Ciągnik siodłowy Volvo FH16 trzyosiowy: Szczegółowy przegląd

Ciągniki siodłowe Volvo serii FH16, w szczególności modele trzyosiowe, stanowią rzadki, ale bardzo ceniony widok na drogach. Wyróżniają się wysoką mocą, niezawodnością oraz komfortem pracy, co czyni je atrakcyjnym wyborem dla transportu ciężkiego. Druga generacja "efhacza" (zwana "chińczykiem" ze względu na skośne reflektory) jest szczególnie poszukiwana ze względu na swoje zalety.

Historia i rozwój serii Volvo FH

Gama ciężkich samochodów ciężarowych Volvo FH została wprowadzona na rynek w 1993 roku jako FH12 i FH16, zastępując legendarną serię F, która była w produkcji przez 16 lat. Litery "FH" oznaczają "Front High", a numer wskazuje pojemność silnika w litrach. Projektowanie Volvo FH zajęło 7 lat i rozpoczęło się od czystej kartki, co zaowocowało dwoma modelami FH12 i FH16, które dzieliły ze sobą kabinę i ramę. Volvo FH12 zdobyło tytuł "International Truck of The Year 1994". Seria FH jest jedną z najbardziej udanych ciężarówek, z ponad 400 tysiącami sprzedanych egzemplarzy wszystkich generacji na całym świecie.

W 2002 roku, wraz z premierą modelu FM, Volvo przeprowadziło facelifting ówcześnie produkowanego FH, wprowadzając nieznaczne zmiany w wyglądzie i wnętrzu kabiny, ale za to większe usprawnienia w elektryce, silnikach oraz skrzyniach biegów. Wprowadzono architekturę TEA (Truck Electric Architecture), która umożliwia różnym sterownikom pracę i komunikację między sobą. Druga generacja, jako nowy model FH12, otrzymała zmienione kabiny, tuner w kabinie oraz podwozia, a także całkowicie zmieniony design samochodu.

W 2005 roku Volvo zaprezentowało odświeżony model FH z zupełnie nowym, jeszcze mocniejszym 13-litrowym silnikiem o oznaczeniu D13A. W tych pojazdach obniżono tunel silnika oraz częściowo wnętrze kabiny. Silniki tej generacji są uważane przez wielu klientów Volvo Trucks za najsilniejsze, jakie firma wyprodukowała. Model ten przeszedł liftingi w 2005 i 2008 roku.

We wrześniu 2012 roku Volvo Trucks zaprezentowało nowy model Volvo FH z wieloma poważnymi zmianami, w tym nowym designem. Model ten otrzymał tytuł International Truck of The Year 2014. Firma wprowadziła także nowy silnik Euro 6, o oznaczeniu D13K, dostępny jako opcja do nowego modelu FH, a obowiązkowy do nowych ciężarówek od stycznia 2014 roku.

Silnik i układ napędowy Volvo FH16

Główną zaletą ciągnika Volvo FH16 jest niska awaryjność oraz mocny napęd. Pod kabiną FH16 ma zupełnie inny silnik o większej pojemności niż popularny FH12. Do 2006 roku w FH16 pracował silnik D16C, spełniający normę Euro 3, o mocy 550 i 610 KM. W najnowszych autach znajdziemy zmodernizowaną jednostkę D16D, o mocy 540, 580 i 660 KM, która w zależności od wersji spełnia normy Euro 4 lub Euro 5. Użytkownicy i mechanicy wyrażają się o tych motorach w samych superlatywach - są mocne i bezawaryjne, nie słychać o awariach wtryskiwaczy, które zdarzały się w mniejszym bracie.

Volvo nie eksperymentowało ze skrzyniami biegów i w dalszym ciągu oferowało tylko przekładnie własnej konstrukcji, które mają bardzo dobrą opinię. Skrzynia I-Shift, wiodąca w branży zautomatyzowana skrzynia biegów, jest dostępna także z jednym lub dwoma biegami pełzającymi oraz dodatkowymi biegami wstecznymi. Ruszanie z miejsca z pełnym obciążeniem, pod górę, a także na grząskim podłożu, co często mogło skończyć się awarią, jest możliwe dzięki I-Shift, która sprawia, że jazda staje się możliwa nawet w tak ekstremalnych warunkach. Biegi pełzające zapewniają mniejsze (szybsze) przełożenie tylnej osi, co pozwala osiągać prędkość podróżną przy znacznie niższej prędkości obrotowej silnika, co powoduje niższe o kilka procent zużycie paliwa. Układ napędowy charakteryzuje się dużym momentem obrotowym w szerokim zakresie obrotów, od 420 do 540 KM w klasie EURO 6, z nowym układem wtryskowym Common Rail, zwiększonym stopniem sprężania w wariantach 420 i 460 oraz nowym typem turbosprężarki w wariantach 500 i 540 VEB+.

Konfiguracje i zawieszenie

Pojazd wykorzystywany w ciężkim transporcie jako ciągnik siodłowy występuje najczęściej w konfiguracjach 6x2 i 6x4, rzadziej w wersji 4x2. Wytrzymałe zawieszenie trzyosiowych ciągników siodłowych najczęściej jest w pełni pneumatyczne, zdarzają się też auta z mechanicznym zawieszeniem tylnej osi. Precyzyjnie dobrana geometria przedniego zawieszenia oraz zmieniona lokalizacja przekładni kierowniczej zapewniają doskonałe prowadzenie.

Kabina i komfort w Volvo FH16

Volvo FH16 oferuje obszerne największe kabiny, zapewniające komfort pracy i wypoczynku kierowcy. Zewnętrznie niewiele różni się od swojego popularnego brata FH12. W FH16 dostępne były tylko trzy sypialne szoferki. Podstawowa z jedną leżanką praktycznie nie była wybierana, częściej spotkać można większe z dwoma łóżkami: Globetrotter i Globetrotter XL. Największa ma 210 cm wewnętrznej wysokości, mniejsza 193 cm. Minusem wszystkich szoferek jest wystający tunel silnika, który zabiera 17 cm wysokości w środku każdej z kabin. Deska rozdzielcza pojazdu nie różni się od FH12, ale w większym modelu częściej spotkać można dodatkowe wyposażenie.

Wyposażenie i wnętrze kabiny

• Fotele: Dostępne są trzy różne poziomy komfortu: Progressive (welur lub skóra), Dynamic (tkanina tekstylna) i Robust (winyl). Fotele pasażera są standardowo wyposażone w zagłówek. Całkowity zakres regulacji poziomej fotela wynosi 240 milimetrów, a pionowo 100 milimetrów.
• Leżanki: Zapewniają komfort i relaksujący sen. Dostępne są wymiary: 74×200 cm z częścią środkową o szerokości 81,5 cm, lub 74×200 cm, wysuwana do 88×200 cm, z częścią środkową o szerokości 95,5 cm. Leżanka w kabinie Globetrotter XXL ma 213 cm długości, a szerokość w części głowy, środkowej i stóp wynosi odpowiednio 99/106,5/91 centymetrów. Leżankę można wyposażyć w materac piankowy lub komfortowy materac o grubości 16 cm ze sprężynami kieszeniowymi, dostępny w trzech wersjach twardości: miękki, średnio-twardy i twardy. Dostępne są również dwie opcje nakładki ochraniacza na materac. Rozbudowany panel przy leżance pozwala sterować oświetleniem wnętrza, budzikiem, ogrzewaniem i schładzaczem parkingowym, systemem audio, szybami bocznymi, wywietrznikiem dachowym oraz zamkami drzwi.
• Schowki: W kabinie znajduje się schowek nad przednią szybą, zawierający cztery kieszenie DIN i dwa duże schowki z żaluzjami, zlokalizowane po stronie kierowcy i pasażera. Na tylnej ścianie znajduje się lekka górna półka z doskonałym oświetleniem. Pod dolną leżanką umieszczono dwie szuflady o łącznej pojemności 130 l. Z obydwu stron znajdują się dwa duże schowki, dostępne zarówno z zewnątrz, jak i z wnętrza kabiny.
• Wlot powietrza: Znajduje się po lewej stronie kabiny i jest dostępny w wersji wysokiej lub niskiej, zależnie od zastosowania pojazdu.
• Kierownica: Zakres regulacji wysokości kierownicy wynosi 90 mm, a zakres regulacji kąta pochylenia - 28°. W wersji z regulowaną kolumną kierownicy (opcja) kierownicę można dodatkowo regulować w płaszczyźnie pionowej w zakresie od -5° do +15°, co jeszcze bardziej zwiększa komfort kierowcy.
• Klimatyzacja: Trzy alternatywne układy klimatyzacji pozwalają kontrolować temperaturę: konwencjonalny układ wentylacji i ogrzewania, układ klimatyzacji sterowany ręcznie (MCC) oraz układ klimatyzacji sterowany automatycznie (ECC/ECC2). Ten ostatni może również zawierać czujniki nasłonecznienia, mgły i jakości powietrza. Nie trzeba uruchamiać silnika, by cieszyć się klimatyzowaną kabiną dzięki systemowi I-ParkCool, który schładza kabinę podczas postoju pojazdu. System sprawdza stan akumulatorów, aby nie zagrozić zdolności rozruchowej, oblicza ile mocy potrzeba do ogrzania lub schłodzenia kabiny, a w przypadku nie w pełni naładowanych akumulatorów ustala intensywność chłodzenia. Jest on o około 20 dB cichszy w porównaniu z urządzeniami konkurencyjnymi, co zwiększa komfort noclegu. Klimatyzacja jest w pełni zintegrowana ze standardowym układem wentylacji, dzięki czemu zarówno ciepłe, jak i zimne powietrze jest równomiernie rozprowadzane po całej kabinie standardowymi kanałami nawiewu. System nie pogarsza własności aerodynamicznych kabiny ani nie ogranicza wysokości jej wnętrza. Klimatyzacja ECC jest wyposażona w czujniki jakości powietrza, a elektronicznie sterowana klimatyzacja, ze starannie zaprojektowanymi otworami nawiewu powietrza, wieloma czujnikami i filtrami, uzdatnia powietrze we wnętrzu kabiny.
• Okno dachowe: Każdą kabinę można wyposażyć w nieotwierane okno dachowe (standard) lub wywietrznik dachowy (opcja), uchylany o 50 mm. Służą one również jako wyjście bezpieczeństwa.
• System audio i rozrywki: Zintegrowany system informacji i rozrywki Volvo łączy wszystkie potrzebne funkcje i udostępnia je za pośrednictwem 7-calowego wyświetlacza dotykowego. System audio zapewnia doskonały komfort odsłuchiwania i dostęp do różnego rodzaju usług mediów, takich jak Spotify, Deezer i TuneIn. Kabina jest przygotowana do montażu telewizora, oferując wsporniki montażowe, antenę, gniazda zasilania i antenowe, a także gniazdo AUX umożliwiające podłączenie telewizora do systemu audio.
• Oświetlenie: Nowoczesne oświetlenie tworzy 13 energooszczędnych, a jednocześnie wydajnych źródeł światła, tworząc niesamowitą scenerię w kabinie.
• Pojemnik na wodę: Pojemnik ze świeżą wodą o pojemności 7 litrów umieszczono na zewnątrz kabiny.

Innowacyjne systemy i technologie

Volvo stale wprowadza innowacje, aby uczynić swoje ciężarówki jeszcze bardziej kompetentnymi.

1. Aktywny układ kierowniczy Volvo: Zwiększa siłę wspomagania nawet do 85%. Zawiera silnik elektryczny połączony z przekładnią kierowniczą, który wprowadza korektę dynamiczną (tzw. system „torque overlay”) w celu kompensacji niezamierzonych ruchów wału kierownicy lub dostarczenia dodatkowej siły wspomagającej, zależnie od sytuacji. System doskonale wspomaga prowadzenie ciężarówki na długich, prostych odcinkach, niweluje działanie silnego, bocznego wiatru, kolein oraz poprawia sterowność po hamowaniu na powierzchniach o różnych przyczepnościach. Cofanie z pełnym ładunkiem, które zawsze wymagało dużo wprawy i doświadczenia, teraz z Aktywnym Układem Wspomagania jest możliwe z doskonałą precyzją i praktycznie bez wysiłku.
2. I-Shift: Sekret I-Shift tkwi w inteligencji elektronicznej jednostki sterującej, która kontroluje siłowniki pneumatyczne odpowiedzialne za wysprzęglanie i zmianę biegów. Oprogramowanie umożliwia dostosowanie I-Shift do specyfiki zadań transportowych.
3. System nawigacyjny i zarządzania flotą: Łatwy w obsłudze system nawigacyjny i system zarządzania flotą zwiększają sprawność komunikacji i bezpieczeństwo.
4. Elektrycznie sterowany hamulec postojowy: Obsługuje się go łatwo dostępnym przełącznikiem na desce rozdzielczej. Hamulec automatycznie uruchamia się po wyłączeniu stacyjki i automatycznie zwalnia - z niewielką pomocą układu EBS - w chwili ruszania z miejsca.
5. Work Remote: Bezprzewodowy pilot zdalnego sterowania to czołowy przykład udogodnień.
6. Systemy wspomagające pracę kierowcy: Monitorują zachowanie kierowcy i reagują, gdy odbiega od normy, co może być oznaką zmęczenia lub dekoncentracji.
7. Aplikacja MyTruck: Umożliwia zdalny dostęp do Volvo FH. Można oglądać odczyty wskaźników, ustawiać żądaną temperaturę, sprawdzać stan zamków drzwi i reagować na alarm.
8. System CW-EB: Łączy radar i kamerę, aby monitorować przód pojazdu. System jest zaprojektowany tak, aby wykrywać zarówno pojazdy stojące, jak i te w ruchu oraz zapobiegać kolizjom z pojazdami poruszającymi się z prędkością do 70 km/h. Ciężarówka zademonstrowała jego skuteczność, zatrzymując się tylko kilka centymetrów przed samochodem z przodu, nawet z ładunkiem do 40 ton.

Konstrukcja i bezpieczeństwo

Kabina Volvo FH była produkowana w miejscowości Umeå z cynkowanej ogniowo stali o wysokiej wytrzymałości, co pozwoliło na zachowanie większej sztywności przy zastosowaniu cieńszych paneli oraz kątowników, co z kolei zmniejszyło masę pojazdu. Kabina była testowana w tunelu aerodynamicznym, aby uzyskać kształt umożliwiający zmniejszenie zużycia paliwa. Ma pochyloną przednią szybę oraz boczne krawędzie zaokrąglone pod dużo większym kątem, a także bardziej aerodynamiczne lusterka boczne. Kabina była obiektem najcięższych testów bezpieczeństwa, w tym testów zderzeniowych, podczas których dach kabiny został obciążony 15 tonami ciężaru, a w słupki, drzwi i tył kabiny uderzyło 1-tonowe wahadło. Po uderzeniu musiała być zachowana możliwość otwarcia drzwi.

Z punktu widzenia konstrukcji silnik D12A był w swoim czasie największym projektem Volvo Trucks od lat 50. XX wieku. Podstawą konstrukcji był wciąż 6-cylindrowy silnik diesel z bezpośrednim wtryskiem o pojemności około 12 litrów, ale z kompletnie nowym systemem paliwowym i mechanizmem sterowania zaworami w porównaniu do poprzednich jednostek napędowych Volvo. Był budowany w fabryce silników w Skövde na w pełni zautomatyzowanej linii produkcyjnej, gdzie większość silnika składana była przez roboty, a końcowy montaż wykonywano ręcznie. Silnik D12A był zaprojektowany jako "światowy silnik", aby mógł spełnić najnowsze wymagania wysokiej mocy, niskiego zużycia paliwa oraz niższej emisji spalin. Miał wałek rozrządu w głowicy (OHC), cztery zawory na cylinder oraz jeden centralnie umieszczony sterowany elektronicznie wtryskiwacz, zintegrowany hamulec silnikowy, a także dwuczęściowe tłoki wykonane ze stali oraz aluminium.

Typowe usterki i serwis

Wśród awarii "efhacza" wymienia się uszkodzenia zaworka zwrotnego paliwa i nieszczelności przewodów paliwowych od zbiornika oraz zabrudzenia smoka zbiornika. "Najmocniejszy chińczyk" to udany, niemal bezawaryjny wóz. Same motory, podobnie jak mosty, nie sprawiają problemów. Serwis zazwyczaj ogranicza się do czynności obsługi eksploatacyjnej. Olej i filtry warto wymieniać co 60 tys. km. W egzemplarzach użytkowanych w transporcie krajowym i na Wschodzie średnio co 100 tys. wymiany wymaga zawór poziomujący kabinę. W pierwszych FH tej serii często padał też czujnik temperatury cieczy chłodzącej. Jego wymiana jest jednak prosta i mało kosztowna. Natomiast wymiana rdzenia chłodzącego chłodnicy wodnej to wydatek około 1,5 tys. zł. Chłodnica wytrzymuje średnio 300 tys. km.

tags: #volvo #ciagnik #3 #osiowy