Prawidłowe ustawienie rozrządu jest kluczowe dla sprawnego funkcjonowania silnika w ciągniku rolniczym. Niewłaściwe ustawienie może prowadzić do trudności z uruchomieniem, niestabilnej pracy, dymienia, a nawet uszkodzeń mechanicznych. Ten poradnik omawia najczęstsze problemy i metody ustawiania rozrządu w popularnych modelach ciągników, takich jak Ursus czy Ferguson.
Podstawowe Zasady Ustawiania Rozrządu
Ustawienie rozrządu polega na zsynchronizowaniu pracy wału korbowego (tłoków) z wałkiem rozrządu (zaworów) oraz pompą wtryskową. Kluczowe jest, aby zawory otwierały się i zamykały we właściwym momencie cyklu pracy silnika, a paliwo było wtryskiwane precyzyjnie.
Kolejność Pracy Cylindrów i Punkty Martwe
W przypadku silników rzędowych sześciocylindrowych, często stosowaną zasadą jest kolejność pracy cylindrów 1-5-3-6-2-4. Wał należy ustawić w GMP (Górnym Martwym Punkcie) na pierwszym tłoku (tym bliżej rozrządu). Wałek rozrządu w tym momencie powinien być ustawiony w martwym punkcie, co oznacza, że zawory na pierwszym tłoku są niewciśnięte.
Ustawienie Pompy Wtryskowej
Pompa wtryskowa musi być ustawiona tak, aby zaczynała podawać paliwo na wtrysk od pierwszego tłoka. Aby to sprawdzić, należy wykręcić rurkę od wtryskiwacza z pompy i obserwować początek tłoczenia paliwa. Ważne jest znalezienie kąta początku wtrysku lub określenie, ile milimetrów tłok musi być przed Górnym Martwym Punktem w momencie wtrysku paliwa.
Ustawianie początku wtrysku pompa Lucas CAV
Problemy z Ustawieniem Rozrządu i Ich Rozwiązania
Brak Odpalania lub Niestabilna Praca
Użytkownik ciągnika Ursus 1204 zgłaszał problem z niemożnością uruchomienia silnika po remoncie, mimo ustawienia rozrządu "po znakach". Powodem remontu było ukręcenie wałka od koła do pompy paliwowej, co spowodowało luzy i przestawienie rozrządu. Po założeniu nowego wałka i ustawieniu "po znakach", silnik nadal nie ruszał. W takim przypadku, jeśli silnik nie reaguje na ustawienie "po znakach", zaleca się ustawienie pompy na początku tłoczenia i wałka rozrządu na zamkniętych zaworach lub tuż przed zamknięciem zaworu ssącego.
Niekiedy, aby silnik zaczął pracować, konieczne może być obrócenie wałka rozrządu o 180 stopni, jak miało to miejsce w przypadku ciągnika 1004. Warto pamiętać, że choć znaki są pomocne, czasami nie są idealnie precyzyjne.
Trudności z Ustawieniem w Ursusie C-360
W przypadku remontu silnika w Ursusie C-360, jeśli istnieje podejrzenie, że koło pośrednie zostało obrócone, a ciągnik pali tylko na dwa tłoki, należy przeprowadzić kompleksowe ustawienie rozrządu. Kołem pośrednim można kręcić swobodnie, gdyż jest ono tylko na łożysku. Schemat ustawiania zakłada dopasowanie kropek na kole pośrednim między kropki na wałku rozrządu i pompie wtryskowej, a nacięcie (kreska) na kole pośrednim pomiędzy kreski na kole wału.
Inna metoda to ustawienie wszystkiego od zera: wał w GMP na I tłoku, wałek rozrządu w martwym punkcie (zawory na I tłoku nie wciśnięte) i pompa wtryskowa dająca paliwo na wtrysk od I tłoka. Następnie należy założyć koło pośrednie, obrócić wałem kilka razy kluczem, aby upewnić się, że tłoki nie spotykają się z zaworami, a następnie dokręcić wszystko i spróbować uruchomić silnik. Jeżeli nadal pali na dwa cylindry, problemem mogą być pompa lub wtryski.
Problem z LUZEM Wzdłużnym Wałka Rozrządu
Użytkownik Ursusa, potocznie nazywanego "Ciapa", zgłaszał metaliczny stukot po rozgrzaniu i na wyższych obrotach. Po sprawdzeniu panewek i krzywek wałka rozrządu okazało się, że wałek przeskakuje wzdłużnie o około 1 cm. Przyczyną tego luzu było najprawdopodobniej niedokręcone koło zębate wałka rozrządu podczas składania. W takiej sytuacji, gdy krzywka wałka napotka opór przy podpieraniu szklanki popychacza, wałek łatwiej wysuwa się zgodnie ze skośnymi zębami kół zębatych niż wciska szklankę. Aby usunąć luz, należy zdjąć pokrywę rozrządu, docisnąć wałek i całość złożyć.
Jeśli problem powraca, należy sprawdzić stan popychaczy - spłaszczone główki mogą świadczyć o złym materiale lub nieprawidłowej pracy rozrządu. Warto również zwrócić uwagę na ciśnienie oleju, które powinno być stabilne (np. 4 bary na zimnym i ciepłym silniku).
Ustawienie Rozrządu w Starych Ciągnikach (np. Ferguson TEA20)
W przypadku starych silników, takich jak 4-cylindrowy z ciągnika Ferguson TEA20, często brakuje oznaczeń montażowych, co utrudnia ustawienie rozrządu. Użytkownicy z powodzeniem składają takie silniki, uzyskując zadowalające ciśnienie 9 bar na każdym cylindrze. Kluczem jest cierpliwość i dokładność. Różnica jednego lub dwóch ząbków na kołach zębatych rozrządu może spowodować, że silnik, choć zaskoczy, nie będzie rozwijał pełnej mocy.
Znaki na Kołach Zębatych Rozrządu
W wielu ciągnikach, zwłaszcza w Ursusach C-385, C-360, występują znaki w postaci kropek i kresek na kołach pośrednim, wałka rozrządu i pompy wtryskowej. Te znaki należy ustawić parami, tak aby kropka z kropkami i kreska z kreskami wchodziły między siebie. Na przykład, kropka na kole pośrednim powinna znaleźć się pomiędzy dwoma kropkami na innym kole. Wszystkie znaki muszą się pokrywać.
W przypadku, gdy znaki są zniszczone, nieczytelne lub ktoś nabił ich zbyt wiele, jak to miało miejsce w C-385, zaleca się wymianę uszkodzonych kół. Zużyte koła z trzema kropkami na zębie to "złom w 100%". Przesunięcie o dwa ząbki, co odpowiada 15 stopniom opóźnionego wtrysku, może znacząco wpłynąć na pracę silnika. Zawsze należy sprawdzić, czy znaki na nowym kole są identyczne z fabrycznymi.
tags: #ustawienie #rozrzadu #ciagnik