Do efektywnej pielęgnacji trawnika, szczególnie w dużych ogrodach lub w zastosowaniach profesjonalnych, niezbędna jest wydajna kosiarka. Traktorek ogrodowy to bardzo wygodny i funkcjonalny sprzęt, który zdecydowanie warto wybrać. Jest on zbudowany przede wszystkim z ramy, silnika, skrzyni biegów, układu kierowniczego, układu napędu jazdy, układu napędu noża oraz kluczowego dla koszenia elementu - agregatu tnącego.
Element koszący w niektórych modelach traktorków znajduje się pod podwoziem między kołami, natomiast w innych - z przodu. Dodatkowo, przy zakupie kosiarki traktorka często dołączany jest dedykowany kosz, który pełni funkcję zbierania ściętej trawy.
Budowa i Funkcjonowanie Agregatu Tnącego (Kosiska)
Agregat tnący, nazywany również kosiskiem, jest sercem każdego traktorka kosiarki. Odpowiada za precyzyjne i efektywne skoszenie trawy. Kosiska montowane są przeważnie pod traktorkami ogrodowymi, ale występują również urządzenia z kosiskami montowanymi z przodu.
Systemy Koszące i Noże Tnące
Systemy koszące dopasowuje się przede wszystkim do wielkości powierzchni trawnika. Wielkość agregatu tnącego oraz ilość noży tnących i ich działanie mają wpływ na efektywność pracy. Im więcej noży, tym szybciej można skosić trawnik. Różne systemy noży tnących pozwalają na ich obrót w obydwie strony, co umożliwia przerzucenie trawy do elementu rozdrabniającego ją (funkcja mulczowania) lub do kosza zbierającego.
- Agregaty wyposażone w 3 noże lepiej mulczują trawę oraz dają szerszą powierzchnię koszenia, co przekłada się na wydajniejszą pracę na dużych obszarach.
- Dodatkowe koła podporowe prowadzą układ tnący po powierzchni trawnika, zapobiegając niszczeniu darni i zahaczaniu o ziemię przy większych pochyłościach i pagórkach.
Kosiska montowane pod spodem są dobierane po tabliczce znamionowej należącej do traktorka. Każda blacha agregatu tnącego ma różne szerokości koszenia, które powinno brać się pod uwagę przy wyborze sprzętu. Szczególną popularnością cieszą się kosiska do traktorków takich marek jak Castel Garden, Husqvarna, Murray, MTD, Honda i Stiga.
Regulacja Wysokości Koszenia
Traktorek ogrodowy jest wyposażony w dźwignię do centralnej regulacji wysokości koszenia. Regulacja wysokości koszenia jest możliwa na wielu stopniach, np. na 7 poziomach. Aparat koszący może pracować na minimalnej wysokości 25 mm, a maksymalnej 80 mm (w zależności od modelu). Regulacja jest możliwa również z pozycji siedzącej operatora.
Wysokość koszenia ma znaczenie przy dokładnej pielęgnacji trawnika oraz przy nierównym terenie. Pracując na nierównym podłożu lub na niewielkich pagórkach, warto ustawić aparat tnący jak najwyżej, aby noże nie zahaczyły o ziemię. Natomiast kosząc prosty, równy teren, np. boisko sportowe lub pole golfowe, kosisko może być ustawione jak najniżej. Należy również pamiętać, aby nie kosić trawy zbyt nisko w porze roku o największym nasileniu promieni słonecznych, ponieważ może to skutkować szybkim wypaleniem trawy.
Konserwacja i Pielęgnacja Układu Tnącego
Odpowiednia konserwacja układu tnącego jest kluczowa dla jego długowieczności i efektywności. Kosiarki koszące, które w okresie zimowym nie są potrzebne, powinny być w tym czasie zakonserwowane.
Czyszczenie Agregatu Tnącego
Ważne jest, aby po każdym koszeniu urządzenie było wyczyszczone z resztek skoszonej trawy. Aby oczyścić noże i cały agregat tnący, należy podnieść traktorek specjalnym podnośnikiem do traktorków. Układ tnący powinno czyścić się myjką z wysokim ciśnieniem, dokładnie usuwając pozostałości po każdym koszeniu. Warto również pamiętać, że po umyciu kosiarki wodą, przed schowaniem do garażu, należy traktorek wysuszyć, najprościej uruchamiając agregat koszący na dwie do trzech minut.
Demontaż i Montaż Kosiska
Zdarza się potrzeba demontażu kosiska z traktorka ogrodowego na skutek eksploatacji, czego powodem zazwyczaj jest zła pielęgnacja. Demontaż kosiska agregatu tnącego jest znacznie łatwiejszy niż montaż. Na początku ważne jest wymontowanie kolektorów wyrzutowych. Dla ułatwienia pracy i łatwiejszego demontażu warto podłożyć coś pod traktorek (wzdłuż podwozia). Po opuszczeniu kosiska na najniższy poziom należy wyciągnąć zabezpieczenia z mechanizmu regulacji. Wymontowując przednie i tylne mocowanie, trzeba zluzować napinacz i ściągnąć pasek klinowy.
Podczas montażu kosiska warto pamiętać o prawidłowym ustawieniu noży i skontrolowaniu pozycji paska. Poskręcany pasek może narobić wiele szkód, nawet dla całego urządzenia koszącego. Ważne jest również przy montażu maksymalnie zluzować napinacz paska. Po zakończonym czyszczeniu i ewentualnym montażu warto również zabezpieczyć agregat tnący preparatem antykorozyjnym ze względu na pracę w wilgotnej trawie.
Prawidłowe ustawienie noży w kosisku traktorka Castel Garden TC102 (Honda 2213, ISEKI Cutmaster itp)
Wpływ Pozostałych Elementów Traktorka na Układ Tnący
Chociaż agregat tnący jest kluczowy, jego efektywność zależy od współpracy z innymi systemami traktorka.
Rodzaje Skrzyni Biegów
Kosiarka traktorek ma 2 rodzaje skrzyni biegów. W zależności od indywidualnych preferencji, walorów użytkowych sprzętu na określonej powierzchni trawnika oraz przyjemności z jazdy, można wybrać traktorek z manualną lub automatyczną skrzynią biegów. Przekładnia manualna (mechaniczna) działa poprzez ręczne użycie dźwigni, a napęd odbywa się poprzez odpowiednie tryby zębate skrzyni biegów. Natomiast przekładnia automatyczna (hydrostatyczna) umożliwia płynną i dynamiczną jazdę bez konieczności zmiany biegów, co wpływa na komfort i równomierność koszenia.
Traktorki do trawy często wyposażone są w najwyższej jakości przekładnie hydrostatyczne, które zapewniają efektywne przenoszenie napędu z silnika, radząc sobie nawet z dużym obciążeniem.
Elementy Układu Kierowniczego
Układ kierowniczy kosiarki traktorka jest bardzo istotny, ponieważ umożliwia bez przeszkód poruszanie się w każdym kierunku podczas koszenia trawy. Składa się zazwyczaj z kierownicy, wałka kierowniczego, maglownicy (przekładni kierownicy), zębatki układu kierowniczego, drążka kierowniczego, zwrotnic, tulejki kolumny kierowniczej, tulejki belki przedniej oraz przegubów układu kierowniczego.
Koła i Opony
Opony do traktorka odpowiadają za komfort jazdy i przyczepność, co jest szczególnie ważne podczas koszenia nierównych terenów. Można je podzielić na: traktorowe radialne, radialne o zmniejszonym nacisku na glebę, traktorowe diagonalne i diagonalne do maszyn rolniczych. Opony traktorowe radialne mają bardzo elastyczne ściany boczne oraz dobrze trzymają się podłoża. Natomiast opony traktorowe diagonalne są niezwykle wytrzymałe oraz stabilne, lepiej radzą sobie na napotkanych nierównościach.
Silnik i Jego Osprzęt
Kosiarka traktorek posiada silnik spalinowy, który może być jedno-, dwu- lub trójcylindrowy. Za sterowanie nim odpowiadają linki gazu i ssania, które pozwalają na rozruch maszyny i regulację obrotów silnika. Dzięki temu sprzęt ten może rozpędzić się do 10 km/h lub w bardziej luksusowych wariantach nawet do 20 km/h. Regulacja gaźnika pozwala na odpowiednie dostosowanie pracy silnika - jego mocy oraz obrotów.
Filtry powietrza, paliwa i oleju chronią silnik kosiarki traktorka przed różnymi zanieczyszczeniami oraz możliwymi awariami. Regularne ich czyszczenie bądź wymiana zapewnia bezpieczne i sprawne działanie sprzętu ogrodniczego. Filtr powietrza ma za zadanie zatrzymanie zanieczyszczeń dostających się z zewnątrz bezpośrednio do silnika, co zapewnia mniejsze spalanie i cichszą pracę. Filtr oleju chroni przed zabrudzeniami, które mogą dostać się do oleju, a filtr paliwa oczyszcza paliwo oraz usuwa zbędne ilości wody.
Zaawansowane Systemy i Funkcje Wspierające Koszenie
Nowoczesne traktorki ogrodowe oferują szereg funkcji, które usprawniają pracę układu tnącego i zwiększają komfort operatora.
Wysoki Wysyp Trawy
Niektóre traktorki ogrodowe są wyposażone w bardzo praktyczne rozwiązanie wysokiego wysypu trawy z kosza. Pozwala to przede wszystkim wysypać skoszoną trawę bezpośrednio na wysoką przyczepę bez konieczności angażowania pracy ręcznej. Wysoki wysyp, działający w pełni automatycznie, przyspiesza pracę i czyni prace ogrodowe czystą przyjemnością. Obsługa kosza z wysokim wysypem jest możliwa z pozycji operatora, dzięki czemu nie ma potrzeby zsiadania z traktorka.
Blokada Mechanizmu Różnicowego
Blokada mechanizmu różnicowego zapewnia bardzo dużą przyczepność w najtrudniejszym terenie i najlepsze wykorzystanie mocy silnika traktorka. Pracując na grząskim podłożu lub na pochyłościach, blokada może pomóc podjechać pod górkę bez ponownego najazdu. Okazuje się to bardzo przydatne w przypadku zakopania się traktorkiem np. w błocie, braku przyczepności na lodzie lub śniegu, czy przy dużym obciążeniu. Jest to rozwiązanie powszechnie stosowane w ciężkich maszynach, znacząco wpływające na możliwości koszenia w trudnych warunkach.
Deska Rozdzielcza i Kontrola Pracy
Na desce rozdzielczej traktorka mieszczą się wszystkie najważniejsze przełączniki, umożliwiające operatorowi zarządzanie całą maszyną i kontrolowanie jej stanu podczas pracy. Znajdziemy tam licznik motogodzin, informujący o wymaganych przeglądach technicznych, wyświetlacz wskazujący ilość paliwa w zbiorniku, prędkość jazdy, stan naładowania akumulatora oraz inne podstawowe informacje dotyczące silnika. Traktorek może być również wyposażony w czujnik napełnienia kosza, który informuje o braku miejsca na więcej skoszonej trawy. Z pozycji siedzącej operator może regulować prędkość jazdy, a w połączeniu z tempomatem maszyna utrzymuje równe tempo pracy bez ingerencji.
Traktorki do Zadań Specjalnych (Karczownice)
Przykładem zaawansowanego sprzętu jest traktorek karczownica, taki jak Cedrus Goliat. Wyróżnia się terenową budową, większą mocą dzięki silnikowi Briggs and Stratton Vanguard (np. 23 KM, pojemność 724 cm³), napędem na 4 koła oraz szerokim agregatem koszącym (nawet 132 cm). Wysokiej jakości przekładnia hydrostatyczna, np. TUFF Torq K664, efektywnie przenosi napęd z silnika, radząc sobie nawet z dużym obciążeniem w najtrudniejszych pracach. Profesjonalny napęd na 4 koła z terenowym bieżnikiem V-SHAPE daje duże przyspieszenie, bezproblemowo radzi sobie nawet w wysokiej trawie i chwastach, świetnie spisuje się na pochyłościach i nierównym terenie, zapewniając przy tym maksimum bezpieczeństwa operatorowi.
Traktorek Karczownica wyróżnia się szerokim rozstawem osi zwiększającym stabilność maszyny. Wysokość koszenia również różni się od standardowych traktorków ogrodowych, zakres wysokości koszenia trawy to 50-130 mm, co pozwala kosić niską trawę w ogrodzie oraz wysokie zarośla. Traktorek Goliat ma możliwość zamontowania agregatu tnącego w 3 wersjach: o szerokości 92, 110 i 132 cm, dające idealny efekt mulczowania trawy.