Wałek odbioru mocy (WOM) to kluczowe mechaniczne urządzenie, które służy do przekazywania energii z ciągnika lub innego pojazdu napędowego do różnorodnych maszyn rolniczych i przemysłowych. Najczęściej znajduje zastosowanie w rolnictwie, gdzie napędza kosiarki rotacyjne, prasy do słomy, rozsiewacze nawozów, rozdrabniacze, siewniki i wiele innych urządzeń. Przekazywanie mocy odbywa się poprzez połączenie wałka napędowego ciągnika z wałkiem wejściowym maszyny za pomocą specjalnych przegubów i łączników.
Czym jest Wałek Odbioru Mocy (WOM)?
WOM, czyli wał odbioru mocy, to element pośredniczący w przekazywaniu napędu. Oddaje energię mechaniczną z silnika ciągnika na podczepioną do niego maszynę, dzięki czemu może ona poruszać się i spełniać swoje funkcje. Wał jest niezależny od prędkości jazdy czy przełożeń skrzyni biegów. Przekaz mocy z jednego urządzenia na drugie możliwy jest poprzez zastosowanie dwóch elementów: wału odbioru mocy (WOM) oraz wału przyjęcia mocy (WPM). Pierwszy z nich znajduje się w ciągniku, drugi w maszynie. Dzięki temu możliwe jest obsługiwanie ruchomych części w maszynach rolniczych czy budowlanych, np. podnośników.
Wszystkie obecnie produkowane maszyny rolnicze posiadają wyjście wałka odbioru mocy. Wały przegubowo-teleskopowe są wykorzystywane do przenoszenia momentu obrotowego z wałka odbioru mocy ciągnika (WOM) na wałek przyjęcia mocy maszyny (WPM), która jest do niego doczepiana. Wały stanowią istotny element przyczep oraz pojazdów rolniczych, będąc gwarantem niezawodności i bezpiecznej pracy. Zabezpieczają również elementy napędowe urządzenia podczas jego działania.
Parametry i Specyfikacja Wałków WOM
Kluczowym parametrem, dzięki któremu można ocenić przydatność WOM-u, jest maksymalna moc. Jej wartość określamy za pomocą momentu obrotowego, który jest przenoszony z ciągnika na maszynę. Idealnie, jeśli prędkość wału odbioru mocy z ciągnika jest dokładnie taka sama, jak w doczepianym sprzęcie rolniczym. Najczęściej spotyka się prędkości od 540 do 1000 obrotów na minutę. Każda maszyna wymaga dobrania indywidualnej prędkości WOM.
Długość Wałków Przekaźnika Mocy
Popularne długości wałków WOM to 30 cm, 40 cm i 60 cm. Wałki przekaźnika można skonfigurować do długości nawet 1260 cm. Każdy nowy wałek dostarczany jest z nadmiarową ilością rur profilowych, co pozwala na dopasowanie do indywidualnych potrzeb. Na przykład, przedmiotem oferty może być wałek WOM z rurą trójkątną o długości 750 mm, maksymalnym momencie obrotowym 215 Nm i krzyżaku 22x54 mm, przeznaczony do ciągnika o mocy nominalnej 18 KM.
Przykładowa specyfikacja techniczna wałka standardowego:
- Rodzaj wałka: standardowy
- Długość wałka w złożeniu: 750 mm
- Długość wałka rozłożonego: 1152 mm
- Długość od krzyżaka do krzyżaka: 564 mm
- Zakres wysuwu: 402 mm
- Krzyżak: 22 x 54 mm
- Profil rury: trójkątny
- Mocowanie do traktora: 1 3/8” Z6
- Mocowanie do maszyny: 1 3/8” Z6
- Wymiary rury zewnętrznej: 32,4 x 2,5 mm
- Wymiary rury wewnętrznej: 26,6 x 3,5 mm
- Moc nominalna: 18 KM
- Maksymalny moment obrotowy: 215 Nm
- Kąt pracy: max. 25° (do ciągłej pracy)
Rodzaje Konstrukcji i Zabezpieczenia
Kupując wałek WOM, należy kierować się rodzajem konstrukcji, gdyż to ona determinuje cenę i funkcjonalność wału. Wałki WOM mogą mieć różną konstrukcję, dlatego przy jego zakupie należy się nią kierować. Jest to ważne, gdyż to właśnie konstrukcja jest czynnikiem, który decyduje o cenie oraz funkcjonalności wału.
Typy Wałków
- WOM-y z przegubami krzyżakowymi należą do najtańszych. Służą do przenoszenia napędu pod kątem 25 stopni pod dużym obciążeniem. Często umożliwiają też pracę przy nachyleniu 45 stopni przy mniejszych prędkościach.
- Wśród wałów szerokokątnych przeważają modele wyposażone w przegub tylko z jednej strony. Im większy kąt, pod którym można przenosić napęd, tym bardziej złożona i droższa jest konstrukcja wału odbioru mocy.
- Wałek transmisyjny przegubowo-teleskopowy PTO VERKE o profilu FREZOWANYM to solidny i wytrzymały element układu napędowego, przeznaczony do skutecznego przenoszenia momentu obrotowego z wałka odbioru mocy WOM ciągnika na wałek mocy maszyny WPM. Zastosowanie profilu FREZOWANEGO gwarantuje idealne zazębienie współpracujących elementów, co pozwala na równomierne i bezstratne przenoszenie momentu obrotowego. Wałek został zaprojektowany do pracy w środowisku o dużych drganiach, nierównościach terenu oraz zmiennym obciążeniu. Wałek posiada długość roboczą 110 cm, a dzięki teleskopowej konstrukcji może zostać rozsunięty do maksymalnej długości 150 cm. Jest przystosowany do przenoszenia maksymalnego momentu obrotowego 530 Nm, co gwarantuje bezpieczną i stabilną pracę nawet w najbardziej wymagających zastosowaniach.
Zabezpieczenia Przeciążeniowe
Warto także pomyśleć o zabezpieczeniu przeciążeniowym WOM-u. Pierwsze z nich stanowią układ mechaniczny, który jest zrywany po przekroczeniu wartości krytycznej obciążenia. W obecnych czasach maszyny rolnicze muszą zapewnić hamowanie WOM po jego rozłączeniu, co jest wprowadzone ze względu na bezpieczeństwo. Z tego tytułu układ sterowany hydraulicznie lub mechanicznie ze wspomaganiem pneumatycznym jest układem wykonawczym włączenia, rozłączenia i hamowania WOM.
Konserwacja i Prawidłowe Użytkowanie
Duży wpływ na funkcjonowanie wałka przekaźnika mocy ma jego konserwacja, regularne przeglądy oraz czyszczenie. Utrzymywanie wałka przekaźnika w czystości to pierwsza, najważniejsza i najłatwiejsza zasada jego konserwacji. Niestety, wiele osób ma w nawyku po użyciu po prostu go odłączyć i pozostawić na ziemi. Ta czynność uruchamia proces szkodzący wałowi - odłożenie na ziemi prowadzi do jego zabrudzenia, piasek, zwłaszcza jeśli wałek został niedawno nasmarowany, może dostać się do jego mechanizmów, co powoduje zużycie sprzęgła.
Prawidłowe Przechowywanie
W celu konserwacji wałka przekaźnika mocy, ważne jest także to, gdzie się go odkłada. Czystość to jedno, ale prawidłowe jego odłożenie to coś więcej niż tylko unikanie położenia go na ziemi. Większość maszyn wyposażona jest w specjalne miejsce, które przeznaczone jest do zawieszania czy odkładania wałka. Jeśli takiego miejsca nie ma, warto skorzystać z łańcucha zabezpieczającego z pokrywy. Łańcuch ten sprawi, że osłona nie będzie się obracać, ale należy pamiętać, że nie jest to forma zabezpieczająca.
Smarowanie Elementów
Smarowanie części wałka przekaźnika mocy, takich jak sprzęgła czy przeguby, jest bardzo ważne dla prawidłowej konserwacji. Czynność ta jest często pomijana, ponieważ smarowniczka bywa umiejscowiona w słabo dostępnym miejscu. Częstotliwość smarowania wałka przekaźnika mocy zależy od jego marki i smarowanej części - niektóre zaleca się smarować po 8 godzinach pracy, a niektóre po 250 godzinach.
Maksymalny Kąt Pracy
Aby wałek przekaźnika mocy służył jak najdłużej, należy także przestrzegać jego maksymalnego kąta pracy. Istnieją pewne granice - wałek jest przeznaczony do przenoszenia mocy i łączenia na określoną moc oraz kąt, ale trzeba się z nimi liczyć. Najczęściej mogą one pracować pod kątem 25 stopni podczas ciągłej pracy.
Zastosowanie i Dostępność
Ogólnie rzecz biorąc, wałki przekaźnika mocy mają szerokie zastosowanie w motoryzacji. Głównie w maszynach rolniczych, takich jak kosiarki, opryskiwacze, a także w traktorach, ciągnikach czy maszynach budowlanych/przemysłowych. Przy pracach polowych używa się wielu rodzajów maszyn i agregatów podczepianych do ciągnika, w tym m.in. kosiarek, zgrabiarek, opryskiwaczy, rozrzutników itd. Podpinając te sprzęty, trzeba zwrócić uwagę nie tylko na ich funkcje i przeznaczenie, ale również możliwości występujące w samym traktorze, gdyż to od niego w dużej mierze zależy, czy dane urządzenie będzie można zastosować.
Frezowanie wałków WOM
Wiodący Producenci i Dostawcy
Wałki odbioru mocy producentów AGTECH, BLUELINE, WALTERSCHEID, WEASLER, BONDIOLI & PAVESI oraz wszelkie niezbędne części do nich dostępne są w rolniczych sklepach internetowych, gdzie oprócz szerokiej gamy produktów do ciągników i innych maszyn rolniczych, można liczyć również na fachowe doradztwo. Firma Walterscheid to wiodący dostawca wałów napędowych WOM. W UTECH wszystkie nowe maszyny są wyposażone w te właśnie wałki. Jeśli wałek wymaga jedynie wymiany krzyżaka, widełek czy rury profilowej, można dostarczyć te części lub wykonać usługę regeneracji w warsztacie.
Dostępne są także elementy składowe, takie jak krzyżaki, widełki, rury czy osłony plastikowe. Oferowane są również sprzęgła Walterscheid, części zamienne sprzęgieł oraz części zamienne wałów WOM. Sprzęgła kłowe i sprzęgła cierne są dostępne w całości lub w częściach. Sprzęgła WALTERSCHEID są fabrycznym wyposażaniem oryginalnych maszyn FAE.
Linka WOM/WPM
Wałek przekaźnika mocy, inaczej wał odbioru mocy WOM/WPM, to wał, za pomocą którego napęd z pojazdu przekazywany jest poruszanej maszynie. Mówiąc inaczej, wałek WOM/WPM jest pośrednikiem pomiędzy elementem napędzającym a elementem, który odbiera zapotrzebowanie na energię, a istotnym jego elementem jest linka WOM/WPM, bez której ten wałek się nie załączy. Wałek przekaźnika mocy zakupisz u producentów linek motoryzacyjnych WOM WPM. Zajmują się oni produkcją zamiennych części motoryzacyjnych, posiadają bogatą ofertę, w której nie brakuje linek gazu, linek sprzęgła, linek hamulca, linek zmiany biegów, a także linek WOM / WPM oraz linek sprzęgła WOM WPM. Zwłaszcza te ostatnie są niezbędne do prawidłowej pracy urządzeń motoryzacyjnych czy przemysłowych.
To, czy linka się urwie, w dużej mierze zależy od jej konserwacji, ale także od pojazdu, w którym jest ona zamieszczona. Niestety, w kilku maszynach rolniczych czy przemysłowych użytkownicy częściej szukają części zamiennych. Linka urywa się częściej niż zwykle w kilku pojazdach, takich jak:
- Zetor 7211 - często w tym przypadku użytkownicy mają problem z hałasowaniem wałka oraz z jego załączaniem.
- Zetor 7340 - w tym modelu przekaźnik mocy często się rozłącza, co prowadzi do dużych utrudnień podczas pracy.
- Zetor Proxima - traktor, niezawodny ciągnik rolniczy, który łączy wysoką moc silnika z wysokiej jakości skrzynią biegów.
- New Holland TD - często przy wyłączeniu sprzęgła dźwigni WOM, wałek nie wyłącza się do końca.
- Renault (ciągniki) - problemem jest często niezatrzymywanie się wałka przekaźnika mocy.
- Fendt 309 - po intensywnej pracy tego ciągnika, często istnieje ryzyko, że wałek przekaźnika mocy nie będzie chciał się na drugi dzień załączyć.
- Case JX95 - traktor, często WOM nie chce się w ogóle włączyć.
tags: #walek #przekaznika #mocy #traktorek