Rozpoczynamy nowy temat poświęcony budowie własnego traktorka ogrodniczego z napędem 4x4, zasilanego silnikiem Diesla. Celem jest stworzenie maszyny o gabarytach zbliżonych do popularnych modeli japońskich, takich jak Kubota czy Yanmar, z naciskiem na funkcjonalność i możliwość samodzielnego wykonania.
Koncepcja i Wymagania Konstrukcyjne
Głównym założeniem jest budowa traktorka z napędem 4x4, charakteryzującego się kompaktowymi rozmiarami, porównywalnymi z maszynami marek Kubota i Yanmar. Kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego przełożenia mocy i momentu obrotowego, aby maszyna była efektywna w pracach ogrodniczych i terenowych. Dyskusje na forum wskazują na różne podejścia do przeniesienia napędu, w tym wykorzystanie kół pasowych i pasków, które jednak mogą generować dodatkowe koszty i potencjalne problemy z niedopasowaniem obrotów na mostach.
Pojawiają się sugestie, że budowa traktora z wykorzystaniem silnika i skrzyni biegów od samochodu z przednim napędem, z możliwością zablokowania mechanizmu różnicowego, może być bardziej efektywna kosztowo i mechanicznie. Taka konfiguracja pozwala na uzyskanie przełożenia rzędu 4:1, co znacząco zmniejsza prędkość i zwiększa siłę pociągową.
Wybór Podzespołów
Wielu konstruktorów decyduje się na wykorzystanie sprawdzonych podzespołów z różnych pojazdów i maszyn. Popularnym rozwiązaniem jest zastosowanie:
- Silników: Yanmar TK 3.68 (trzycylindrowy diesel z chłodni naczepowej), silnik S 301D, silnik diesla 1.9 d, silnik 1.6D Forda, silnik 2.5D z Forda Transita, silnik Fiata 126p, silnik Punto, silnik MZ 150.
- Skrzyń biegów: z samochodów terenowych Aro (z reduktorem), od Łady Nivy, od Żuka, od Poloneza, od starszych BMW (często pasujące do sprzęgła od Żuka i Nyski), od VW Passat/Audi 80 (lata 90.).
- Mostów: tylny most ze zwolnicami z elektrycznego wózka widłowego Blancar, przedni most z Suzuki Samurai (z dołożonymi zwolnicami), most od terenówki np. Suzuki Samuraj, most od Żuka, dyferencjał z BMW, most jezdny środek od Żuka, zwolnice z traktorka jednoosiowego typu Dzik.
Często wykorzystywane są również elementy z maszyn rolniczych, takich jak orbitrol z kombajnu Bizon ZO 56 do układu kierowniczego.
Przykładowe Projekty i Rozwiązania
Na forum prezentowane są różnorodne projekty, odzwierciedlające kreatywność i dostępność części:
Traktorek z silnikiem Yanmar i napędem 4x4
Jeden z projektów zakłada wykorzystanie silnika Yanmar TK 3.68, skrzyni biegów z reduktorem z samochodu terenowego Aro oraz tylnego mostu ze zwolnicami z elektrycznego wózka widłowego Blancar. Przedni most pochodzi z Suzuki Samurai, z dołożonymi zwolnicami w celu zwiększenia prześwitu. Układ kierowniczy jest hydrauliczny, sterowany orbitrolem. Konstrukcja przewiduje montaż ładowacza czołowego i koparki z osobnym napędem hydraulicznym, a także hydraulicznego WOM.
Traktorek z silnikiem Fiata 126p
Prezentowany jest projekt traktorka SAM napędzanego silnikiem Fiata 126p o pojemności 600 cm³, wykorzystywanego do prac rekultywacyjnych. Inny projekt zakłada połączenie silnika Fiata 126p ze skrzynią biegów z Żuka.
Traktorek z silnikiem diesla i mostem od Żuka
Użytkownik prezentuje traktorek z silnikiem 1.9 d i mostem od Żuka, poszukując porad dotyczących układu kierowniczego i hamulców.
Konstrukcja z wykorzystaniem części z różnych pojazdów
Pojawia się koncepcja budowy traktorka z wykorzystaniem silnika i skrzyni biegów od Łady Nivy, reduktora z tej samej Łady oraz dwóch mostów (przedniego i tylnego). Taka konfiguracja może wymagać dorobienia podpór dla wałków sprzęgłowych i wałów wyposażonych w przeguby.
Traktorek do prac międzyrzędowych
Przedstawiono konstrukcję traktorka o szerokości 90 cm, przeznaczonego do pracy między szpalerami winorośli, z autorską ramą i wachliwym przodem bez resorowania.
Traktorek z silnikiem z Forda Transita
Użytkownik planuje budowę traktorka/kosiarki z silnikiem 2.5D z Forda Transita, skrzynią biegów z Poloneza i dyferencjałem z BMW, z przeznaczeniem do koszenia i transportu.
Kwestie Techniczne i Rozwiązania
Układ Kierowniczy i Hamulcowy
Problemy z układem kierowniczym są często zgłaszane, zwłaszcza w przypadku zakupu niedopracowanych maszyn. Rozwiązaniem może być zastosowanie wspomagania hydraulicznego, np. orbitrola z kombajnu Bizon ZO 56. Układ hamulcowy wymaga dokładnego przemyślenia, aby zapewnić skuteczne działanie na wszystkie koła.
Przeniesienie Napędu i Prędkość
Kluczowe jest odpowiednie dobranie przełożeń, aby uzyskać niską prędkość roboczą (1-1,5 km/h na pierwszym biegu z reduktorem) i maksymalną prędkość transportową około 25 km/h. W przypadku różnej średnicy kół na osi przedniej i tylnej, konieczne jest precyzyjne obliczenie przełożeń, uwzględniając obwody kół i przełożenia mostów lub zastosowanie dodatkowej przekładni.
Dyskusja dotyczy również kwestii blokady mechanizmu różnicowego, która jest obecna w niektórych fabrycznych rozwiązaniach (np. TZ4 K 14, Kirovec, terenowe wózki widłowe) i może być kluczowa dla trakcji w trudnym terenie.
WOM (Wałek Odbioru Mocy)
Brak fabrycznego WOM jest często wskazywany jako ograniczenie wszechstronności małych traktorków. Rozważane są rozwiązania, takie jak hydrauliczny WOM, który może być efektywną alternatywą.
Hydraulika
Układ hydrauliczny jest kluczowy dla funkcjonalności traktorka, umożliwiając pracę z ładowaczem, podnośnikiem czy innymi narzędziami. Często wykorzystywane są pompy hydrauliki z różnych maszyn, a także siłowniki dwustronnego działania, np. przerobione z siłowników podnoszenia kabin ciężarówek.
Masa i Dociążenie
Utrzymanie odpowiedniej masy ciągnika jest ważne dla trakcji. W przypadku zbyt lekkich konstrukcji, nawet napęd 4x4 może być niewystarczający, a konieczne staje się dociążenie osi.
Koszty i Dostępność Części
Budowa własnego traktorka często okazuje się tańsza niż zakup fabrycznej maszyny. Koszt projektu może wynieść około 4000 zł, przy dużej ilości wykorzystanych części z odzysku. Problemem może stać się dostępność niektórych podzespołów, np. silników czy części do starszych skrzyń biegów.
Pojawiają się również oferty sprzedaży podzespołów, takich jak silniki S15 czy rozruszniki.
Wskazówki Praktyczne
- Przy budowie warto rozważyć dodanie odłącznika baterii, aby zapobiec ewentualnemu poborowi prądu.
- Należy pamiętać o regularnym ładowaniu akumulatorów.
- W przypadku budowy ładowacza czołowego, konieczne jest wykonanie odciągów w przód, aby zapobiec uszkodzeniu ramion.
- Dla ułatwienia pracy z ładowaczem, zalecane jest zastosowanie wspomagania układu kierowniczego.
- Nawet posiadając WOM, nie zawsze jest on wykorzystywany, w zależności od rodzaju prac.