pokosów (ze wskaźnikiem sygnalizującym jego napełnienie) jest wskazane przy koszeniu trawników dekoracyjnych, starannie wypielęgnowanych i rosnących na żyznej glebie, gdzie trawa nie wyrasta wysoko i jest miękka. Kosze zamontowane na stałe najczęściej są wykonane z plastiku. W zaawansowanych modelach funkcja wysokiego wysypu trawy z kosza może mieć pojemność do 400 L i maksymalny zasięg pionowy do 1,8 m, co umożliwia wysypanie skoszonej trawy bezpośrednio na wysoką przyczepę bez konieczności angażowania pracy ręcznej. Obsługa kosza z wysokim wysypem jest możliwa z pozycji operatora, przycisk jest umieszczony przy fotelu kierowcy, więc nie ma potrzeby zsiadania z traktorka. Dużym udogodnieniem jest także funkcja tłumienia pylenia w koszu, a także np. elektryczne wysypywanie trawy z kosza.

Rozdrabnianie skoszonej trawy (mulczowanie)

Jest to opcja najwygodniejsza, a zarazem najbardziej pożyteczna. W przeciwieństwie do skoszonej i zalegającej trawy, ta drobno zmielona stanowi dobry nawóz organiczny dla trawy nadal rosnącej. Do tego nie tworzy ona warstwy nieprzepuszczalnej dla wody.

Jednak na uwadze trzeba mieć to, że mielenie wymaga częstszego koszenia, ponieważ urządzenia rozdrabniające nie poradzą sobie ze zbyt dużą ilością trawy. Powinna być ona również sucha. To rozwiązanie zalecane jest przy trawnikach słabo rosnących albo niedawno założonych, szczególnie na gorszych warunkach glebowych. W takich miejscach funkcja dokładnego rozdrabniania pokosów i pozostawiania ich na miejscu jako naturalnego nawozu będzie sprzyjać właściwemu rozwojowi roślin. Takiego zabiegu nie powinno się stosować przy trawach bujnych. Kosić w ten sposób powinno się trawy mające 2-3 centymetry, przy wyższych wyrzut będzie się zatykał, a skoszona i rozdrobniona trawa nie będzie rozsypywana równomiernie. Trzeba na to uważać, ponieważ jej gruba warstwa może spowodować żółknięcie trawnika. Agregaty wyposażone w 3 noże lepiej mulczują trawę oraz dają szerszą powierzchnię koszenia, co przekłada się na wydajniejszą pracę na dużych obszarach.

System wyrzutu bocznego

Tutaj po skoszeniu trawa jest wyrzucana z boku, a później należy ją zgrabić. Sprzęt z takim systemem wykorzystuje się do traw wysokich oraz w miejscach, gdzie występuje mniej drzew i innych przeszkód terenowych.

Dodatkowe funkcje i udogodnienia w traktorkach

Obsługa traktorka jest na tyle prosta, że poradzi sobie z nim każda osoba, nawet nie interesująca się mechaniką takich urządzeń. Intuicyjna deska rozdzielcza, dobrze oznakowane najważniejsze dźwignie i prostota obsługi przypomina prowadzenie najprostszego samochodu.

W niektórych modelach producenci stosują konstrukcję typu „step-through”, która odznacza się płaską podłogą pod stanowiskiem kierowcy, co sprawia, że jest ona nieco bardziej komfortowa od standardowej. Wiąże się to jednak z większą masą traktorka, a to z kolei przekłada się na zwiększony poziom zużycia paliwa.

Inne praktyczne rozwiązania:

• Blokada mechanizmu różnicowego: Zapewnia bardzo dużą przyczepność w najtrudniejszym terenie i najlepsze wykorzystanie mocy silnika traktorka. Pracując na grząskim podłożu lub na pochyłościach, blokada może pomóc podjechać pod górkę bez ponownego najazdu. Blokada mechanizmu różnicowego okazuje się bardzo przydatna w przypadku zakopania się traktorkiem np. w błocie, braku przyczepności na lodzie lub śniegu, czy przy dużym obciążeniu.
• Amortyzatory cierne: Dodatkowe wyposażenie to na przykład układ kierowniczy z amortyzatorami ciernymi (połączenia przegubowe), które poruszają się ze zwiększonym oporem i dzięki temu łagodzą reakcje kierownicy na nierówności terenu.
• Elektryczne włączanie napędu noży: Dobrym udogodnieniem jest także opcja elektrycznego włączania napędu noży przyciskiem umieszczonym na pulpicie.
• Licznik motogodzin: Kiedy z kosiarki korzysta kilka osób, to przydatną opcją jest licznik motogodzin rejestrujący cały czas pracy kosiarki w sezonie. Pozwala to na ustalanie tego, kiedy należy dokonać kolejnych przeglądów i konserwacji elementów maszyny. Na desce rozdzielczej znajdziemy na przykład licznik motogodzin przepracowanych przez traktorek, który informuje o wymaganych przeglądzie technicznym maszyny.
• Tempomat: W połączeniu z tempomatem maszyna utrzymuje równe tempo pracy bez ingerencji operatora.
• Rama ochronna: Operator jest również chroniony dodatkową ramą ochronną zamontowaną na traktorku, którą można w każdym momencie złożyć, jeżeli nie jest potrzebna.
• Pojemny zbiornik paliwa: Duża pojemność zbiornika paliwa (np. ponad 15 litrów lub aż 13 litrów) pozwala pracować przez długi czas bez konieczności tankowania. Zbiornik jest wyposażony we wskaźnik poziomu widoczny bezpośrednio ze stanowiska kierowcy, co gwarantuje maksymalną autonomię pracy.
• Hak holowniczy: Często dostarczany wraz z urządzeniem.
• System czyszczenia: System podłączania przewodu wody za pomocą szybkozłączy rozmieszczonych na zespole tnącym gwarantuje szybkie i skuteczne czyszczenie całego zespołu tnącego.
• Alarm napełnienia kosza: Alarm akustyczny sygnalizujący napełnienie kosza zapobiega zapchaniu tunelu wyrzutowego.

Na desce rozdzielczej traktorka mieszczą się wszystkie najważniejsze przełączniki. Operator jest w stanie z fotela zarządzać całą maszyną i kontrolować stan podczas pracy. Wyświetlacz wskazuje ilość paliwa w zbiorniku, prędkość jazdy, stan naładowania akumulatora oraz inne podstawowe informacje dotyczące silnika.

Konserwacja traktorka kosiarki

Aby oczyścić noże i cały agregat tnący, należy podnieść traktorek specjalnym podnośnikiem do traktorków. Układ tnący powinno czyścić się myjką wysokociśnieniową, dokładnie usuwając pozostałości po każdym koszeniu. Warto również zabezpieczyć agregat tnący preparatem antykorozyjnym ze względu na pracę w wilgotnej trawie. Czynności konserwacyjne dotyczące tarczy tnącej są proste i szybkie. Warunkiem zachowania długiego okresu gwarancji jest często dokonanie płatnych, corocznych przeglądów urządzenia w autoryzowanym punkcie serwisowym oraz rejestracja maszyny.

tags: #traktorek #kosiarka #ulesie