Historia marki Ursus obfituje w innowacyjne projekty, które wychodziły naprzeciw ówczesnym potrzebom gospodarczym i rolniczym. Obok znanych ciągników rolniczych, na uwagę zasługują mniej typowe konstrukcje, takie jak trójkołowy wariant Ursusa C-308, przeznaczony do transportu zakładowego. Współcześnie nazwa Ursus pojawia się również w kontekście zabawek, oferując dzieciom repliki traktorów, napędzane siłą ich własnych pedałów.
Historyczny Trójkołowy Ursus C-308: Niezwykła Adaptacja
Trójkołowy pojazd bazujący na Ursusie C-308, przerobiony za pomocą części z motocykla WFM Osa i samochodu FSO Warszawa, stanowił niewielki, ale oficjalny projekt Ursusa. Choć jego wygląd bywał określany jako niecodzienny, a sposób prowadzenia jako dziwny, jego rola w przemyśle była istotna.
Geneza i Potrzeba Małych Ciągników
Na przełomie lat 50. i 60. XX wieku w Polsce istniała potrzeba stworzenia małego ciągnika, który mógłby ciągnąć małe wagony na terenie zakładów pracy lub przesuwać platformy z niegotowymi jeszcze produktami. Podobnym pojazdem była Jaromka, wymyślona pod koniec lat 60. w Jarocinie (w fabryce obrabiarek), bazująca na Dziku 21.
Projekt Jednoosiowego Ursusa C-308
Trzykołowy Ursus C-308 był rozwinięciem jednoosiowego C-308, który stosowano w ogrodnictwie, rolnictwie i sadownictwie. W latach 40. i 50. w wielu krajach, w tym w Polsce, potrzebowano lekkich ciągników jednoosiowych do obsługi niewielkich gospodarstw, osiedli mieszkaniowych, ogrodów czy parków. Sprzęty jednoosiowe były modne także we Włoszech, RFN/NRD czy Francji.
Rozwój i Specyfikacje Techniczne
W Polsce postanowiono stworzyć ciągnik jednoosiowy pod koniec lat 50., kiedy to Ursus przechodził z modelu C-45 na C-325 i miał wolne moce przerobowe. Prace nad nowym pojazdem rozpoczęto w marcu 1957 r., a gotowy i jeżdżący prototyp stanął przed fabryką już w październiku tego samego roku. Produkcję rozpoczęto pod koniec 1958 r.
Pod elegancką maską w stylu Ursusa C-325 pracował dwusuwowy silnik S261C skonstruowany przez inż. Fryderyka Bluemke. Motor produkowano w WSM Bielsko Biała, gdzie powstawał również silnik do Syreny typu S-15. Obie jednostki miały tę samą średnicę cylindra (76 mm), skok tłoka (82 mm), co przekładało się na pojemność skokową (2-cylindrowy S-15 dla Syreny - 744 cm³, 1-cylindrowy S261C - 372 cm³). Różnicą był stopień sprężania (mniejszy w mniejszym) i inne parametry ogólne. Silnik od Ursusa był chłodzony powietrzem.
Produkcja i Dane Historyczne
W styczniu 1958 roku informowano o planach uruchomienia produkcji ciągnika ogrodniczego C-308 (8 KM), z przewidywaną produkcją 1500 sztuk w ciągu roku. Podkreślano jego zdolność do uciągnięcia przyczepy z przeszło tonowym ładunkiem oraz możliwość prowadzenia go przy orce jak pług. Na rok 1959 „Ursus” miał zapewnioną produkcję około 5-6 tys. traktorów C-308.
Według książki Andrzeja Zielińskiego pt. „Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1947 - 1960” C-308 produkowano do 1963 r., zaś w książce „Ursus” wydanej w 1976 r. wspomniano, że produkcja trwała do 1962 r. W obu źródłach podano, że powstało 4,1 tys. sztuk jednoosiowych ciągników, co było znacznie mniej niż pierwotnie przewidywano.
Trójkołowa Wersja C-308: Projekt FSO
O samej trójkołowej wersji Ursusa C-308 wiadomo niewiele. W książkach o Ursusie z epoki brak o nim wzmianek, a obecni eksperci posiadają ograniczone informacje. Marek Wiśniewski, szef działu techniki rolniczej w Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, odnalazł jedynie krótką notatkę w tygodniku Motor, wskazującą, że pojazd powstał na zlecenie FSO i był przeznaczony do transportu wewnątrzzakładowego. Prawdopodobnie powstały 3 sztuki takich pojazdów, a Ursus lub FSO miały zamiar wykonać około 20 kolejnych egzemplarzy. Rok powstania tej wersji to najprawdopodobniej 1959.
Cechy Konstrukcyjne i Adaptacje
Wersja trójkołowa Ursusa C-308 charakteryzowała się wyjątkowo krótką konstrukcją. Widoczne są fabryczne przeróbki, takie jak wycięcie w masce pod przednie koło, które pochodziło ze skutera WFM Osa M50. Układ kierowniczy z kolumną i kierownicą został zaadaptowany z samochodu FSO Warszawa, przy czym kolumna została odpowiednio skrócona.
Testy i Osiągi
Według informacji Pawła Rychtera ze strony retrotraktor.pl, ciągnik przeszedł testy na terenie FSO, a wszystkie badania ten ciągniczek przeszedł prawidłowo. Pojazd posiadał układ biegów 3 + 1.
Z danych dostępnych na retrotraktor.pl możemy dowiedzieć się, że trójkołowy Ursus C-308:
- Ważał: 290 kg
- Mógł maksymalnie uciągnąć ciężar: 2000 kg
- Miał rozstaw osi na poziomie: 1120 mm
- Długość ciągnika wynosiła: 1880 mm
- Najmniejszy promień skrętu: 1500 mm
- Średnie zużycie paliwa: około 8 l na 8 godzin pracy
Zachowane Egzemplarze i Tajemnice
Czerwony Ursus C-308 z Ciechanowca to oryginalny projekt z Ursusa. Ciągnik został kupiony w widocznym stanie, odrestaurowany i pomalowany na czerwony kolor. W 2017 roku podobny egzemplarz był oferowany w archiwum ogłoszeń za kwotę 10 tys. zł, a sprzedawca twierdził, że kupił pojazd od osoby pracującej w Ursusie.
Współczesne Traktorki Ursus na Pedały dla Dzieci
Obok historycznych konstrukcji, marka Ursus jest obecna również w segmencie zabawek dla dzieci, oferując traktorki na pedały, które odwzorowują wygląd prawdziwych pojazdów rolniczych.
Opis Produktu i Cechy
Traktor URSUS na pedały to produkt Polski, cechujący się lekkim prowadzeniem oraz możliwością jazdy w przód i w tył. Posiada skrętną kierownicę, na której znajduje się klakson. Jest to idealna zabawka dla dzieci w wieku od 2 do 5 lat (w zależności od wzrostu). Traktor jest odporny na warunki atmosferyczne i dostępny w kilku kolorach: czerwonym, niebieskim i żółtym (wstawki czerwone są teraz koloru żółtego).
Specyfikacje Techniczne i Bezpieczeństwo
Zabawka została wykonana z wysokogatunkowego tworzywa, z surowców atestowanych zgodnie z normą PN-EN71-9. Posiada certyfikat Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. oraz oznaczenie CE, co świadczy o zgodności z Europejskimi Normami Bezpieczeństwa. Produkt posiada także oznaczenie do recyklingu PE/PP.
Główne cechy traktorka na pedały:
- Wygodne siedzisko
- Napęd na pedały
- Klakson
- Duże, mocne koła
Wymiary:
- Długość: 54 cm
- Szerokość: 44 cm
- Wysokość: 45 cm
- Waga netto: 2,50 kg
Opinie Użytkowników
Opinie o traktorku na pedały Ursus są weryfikowane na podstawie zrealizowanych zamówień. Użytkownicy, którzy kupili produkt, mogą wystawiać swoje oceny. Jedna z opinii wskazuje na jakość wykonania jako "nienajgorszą", jednakże krytykuje pedały, twierdząc, że "okręg obrotu jest za mały". Według tej opinii, dziecko do dwóch lat nie jest w stanie na nim pedałować, a dla starszych dzieci traktorek jest za mały, co sprawia, że nie spełnia funkcji ani jeździka, ani rowerka trzykołowego.