Jak wybrać traktorek ogrodowy i efektywnie nim kosić?

Osoby będące szczęśliwymi posiadaczami ogrodu z dużym trawnikiem, często rozważają zakup wygodnego traktorka ogrodowego. Taki sprzęt, choć znacznie droższy od zwykłej kosiarki, zwraca się w postaci oszczędności czasu i dużej wygody pracy. W dodatku można go rozbudować o dodatkowe funkcje, zwiększając jego wszechstronność. Zakup traktorka ogrodowego to duża inwestycja, dlatego decyzja powinna być dobrze przemyślana i dopasowana do rzeczywistych potrzeb oraz możliwości użytkownika i warunków terenowych.

Co to jest kosiarka traktorek i kiedy warto się na nią zdecydować?

Kosiarka traktorek to urządzenie samojezdne, potocznie nazywane traktorkiem ogrodowym, a także motorową kosiarką, samobieżnym mikrociągnikiem. Traktory ogrodowe posiadają fotel i kieruje się nimi jak niewielkim pojazdem. Stosunkowo niewielkie rozmiary i własny napęd sprawiają, że korzystanie z traktorka przyspiesza koszenie trawnika oraz pozwala na pracę w wygodnej, siedzącej pozycji.

Kosiarka traktorek w odróżnieniu od typowej kosiarki jest bardziej wszechstronna. Może posłużyć do ciągnięcia przyczepki, a zimą można doczepić do niego pług, łańcuchy na koła czy montować końcówki takie jak aerator czy wertykulator. Dzięki temu niewielkie traktorki ogrodowe mogą służyć długie lata, zarówno latem, jak i zimą. Obsługa maszyny jest zaś na tyle prosta, że poradzi sobie z nią każda osoba.

Decyzja o zakupie kosiarki traktorka nie może być zbyt pochopna, ponieważ trzeba przemyśleć, czy będzie ona na pewno przydatna. Taki sprzęt nie będzie opłacalny wtedy, kiedy posiada się jedynie niewielki ogród, który łatwo da się skosić innego rodzaju kosiarkami (np. spalinową czy elektryczną). Traktory ogrodowe przydają się właścicielom większych działek, mających kilkadziesiąt arów, których koszenie zajmuje tyle czasu, że potem brakuje go na odpoczynek. Są one przydatne także w sadzie, gdzie w celu lepszego dojścia do drzew należy kosić dość duży obszar terenu. Oszacowano, że traktory ogrodowe są opłacalne, kiedy powierzchnia ogrodu przekracza co najmniej 1000 m², choć najbardziej zalecane są przy terenie powyżej 2000 m².

Traktorek a rider - kluczowe różnice

Trzeba wiedzieć, że traktorki ogrodowe to nie każdy pojazd ogrodowy z czterema kołami, na którym można usiąść. Poza kosiarkami traktorkami wyróżnia się jeszcze ridery, które są w zasadzie nieco większymi kosiarkami do trawy z opcją siedzenia. W odróżnieniu od nich traktorki posiadają dużo większą funkcjonalność, możliwość ustawienia wysokości koszenia oraz liczne akcesoria. W niektórych modelach riderów można założyć osprzęt podnoszący ich funkcjonalność, jednak liczba dostępnych akcesoriów jest tutaj zdecydowanie mniejsza.

Kluczowe parametry wyboru traktorka ogrodowego

Wybierając traktor kosiarkę, uwagę trzeba zwrócić na jej najważniejsze parametry, które powinny być dopasowane do Twoich potrzeb oraz warunków terenowych, jakie charakteryzują Twój ogród. Nierówna powierzchnia wymaga innego podejścia niż większość trawników.

Moc i typ silnika

Jednym z pierwszych aspektów, na które zwraca się uwagę przy wyborze traktorka kosiarki, jest rodzaj i moc silnika (KM). Urządzenia często mają silniki jedno- lub dwucylindrowe. Moc ma szczególne znaczenie dla pracy maszyn z osprzętem do pielęgnacji trawnika lub do odśnieżania. W przypadku samego koszenia, silniki o większej mocy sprawiają, że praca odbywa się szybciej, a kosiarka lżej podjeżdża na wzniesienia terenu. W przypadku wymagającego, pagórkowatego terenu lub o dużym nachyleniu, sprawdzą się silniki dwucylindrowe o mocy od 25 KM.

• Do koszenia średnich trawników (2000-10000 m²) sprawdzą się traktorki ogrodowe o mocy silnika około 11-15 koni mechanicznych.
• Do dużych trawników (powyżej 10000 m²) traktorki ogrodowe mogą mieć moc silnika ok. 16-22 koni mechanicznych.

Biorąc pod uwagę żywotność silnika, dwucylindrowe mają przewagę nad jednocylindrowymi, dostarczają bowiem większej mocy, a zarazem zapewniają chłodniejszą pracę. Silniki dwucylindrowe stosowane są w większych traktorkach. Trwałości silnikowi dodają cylindry ze stalową gilzą. O sprawnym i wieloletnim funkcjonowaniu traktora decyduje też jakość silnika, dlatego warto, by ten pochodził od sprawdzonego producenta.

Konstrukcja mechanizmu zaworowego

Tym, co różnicuje silniki traktorów kosiarek, jest także konstrukcja mechanizmu zaworowego:

• Silniki OHV (overhead valve): Klasyka, gdzie wałek rozrządu steruje zaworami przez popychacze.
• Silniki OHC (overhead camshaft): Bardziej nowoczesna opcja, gdzie zawory rozmieszczone w formie „V” są sterowane rozrządem z wałkiem w głowicy. Są lżejsze, ciszej pracują i spalają mniej paliwa.
• Silniki DOV (Direct Overhead Valve): Najnowsze rozwiązanie, w których zawory są ułożone w formie „V” w górnej części głowicy z bezpośrednim ich sterowaniem. Taki silnik ma mniej popychaczy i suwnic, działa dokładniej od innych typów i spala mniej paliwa (a także w mniejszym stopniu zanieczyszcza powietrze).

Inna sprawa, że na górki musi być silnik z pompą oleju, a taki w połączeniu ze skrzynią manualną to rzadkość. Ten rodzaj napędu podnosi też komfort i bezpieczeństwo pracy, ponieważ do zatrzymania kosiarki wystarczy zwolnienie pedała odpowiadającego za prędkość jazdy. Dla pracy z trudnym, nachylonym terenem wybierz silnik spalinowy.

Rodzaj napędu i skrzyni biegów

Napęd ma znaczenie. Najwydajniejsze w tym wypadku są traktorki spalinowe. Na rynku kosiarki traktorki ogrodowe można znaleźć z trzema rodzajami skrzyni biegów:

• Skrzynie mechaniczne: Aby zmienić bieg, za każdym razem należy się najpierw zatrzymać. Są uważane za bardziej wytrzymałe w trudnych warunkach, ale wymagają zatrzymywania się do zmiany biegu.
• Skrzynie półautomatyczne.
• Skrzynie automatyczne (hydrostatyczne): Biegi przełącza się jadąc; mogą być sterowane nogą albo ręką (dzięki dźwigni pod kierownicą). Wygodną opcją są pedały szybkości i kierunku jazdy. Przekładnie hydrostatyczne dostosowują wartość przekazywanego momentu obrotowego do aktualnej przyczepności każdego z kół, a to zapobiega niszczeniu darni.

Droższe i bardziej rozwinięte technologicznie traktory ogrodowe mają nawet automatyczne skrzynie biegów. W kontekście trudnego terenu, np. na stromej działce górskiej, skrzynia hydrostatyczna nie daje hamowania silnikiem, a hamulce w traktorkach są raczej symboliczne. Istnieje obawa, że przekładnia hydrokinetyczna tego typu, jakie są w traktorkach, będzie mielić w miejscu i w końcu padnie na podjeździe o długości 18 metrów i różnicy poziomów około 4 metrów. Najlepszy byłby quad przeprawowy, ale różnica w cenie jest kolosalna. Dlatego do takich zastosowań skrzynia mechaniczna wydaje się być bardziej odpowiednia, choć traktorki z manualną skrzynią i pompą oleju (niezbędną na pochyłościach) są rzadkością.

Do nierównego terenu powinieneś wybrać traktor ogrodowy z napędem na 4 koła. Blokada mechanizmu różnicowego ułatwia poruszanie się na trudnym terenie.

Rodzaj systemu koszącego i szerokość robocza

Mechanizm koszący jest istotny dla precyzji i wydajności koszenia. Najczęściej są to dwa ostrza poruszające się rotacyjnie (dość rzadko trzy), które poruszają się synchronicznie. Wyróżnia się traktorki ogrodowe, gdzie zespół tnący umieszczany jest pod albo przed ramą nośną maszyny. Ta druga opcja jest wygodniejsza, bo pozwala na łatwiejszą obserwację efektów koszenia i na mniejszy promień skrętu, co jest korzystne w czasie koszenia w trudniej dostępnych partiach ogrodu.

Wydajność koszenia zależy od szerokości roboczej (średnio 60-125 cm). Im większa, tym szybciej uporamy się z trawnikiem. Jednocześnie wpływa to na zwrotność maszyny, która jest głównie determinowana przez promień skrętu. Kosiarki o dużej szerokości przydają się na rozległych połaciach jednolitego trawnika, o mniejszej ułatwiają koszenie pomiędzy drzewami i w różnych zakamarkach. Traktorek kosiarka nie musi mieć stałej szerokości koszenia - w niektórych modelach ten element można regulować i dostosowywać do bieżących potrzeb.

Optymalna szerokość korpusu kosiarki (szerokość koszenia) dla różnej wielkości trawników:

• Trawnik 2000 - 5000 m²: Szerokość koszenia 76-100 cm.
• Trawnik 5000 - 10000 m²: Szerokość koszenia 100-115 cm.
• Powierzchnia trawnika 10000 i więcej m²: Szerokość koszenia 115 cm (i więcej).

Najczęściej wybierane są kosiarki traktorki ogrodowe, w których szerokość pokosu wynosi 90-120 cm. Oczywiście przy szerszym pokosie szybciej skosi się daną powierzchnię, jednak trzeba mieć na uwadze to, że kiedy koszony teren ma zwężenia, występują na nim drzewa i krzewy, to lepiej zdecydować się na kosiarkę o węższym pokosie, która będzie po prostu wygodniejsza. Na wąskich terenach nie sprawdzi się też traktor ogrodowy z bocznym wyrzutem, bo będzie nią trudniej manewrować. Lepszą opcją będzie tutaj kosiarka ze stacjonarnym koszem na trawę.

Wysokość koszenia

Kolejnym aspektem jest wysokość cięcia (np. 29-90 mm). Przydatną opcją jest możliwość ustawienia wysokości koszenia. Dzięki temu możesz dopasować ogród do Twoich potrzeb, a nawet podzielić go na kilka stref z trawą o różnej długości. Zbyt nisko skoszona trawa jest podatna na działanie szkodników i choroby. Z drugiej strony, zbyt wysoka trawa sprawia wrażenie zaniedbanej. Z tego też powodu zaleca się utrzymywanie trawników o średniej długości, czyli około 5 do 10 cm w zależności od pory roku. Dopasuj ustawienia agregatu koszącego do tych wartości.

Systemy zbierania trawy

W poszczególnych modelach wyrzut skoszonej trawy następuje do kosza lub na bok. W kosiarkach samojezdnych można znaleźć także różne systemy zbierania skoszonej trawy:

• Kosze i pojemniki: Skoszona trawa zbierana jest właśnie w nich, dzięki czemu trawnik jest elegancki i zdrowy. Nie powstaje na nim sfilcowana, nieprzepuszczalna warstwa organiczna, która utrudniałaby skuteczne nawożenie i powodowała odwodnienie korzeni. Pojemniki na trawę mogą mieć różne pojemności (średnio 200-250 litrów); im są one większe, tym rzadziej trzeba je opróżniać. Użycie kosza do samoczynnego zbierania pokosów (ze wskaźnikiem sygnalizującym jego napełnienie) jest wskazane przy koszeniu trawników dekoracyjnych, starannie wypielęgnowanych i rosnących na żyznej glebie, gdzie trawa nie wyrasta wysoko i jest miękka. Wygodnym rozwiązaniem jest wyposażenie traktora w kosz (im pojemniejszy, tym lepiej). Niektóre modele wysokiej klasy mają tryb automatycznego opróżniania kosza.
• Rozdrabnianie skoszonej trawy (mulczowanie): Jest to opcja najwygodniejsza, a zarazem najbardziej pożyteczna. Drobno zmielona trawa stanowi dobry nawóz organiczny dla trawy nadal rosnącej i nie tworzy warstwy nieprzepuszczalnej dla wody. Mulczowanie wymaga częstszego koszenia, ponieważ urządzenia rozdrabniające nie poradzą sobie ze zbyt dużą ilością trawy. Powinna być ona również sucha. Rozwiązanie to zalecane jest przy trawnikach słabo rosnących albo niedawno założonych - szczególnie na gorszych warunkach glebowych. Takiego zabiegu nie powinno się stosować przy trawach bujnych. Kosić w ten sposób powinno się trawy mające 2-3 centymetry, przy wyższych wyrzut będzie się zatykał, a skoszona i rozdrobniona trawa nie będzie rozsypywana równomiernie, co może spowodować żółknięcie trawnika. Przydatne są również funkcje mielenia trawy.
• System wyrzutu bocznego: Tutaj po skoszeniu trawa jest wyrzucana z boku, a później należy ją zgrabić. Sprzęt z takim systemem wykorzystuje się do traw wysokich oraz w miejscach, gdzie występuje mniej drzew i innych przeszkód terenowych.

Promień skrętu i zwrotność

Promień skrętu wpływa na zwrotność maszyny. Kosiarki o dużej szerokości koszenia mają większy promień skrętu, co jest utrudnieniem w ogrodach z licznymi drzewami, rabatami czy elementami architektury ogrodowej. Traktorki do trawy przeznaczone do „trudnych” powierzchni charakteryzuje krótszy promień skrętu, co sprawia, że radzą sobie lepiej z przeszkodami (krzewami i drzewami).

Komfort pracy i wyposażenie dodatkowe

O komforcie pracy decyduje również stanowisko kierowcy. Przy konkretnych modelach sprawdza się jego ustawienie i szacuje, czy właśnie taki układ jest odpowiedni. Niektórzy producenci stosują konstrukcję „step-through”, która odznacza się płaską podłogą pod stanowiskiem kierowcy, co sprawia, że jest ona nieco bardziej komfortowa od standardowej. Wiąże się to jednak z większą masą traktorka, a to z kolei przekłada się na zwiększony poziom zużycia paliwa. Długość pracy bez konieczności dolewania paliwa to wygoda, dlatego przy urządzeniach spalinowych sprawdza się pojemność baku.

Dodatkowe wyposażenie to na przykład układ kierowniczy w amortyzatory cierne (połączenia przegubowe), które poruszają się ze zwiększonym oporem i dzięki temu łagodzą reakcje kierownicy na nierówności terenu. Dobrym udogodnieniem jest także opcja elektrycznego włączania napędu noży przycisku umieszczonym na pulpicie. Dużym udogodnieniem jest także funkcja tłumienia pylenia w koszu, ale też np. elektryczne wysypywanie trawy z kosza. Kiedy z kosiarki korzysta kilka osób, to przydatną opcją jest licznik motogodzin rejestrujący cały czas pracy kosiarki w sezonie, co pozwala na ustalanie tego, kiedy należy dokonać kolejnych przeglądów i konserwacji elementów maszyny. Nowoczesne modele koszą trawnik bez pomocy operatora - mówimy tu o robotach do koszenia trawy, a silnik automatycznie dostosowuje obroty do rodzaju pracy.

Dla konkretnych modeli sprawdzi się również jego ustawienie i szacuje, czy właśnie taki układ jest odpowiedni. Wygodne rozwiązanie jest wyposażenie traktora w kosz (im pojemniejszy, tym lepiej). Zebrana trawa nie zaśmieca trawnika, nie trzeba jej grabić. Nadaje się natomiast do tworzenia pryzm w kompostowniku. Niektóre modele wysokiej klasy mają tryb automatycznego opróżniania kosza. Przydatne są również funkcje mielenia trawy. Dzięki temu więcej materiału organicznego zmieści się w koszu.

Traktorki ogrodowe do specjalnych zadań i trudnego terenu

Jak widać, traktorek ogrodowy to nie tylko kosiarka, ale urządzenie, które pozwala na kompleksowe zadbanie o trawnik. Przeznaczony jest do bardzo dużych powierzchni. Niewielkie traktorki ogrodowe mogą też dzięki temu służyć długie lata, zarówno latem, jak i zimą.

Wyzwania na nierównym terenie i wzniesieniach

Na nierówny teren powinieneś wybrać traktor ogrodowy z napędem na 4 koła. W przypadku trudnego, nachylonego terenu lub o dużym nachyleniu sprawdzą się silniki dwucylindrowe o mocy od 25 KM. Ważne jest, aby silnik miał pompę oleju, co jest kluczowe dla jego prawidłowego smarowania na pochyłościach. Należy zwrócić uwagę na hamulec ręczny, ponieważ w niektórych modelach może być on nieefektywny na stromym terenie. Skrzynia hydrostatyczna nie daje hamowania silnikiem, a hamulce w traktorkach są raczej symboliczne. W takich warunkach lepszym wyborem może być skrzynia mechaniczna, która zapewnia hamowanie silnikiem, zwiększając bezpieczeństwo przy zjazdach z obciążeniem.

Dobre modele posiadają kilka opcji biegów do przodu i do tyłu. Zbyt nisko skoszona trawa jest podatna na działanie szkodników i choroby. Z drugiej zbyt wysoka trawa sprawia wrażenie zaniedbanej. Z tego też powodu zaleca się utrzymywanie trawników o średniej długości, czyli około 5 do 10 cm w zależności od pory roku. Dopasuj ustawienia agregatu koszącego do tych wartości.

Szybkie zdejmowanie kosiska

Jeśli planujesz używać traktorka do transportu lub odśnieżania, istotna jest możliwość szybkiego demontażu kosiska. Do transportu kosisko jest zbędne, a możliwość jego łatwego zdjęcia i ponownego założenia zwiększa funkcjonalność urządzenia, pozwalając na wykorzystanie traktorka do koszenia jedynie kilka razy w roku, bez konieczności ciągłego wożenia ciężkiego elementu tnącego.

Pielęgnacja i konserwacja traktorka

Pielęgnacja trawnika to ważny element utrzymania estetyki ogrodu. Jednak kosiarka traktorek wymaga odpowiedniego traktowania, by służyła Ci przez długi czas. Ważne jest także Twoje bezpieczeństwo podczas pracy.

Przygotowanie do pracy i kontrola

Zanim rozpoczniesz prace, zwłaszcza na dużych trawnikach, sprawdź poziom paliwa (jeżeli wybrałeś spalinowy typ silnika), oleju oraz ciśnienie w oponach. Przed uruchomieniem urządzenia skontroluj także stan ostrzy. Nierówności terenu, kamienie lub inne przeszkody mogą uszkodzić albo stępić ten element. Jeżeli zauważysz jakieś usterki, natychmiast je usuń.

Ostrzenie noży

Regularnie ostrz noże w kosiarce, aby uzyskać zdrowszy i bardziej estetyczny trawnik. Tępe noże kosiarki nie tną trawy, lecz ją szarpią, co może prowadzić do postrzępionych końcówek źdźbeł, które szybko brązowieją i nadają trawnikowi niezdrowy wygląd. Regularne ostrzenie noży (co najmniej raz w sezonie) zapewnia czyste cięcie, dzięki czemu trawa jest mniej podatna na choroby i wygląda bardziej zielono oraz zadbanie.

Zagospodarowanie skoszonej trawy

Skoszoną trawę możesz wykorzystać jako nawóz organiczny. Możesz dodać ją do kompostu, gdzie podczas rozkładu wzbogaci go o cenne składniki odżywcze. Drugim sposobem na zagospodarowanie skoszonej trawy jest mulczowanie, czyli pozostawienie na glebie drobno zmielonych źdźbeł. Mulczowana trawa wylatuje z wyrzutu bocznego i nawozi glebę.

Przykładowe modele traktorków ogrodowych

Sprawdzone modele oferują m.in. tacy producenci jak Honda. Warto kierować się reputacją producenta, co decyduje nie tylko o bezpośrednich „osiągach” urządzenia czy modyfikacjach, ale także o jakości wykonania, wytrzymałości materiałów i profesjonalizmie serwisu.

• Traktorek kosiarka Honda HF2317 HME: To wydajne samojezdne urządzenie wyposażone w dwucylindrowy silnik z elektrycznym rozrusznikiem i hydrostatyczną skrzynią biegów. Szerokość cięcia wynosi 92 cm. Posiada 7-stopniową regulację koszenia. System załączania noży jest elektrostatyczny.
• Traktorek kosiarka Honda HF 2417K5 HTE: Świetny wybór, by szybko i wygodnie uporać się z ogromnymi połaciami trawy. Ma wysoką moc, dobrą - uśrednioną szerokość koszenia (102 cm). Został wyposażony w tempomat, ułatwiający pracę na długich odcinkach. Posiada funkcję mielenia trawy uruchamianą jedną dźwignią.
• Traktorek kosiarka Honda HF 2625 HTE: To nowoczesny model o bardzo dużej szerokości koszenia wynoszącej 122 cm. Jest wyposażony w tempomat, funkcję mielenia trawy, automatyczne opróżnianie kosza i czytelny wyświetlacz aktywnych funkcji. Umożliwia koszenie na wysokości 29-90 mm.

tags: #traktorek #na #jakim #biegu