Rola Ciągników Uniwersalnych w Leśnictwie
Część firm produkujących ciągniki oferuje je także w specjalnych wersjach przystosowanych do pracy w lesie. Obecnie w leśnictwie, a szczególnie w szeroko pojętych pracach leśnych, coraz częściej korzysta się z najnowszych rozwiązań technologicznych ułatwiających chociażby proces pozyskiwania drewna. Ważne miejsce w procesie silnego zmechanizowania prac leśnych ma ciągnik uniwersalny.
Początkowo stosowany bez elementów przystosowujących go do pracy w cięższych warunkach niż polowe, był maszyną zawodną. Już niewielkie przeróbki i zabezpieczenie pewnych elementów konstrukcyjnych przed uszkodzeniem pozwoliły na mniejszą jego awaryjność. Pierwsze konstrukcje, wykonywane zazwyczaj we własnym zakresie przez właścicieli ciągników, nie do końca przynosiły zamierzone efekty. Na przeciw temu zjawisku wyszli producenci ciągników uniwersalnych, którzy, obserwując sposób, w jaki wykorzystywane są ich maszyny przy pracach w lesie i dostrzegając zapotrzebowanie na takie specjalistyczne maszyny, postanowili stworzyć specjalną serię ciągników dedykowanych do pracy w ciężkich warunkach leśnych.
Wersje leśne proponowane przez firmy to często maszyny oparte na sprawdzonych już w rolnictwie modelach ciągników, z tym że dodatkowo zmodyfikowanych i doposażonych w charakterystyczne dla warunków leśnych rozwiązania. Ciągniki dedykowane do lasu przez producentów posiadają szereg rozwiązań, które ułatwiają współpracę z maszynami przeznaczonymi do zrywki, ścinki i obróbki drewna, a także przystosowań zwiększających efektywność i bezpieczeństwo pracy. Wiele z tych rozwiązań było od lat stosowanych przez pracowników zakładów usług leśnych w samodzielnie przez nich modyfikowanych ciągnikach. Stosowanie ciągnika uniwersalnego w lesie to nie patent polski; dużo wcześniej niż w Polsce, ciągniki rolnicze stosowane były w lesie przez skandynawskich rolników w długie zimowe miesiące, co było i jest całkiem naturalnym i powszechnym zjawiskiem w tamtym regionie Europy.
Valtra: Specjalistyczne Ciągniki dla Leśnictwa
Marka Valtra jest uznawana za jednego z liderów w segmencie ciągników leśnych, oferując maszyny charakteryzujące się innowacyjnymi rozwiązaniami i wysoką wydajnością.
Ewolucja i Własność Marki
Fińskie ciągniki rolnicze Valtra jeszcze pięć lat temu nazywały się Valmet. Firmy Valmetu produkujące ciągniki leśne i rolnicze rozdzieliły się i mają różnych inwestorów. Ten od rolniczych zmienił nazwę, ponieważ nazwa Valmet nikomu nic poza Finlandią nie mówiła. Ten od leśnych nazwę pozostawił. Istotnie, drogi Valtry i Valmeta rozeszły się kilka lat temu. Związane to było ze zmianami właścicieli. Valmet należy do Komatsu, a Valtra do AGRI. Małe sprostowanie: właścicielem Valtry jest koncern AGCO. AGCO jest owszem właścicielem Valtry, a także przejął licencje na produkcję ciągników gąsienicowych (o gumowych gąsienicach) od niemieckiego Claasa.
Kluczowe Cechy Ciągników Leśnych Valtra
Ciągniki dedykowane do lasu przez producentów, takie jak Valtra, posiadają szereg rozwiązań, które ułatwiają współpracę z maszynami przeznaczonymi do zrywki, ścinki i obróbki drewna, a także przystosowań zwiększających efektywność i bezpieczeństwo pracy. Wyposażenie to obejmuje pełną kabinę dostosowaną do pracy w gęstym lesie wraz z dachem wykonanym z wytrzymałego szkła oraz wymaganymi osłonami. Zbiornik paliwa jest dodatkowo zabezpieczony, a ciągnik posiada specjalistyczne mocowanie żurawia Kesla.
Dag Haarstad z firmy Midt Norsk Skogrydding AS, który już od prawie 10 lat jeździ ciągnikiem leśnym Valtra, uważa, że stanowi on najlepsze rozwiązanie do prac leśnych. Pan Haarstad jest szczególnie zadowolony z zabezpieczeń, podkreślając, że wykonawca prac leśnych często spędza długie godziny w kabinie ciągnika, dlatego komfort pracy i wydajne wyposażenie są tak ważne.
Ciągniki leśne Valtra są proste w obsłudze. Joystick Direct doskonale ułatwia manewrowanie. W tych ciągnikach obrotowy fotel jest w standardzie, co w innych markach stanowi często wyposażenie opcjonalne.
System TwinTrac: Jazda Tyłem dla Maksymalnej Wydajności
System TwinTrac, czyli system do jazdy tyłem w ciągnikach Valtra, jest wyposażony w dodatkową kierownicę i zdublowane elementy sterujące. Rozwiązanie to jest szalenie pomocne podczas pracy w lesie - podczas zrywki lub podczas ścinki drzew głowicą harwesterową, a także pracy innymi maszynami agregowanymi z ciągnikiem, gdzie liczy się dobra widoczność i duża zwrotność zestawu.
Ergonomiczna Konstrukcja
System TwinTrac polega na zamontowaniu w kabinie dwóch kierownic - jednej do jazdy w przód i drugiej do jazdy tyłem - oraz zdublowania dźwigni zmiany kierunku jazdy i pedaliery sterującej (gaz, hamulec, sprzęgło). Operator ciągnika może w łatwy sposób obrócić fotel w stronę tylnej szyby i jechać w wybranym przez siebie kierunku, nie wykręcając ciała i nie obciążając dodatkowo kręgosłupa. Fotel kierowcy w ciągnikach Valtra obraca się o 180 stopni, co umożliwia zmianę kierunku jazdy bez wysiadania z fotela. Dodatkowo podłoga kabiny to całkowicie płaska powierzchnia, która znacznie podnosi komfort pracy oraz pozwala na łatwiejsze utrzymanie czystości.
W modelach Versu i Direct podłokietnik operatora Valtra SmartTouch przy obrocie fotela przenosi cały terminal wraz z nim do tyłu kabiny. W ciągnikach Valtra HiTech i Active, wyposażonych w układ Twin Trac, znajdziemy dodatkowy wyświetlacz parametrów ciągnika umieszczony na słupku „C” kabiny, a sterowanie przekładnią, podnośnikiem i WOM odbywa się z poziomu podłokietnika Valtra ARM.
Korzyści z Systemu TwinTrac
Dzięki temu systemowi powierzone zadanie jest wykonywane dużo dokładniej i szybciej, co pozwala zaoszczędzić czas i paliwo. Zgodnie z badaniem zamówionym przez Valtrę w dwóch niezależnych ośrodkach badawczych, stosowanie ciągnika z systemem jazdy do tyłu podczas koszenia wymaga 12 procent mniej czasu i zużywa 11 procent mniej paliwa niż podczas pracy w tradycyjny sposób.
Zwrotność i Wydajność
Dzięki pracy tyłem i dużej tylnej szybie widoczność zawieszonych maszyn oraz otoczenia jest bardzo duża. Wiele narzędzi działa lepiej, jeśli są zamontowane przed ciągnikiem, zwłaszcza ze względu na położenie kół za maszyną, co minimalizuje np. wgniatanie roślin przed ich wejściem do maszyny. TwinTrac poprawia wszechstronność ciągnika i nie pogarsza jego funkcjonalności. Z tyłu ciągnika znajduje się mocny trójpunktowy układ zawieszenia z automatycznym sterowaniem WOM, z możliwością wyboru kilku prędkości obrotowych, a także pełna hydraulika zewnętrzna.
Valtra w Praktyce: Historie Użytkowników
Doświadczenia Midt Norsk Skogrydding AS
Dag Haarstad, właściciel firmy Midt Norsk Skogrydding AS, zdecydował zająć się wycinką drzew i założył własną firmę 10 lat temu. Siedziba firmy jest w Trondheim, a jej działalność obejmuje wycinkę drzew wzdłuż dróg, torów kolejowych i linii energetycznych. Pan Haarstad wyposażył swą firmę w ciągniki leśne Valtra T191 HiTech oraz Valtra T214. Najnowszy ciągnik do lasu, czyli Valtra T214 Direct, dostarczony przez firmę Akershus Traktor Stjørdal, jest wyposażony w żuraw Kesla 700T zamontowany przez Studio Valtra Unlimited. Model T191 przepracował już 7000 godzin bez żadnych problemów, a serwis Akershus Traktor jest zawsze dostępny. Pan Haarstad uważa, że ciągniki Valtra są proste w obsłudze i jest z nich bardzo zadowolony.
Doświadczenia Velfjord Skogservice
Norweska firma Velfjord Skogservice, z siedzibą w Sausvatn, w pobliżu Brønnøysund, już od 11 lat używa ciągników Valtra. W 2017 roku zainwestowała w ciągnik Valtra N154 Active ze zintegrowanym żurawiem Kesla, dostarczony przez Eiksenteret Mosjøen. Firma, założona w 2006 roku przez Bengta Hansena, zatrudnia siedmiu pracowników dostarczających towary i świadczących usługi w całym regionie Sør-Helgeland. Klienci wymagają od firmy wytwarzania zrębków ze ściętych drzew, dlatego kupiła ona ciągnik z żurawiem, rębakiem oraz przyczepą na drewno. Moc Valtry N154 okazała się wystarczająca do obsługi rębaka.
Ciągnik Valtra N154 Active został wyposażony do pracy w lesie przez Studio Valtra Unlimited. Oprócz żurawia Kesla jest on wyposażony w przedni układ hydrauliki do obsługi rębaka leśnego oraz dodatkowe oświetlenie, które jest wyjątkowo przydatne w okresie zimowym. Kabina gwarantuje doskonałą widoczność i skutecznie tłumi hałas, zapewniając odpowiednie warunki pracy. Żuraw znacznie ułatwił pracę: dwie osoby ścinają drzewo, a następnie wjeżdża ciągnik wyposażony w rębak i żuraw, zbierając największe kłody i transportując je na przyczepie. Ostatniej zimy firma wykorzystywała nowy ciągnik Valtra głównie do odśnieżania dróg.
Silniki SISU w Ciągnikach Valtra i Maszynach Leśnych
Valtry mogą szczycić się silnikami SISU, szczególnie dużej mocy, którą wyciągają tylko z czterech cylindrów. Chodzą idealnie w ciężkich warunkach. Kamaz również montuje w swoich ciężarówkach silniki Sisu. Istotnie, zarówno Valtra, jak i Valmet, stosują silniki SISU z racji dawnych powiązań z tym producentem. Także inni wytwórcy maszyn leśnych zabiegają o te motory, bo są po prostu stworzone dla leśnictwa. SISU montuje od niedawna także Logset i Pika (Pinox).
W maszynach leśnych mamy obecnie dwa dominujące silniki: SISU (oszczędne i nowoczesne) oraz John Deere (trwałe, lecz raczej konsumujące paliwo w amerykańskim stylu). Podobno Ponsse chciało pozbyć się paliwożernych Mercedesów i przejść na SISU, ale konkurenci zawetowali i SISU musiało odmówić.