Traktorki Ogrodowe Dzik: Historia, Modele i Zastosowanie

W dzisiejszym artykule postaramy się odpowiedzieć na najczęściej zadawane pytania dotyczące ciągników jednoosiowych, potocznie zwanych „jednoosiówką” lub „dzikiem”. Wyjaśnimy ich funkcje, przedstawimy historię kultowych polskich modeli „Dzik” oraz omówimy współczesne rozwiązania dostępne na rynku.

Czym jest Ciągnik Jednoosiowy?

Ciągnik jednoosiowy, jak sama nazwa wskazuje, jest ciągnikiem na jednej osi. Służy on do wielu prac, głównie w ogrodnictwie, leśnictwie i rolnictwie. Wybór odpowiedniego narzędzia powinien być uzależniony od indywidualnych potrzeb.

Rola Dyferencjału w Ciągnikach Jednoosiowych

Dyferencjał, potocznie nazywany „mechanizmem różnicowym”, jest kluczowym elementem w ciężkich ciągnikach jednoosiowych. Ważne jest, by przy tego typu maszynach mieć dyferencjał, ponieważ rozblokowuje on jedno z kół, co sprawia, że ciągnik sam skręca. Dzięki temu nie trzeba się z nim szarpać ani męczyć podczas manewrowania.

Historia Polskiego Traktorka Jednoosiowego „Dzik”

Początki i Koncepcja (lata 50.)

W latach 50. XX wieku, w związku ze znacznym rozwojem gospodarstw leśnych, zauważono potrzebę dostarczenia odpowiednich maszyn ułatwiających pracę i zwiększających wydajność. Zlecenie opracowania konstrukcji uniwersalnego ciągnika do pracy w terenie leśnym przekazano do Wrocławskiego Biura Konstrukcyjnego Przemysłu Maszynowego Leśnictwa. Projekt opracowano w roku 1957, a jego autorami byli inż. Tomasz Pacyński i inż. Stanisław Goriaczko. Na początku 1958 roku wykonano serię prototypową 3 sztuk ciągników, którym nadano nazwę „Dzik”. Przy budowie prototypów korzystano z fachowej pomocy Zakładów im. Po przeprowadzeniu testów eksploatacyjnych i wyeliminowaniu wykrytych niedomagań, w lutym 1959 roku ciągnik „Dzik” dopuszczono do seryjnej produkcji.

„Dzik 1” - Pierwsza Seria

Przeznaczeniem jednoosiowego ciągnika „Dzik” była praca w leśnictwie, sadownictwie oraz gospodarstwach rolnych. W kulturach leśnych pracował on w warunkach dużo cięższych niż ciągnik rolniczy, szczególnie w lasach, gdzie poszycie jest związane korzeniami drzew, zapniaczone, porośnięte mchami i roślinnością krzewiastą. W ciągu roku seryjnej produkcji wypuszczono na rynek ponad 300 sztuk ciągników „Dzik 1”, wyposażonych w dwusuwowy silnik spalinowy z Wytwórni Sprzętu Mechanicznego „Polmo” w Bielsku-Białej typu S-82, konstrukcji Fryderyka Bluemkego, o mocy około 8 KM.

Charakterystyka techniczna „Dzika 1”

• Silnik: Jednocylindrowy silnik gaźnikowy, dwusuwowy, chłodzony powietrzem, o pojemności skokowej 343 cm³ i mocy około 8 KM. Pojazd był zasilany paliwem w postaci mieszanki benzyny samochodowej i oleju silnikowego w stosunku 1:20.
• Skrzynia biegów: Nowością w konstrukcji ciągnika była skrzynka biegów, która miała trzy szybkości do przodu (2,6; 4,1 i 14 km/h) oraz jedną wsteczną (3 km/h). Zmiana biegów odbywała się za pomocą sprzęgieł przesuwanych krzywkami. Koła zębate skrzynki były starannie obrobione metodą wiórkowania i utwardzone przez cyjanowanie.
• Wałek przekaźnika mocy: Obroty wałka przekaźnika mocy były regulowane w granicach od 200 do 1000 obr./min, co stwarzało możliwość wykorzystania ciągnika do napędu maszyn stacyjnych (np. pompy). W zestawieniu z pompą mógł zasilać cały system deszczowni.
• Koła i podwozie: Koła bieżne ciągnika osadzone były na półosiach ułożyskowanych w korpusie skrzyni biegów i mechanizmu różnicowego. Rozstaw kół dawał się łatwo nastawić na dowolną wielkość w granicach 580 - 950 mm. Przy kołach o wymiarze 700 x 16, prześwit podwozia (odległość skrzynki biegów od ziemi) wynosił 300 mm. Na kołach oraz na zderzaku przednim umiejscawiane były dociążniki o łącznym ciężarze 100 kg.
• Masa i prędkość: Masa „Dzika 1” wynosiła 400 kg. Maksymalna prędkość pojazdu wynosiła około 14 km/h.
• Kierowanie: Ciągnik kierowany był przy pomocy kierownicy teleskopowej typu motocyklowego, dzięki której kierowca siedzący na specjalnym siodełku (zamontowanym do przyczepki lub maszyny) mógł skręcać pojazdem skręcając całą osią, na której zainstalowany był silnik ciągnika. Ciągnik miał możliwość blokowania obu kół lub jednego (prawego albo lewego).
• Dodatkowe wyposażenie: Rura wydechowa o zmienianym kierunku wydalania spalin umieszczona była z przodu ciągnika. Instalacja świetlna ciągnika, jak również sygnał dźwiękowy, zasilane były od prądnico-iskrownika. Zbiornik paliwa o pojemności 12 l umieszczony był u góry.

Konstrukcję uniwersalnego ciągnika uważano za udaną i na wskroś nowoczesną. Jeszcze w tym samym roku wstrzymano produkcję tej wersji ciągnika, by wkrótce opracować wersję całkowicie zmodernizowaną.

„Dzik 2” - Modernizacja i Usprawnienia

Ciągnik jednoosiowy „Dzik 2”, wykonywany przez Gorzowski Zakład Przemysłu Maszynowego Leśnictwa w latach 1958-1959, był całkowicie zmodernizowaną wersją „Dzika 1”. Celem zmian było usunięcie usterek konstrukcyjnych występujących w poprzednim modelu oraz uproszczenie systemu przełączania biegów i blokad, tak aby każdy posiadacz ciągnika bez specjalnych kwalifikacji mógł go obsługiwać. Weszła ona do produkcji w roku 1960. Wersja „Dzik 2” charakteryzowała się także nowym, trwałym silnikiem WSM typ S-261C o mocy 8,5 KM. Nowa, uproszczona i odmykana maska pozwalała na łatwy dostęp do silnika, a zmodernizowana nóżka zamykała się automatycznie z chwilą ruszenia ciągnika do przodu. Celem tych zmian było polepszenie parametrów eksploatacyjnych ciągnika.

„Dzik 21” - Ewolucja i Ostatnia Seria

Na początku lat 70. wprowadzona została na rynek kolejna wersja ciągnika o oznaczeniu „Dzik 21”. Wprowadzone zmiany nie były tak znaczące jak pomiędzy poprzednimi typami, a jednostkę napędową stanowił silnik WSM typ 160 o mocy 11 KM, opracowany na podstawie doświadczeń zebranych podczas wieloletniej produkcji i eksploatacji silników gaźnikowych typu S-261. Około roku 1980, zapewne widząc kres świetności ciągników jednoosiowych, wyprodukowano ostatnią serię ciągników „Dzik 21”. Tym razem produkcją zajęła się Wytwórnia Urządzeń Komunalnych „WUKO” w Stąporkowie. Jednostkę napędową nadal stanowił silnik WSM typ 160.

Zmiany w „Dziku 21”

Zamiast oryginalnej, charakterystycznej maski z jednym centralnym reflektorem stosowanej w ciągniku „Dzik”, wykorzystano odpowiednio dopasowaną maskę stosowaną w ciągnikach „Ursus C-330”, posiadającą dwa boczne reflektory. Zmieniono również profil przedniego zderzaka. Taka maska niekorzystnie wpłynęła na gabaryty ciągnika i łatwość omijania przeszkód, zwłaszcza przy pracy w sadzie. Ciągnik dostępny był z przeznaczonym do współpracy z nim urządzeniem transportowym, rolniczym PM-5, także produkcji „WUKO” w Stąporkowie. Dzięki metalowej konstrukcji, z dołączanymi burtami dodatkowymi, osadzonej na przedłużonej, kompletnej tylnej osi samochodu „Syrena” można nim było przewieźć ładunki o masie do 1000 kg. Jednostkę napędową nadal stanowił silnik WSM typ 160. Na tym modelu kończy się historia polskiego ciągnika jednoosiowego „Dzik”.

Ogólne Dane Techniczne Ciągnika „Dzik”

Jednocylindrowe silniki ciągnika „Dzik” miały pojemność 350 cm³, chłodzone były powietrzem i miały moc około 8 KM. Maksymalna prędkość pojazdu wynosiła około 14 km/h, a jego masa - 502 kg (za wyjątkiem „Dzika 1” - 400 kg). Udogodnieniem była możliwość wyposażenia pojazdu w specjalnie przystosowane narzędzia, napędzane silnikiem tego mikrociągnika (w pierwotnej wersji 22 typy). Silniki zdemontowane z „Dzików” często wykorzystywane były w gospodarstwach rolnych do napędu innych maszyn, dlatego niewiele z tych pojazdów zachowało się do czasów współczesnych w stanie nadającym się do użytku.

Współczesne Traktorki Jednoosiowe i Glebogryzarki

Profesjonalna uprawa gleby i pielęgnacja terenu zielonego wymaga odpowiedniego sprzętu ogrodniczego. Na rynku dostępnych jest mnóstwo modeli, które posiadają różne funkcje. Współczesne glebogryzarki spalinowe to nieocenione narzędzia przy przygotowywaniu gleby pod uprawę.

Wybór Odpowiedniego Sprzętu

Przy wyborze ciągnika jednoosiowego lub glebogryzarki warto zadać sobie kilka pytań:

• Jaki mamy teren?
• Czy nasz ciągnik ma mieć wbudowany elektryczny rozrusznik?
• Czy nasz ciągnik ma mieć zamontowane dyferencjały?

Kluczowe Parametry Glebogryzarek

• Moc silnika: Jednym z najważniejszych parametrów glebogryzarki jest moc silnika, od której zależy jej efektywność. Większa moc silnika gwarantuje usprawnienie pracy na dużych działkach oraz przy zbitych, twardych glebach. Od mocy silnika zależna jest także szerokość urządzenia roboczego.
• Szerokość robocza: Glebogryzarka do ogrodu będzie tym efektywniejsza, im większa będzie szerokość robocza. Tę jednak również warto dobrać do wielkości terenu, na którym będzie pracować glebogryzarka.
• Wielofunkcyjność: Jeżeli natomiast urządzenie ma pełnić kilka funkcji, warto wybrać glebogryzarkę z przednim urządzeniem roboczym, która posiada możliwość wymieniania części.
• Koła i mobilność: Wszystkie nowoczesne modele glebogryzarek wyposażone zostały w koła, dzięki którym praca z urządzeniem będzie mniej wymagająca.
• Dodatkowe funkcje: Przydatną funkcją jest również wsteczny bieg oraz zmiana prędkości obrotowej noży, która umożliwia dopasowanie pracy urządzenia do różnego rodzaju gleby.

Przykładowe Profesjonalne Modele na Rynku

Sercem każdej z nowoczesnych maszyn jest wydajny i niezawodny silnik.

• Glebogryzarka CEDRUS GLX680: Wśród bestsellerów znajduje się Glebogryzarka CEDRUS GLX680 o imponującej szerokości roboczej 68 cm. Dzięki solidnej konstrukcji i wadze 83 kg, ta glebogryzarka spalinowa zapewnia stabilność podczas pracy na różnych typach gleby. Zmiana kierunku obrotu noży umożliwia dostosowanie pracy do konkretnych potrzeb i warunków, co znacząco zwiększa wszechstronność urządzenia.
• Glebogryzarka spalinowa typu DZIK Hortmasz HGS X620N: Jeśli szukasz sprzętu ogrodniczego klasy premium, Glebogryzarka spalinowa typu DZIK Hortmasz HGS X620N to produkt, który warto rozważyć. Wyjątkowy system pracy noży roboczych zapewnia dokładne spulchnienie gleby bez pozostawiania nieobrobionych fragmentów. Koła metalowe i transportowe w wyposażeniu podstawowym zwiększają mobilność i ułatwiają pracę na różnych typach podłoża.
• Traktorek jednoosiowy TJ02 Loncin G420F CEDTJ02: To profesjonalne urządzenie przeznaczone do pielęgnacji terenów zielonych, uprawy gleby oraz pracy w parkach i ogrodach. Ogromną zaletą tego modelu jest możliwość doczepiania różnorodnego osprzętu do traktorków, takich jak obsypniki, pługi czy siewniki. Ten model traktorka jednoosiowego wyróżnia się na tle konkurencji dzięki zastosowaniu sprzęgła hydromechanicznego mokrego, które zapewnia płynną pracę i zwiększa żywotność urządzenia.

Kluczowe Parametry Wyboru Współczesnych Maszyn

• Wielkość obszaru roboczego: Do większych powierzchni zalecamy traktorki jednoosiowe, które można wyposażyć w różnorodne przystawki.
• Typ gleby: Ciężkie, gliniaste gleby wymagają maszyn o większej mocy i wadze, które głębiej penetrują podłoże.
• Uprawa gleby i dodatkowe funkcje: Zastanów się, jakie prace będziesz wykonywać oprócz uprawy gleby.

Zastosowanie i Zalety

Traktorki jednoosiowe to wielofunkcyjne maszyny ogrodnicze, które dzięki możliwości podłączenia różnych przystawek i narzędzi, mogą służyć do wielu zadań ogrodniczych i rolniczych. Są niezastąpione w pielęgnacji terenów zielonych, uprawie gleby, a także w pracach w parkach i sadach.

Aktualne Oferty

Niezależnie od tego, czy jesteś profesjonalistą, czy amatorem, współczesne traktorki jednoosiowe i glebogryzarki spalinowe zapewnią Ci efektywną i komfortową pracę w ogrodzie czy na polu. Obecnie oferujemy atrakcyjne rabaty na cały asortyment traktorków jednoosiowych i glebogryzarek spalinowych typu DZIK. Zapraszamy do zapoznania się z pełną ofertą maszyn ogrodniczych typu DZIK na naszej stronie internetowej lub kontaktu telefonicznego.

tags: #traktorek #ogrodowy #dzik #olx