Platforma Wiertnicza: Charakterystyka, Wydobycie i Praca na Morzu

Wiele osób decyduje się na pracę na platformie wiertniczej pomimo specyficznych warunków, jakie niewątpliwie na niej panują. Zainteresowanie tego typu pracą wynika między innymi z zarobków, które są imponujące nawet jak na warunki europejskie. Jednak platforma wiertnicza to znacznie więcej niż tylko miejsce pracy; to skomplikowana konstrukcja inżynieryjna, kluczowa dla globalnego sektora energetycznego.

Czym jest platforma wiertnicza?

Platforma wiertnicza to specjalna, najczęściej pływająca, stalowa lub żelbetowa konstrukcja. Służy ona do prowadzenia odwiertów pod dnem akwenów wodnych przy użyciu specjalistycznych urządzeń. Sprzęt zgromadzony na platformie służy do eksploracji, wydobywania, przetwarzania oraz składowania minerałów, które zostają wydobyte. W odróżnieniu od platform wydobywczych, platformy wiertnicze sporadycznie są wykorzystywane do długotrwałej eksploatacji podmorskich złóż ropy naftowej i gazu ziemnego - ich głównym zadaniem jest wykonywanie odwiertów.

Rodzaje platform wiertniczych

Można wyróżnić kilka podstawowych typów platform wiertniczych, dostosowanych do różnych głębokości i warunków morskich:

  • Fixed (stałe) - zakotwiczone na dnie morza.
  • Submersible (zanurzalne) - zanurzane w wodzie w celu zakotwiczenia.
  • Semi-submersible (półzanurzalne) - częściowo zanurzone, utrzymujące się na wodzie dzięki pływakom.
  • Jack-ups (jednostki samopodnośne) - posiadają wysuwane nogi, które opierają się na dnie.
  • Drillships (statki wiertnicze) - mobilne jednostki pływające wyposażone w sprzęt wiertniczy.
Zilustrowanie różnych typów platform wiertniczych na morzu (schemat lub kolaż zdjęć)

Wydobycie ropy i gazu na świecie i w Polsce

Podmorską eksploatację złóż ropy naftowej prowadzi ponad 40 państw świata, a gazu ziemnego - 35. Wiercenia są przeprowadzane na coraz większych głębokościach, co wymaga zaawansowanych technologii. W Polsce eksploatowane jest jedno podmorskie złoże ropy naftowej, które znajduje się na północ od Przylądka Rozewie. Rozpoznawalnym w Polsce przedsiębiorstwem zajmującym się poszukiwaniem i eksploatacją złóż ropy naftowej i gazu ziemnego jest Lotos Petrobaltic S.A.

Praca na platformie wiertniczej - wymagania i korzyści

Praca na platformie wiertniczej to unikalne wyzwanie, które oferuje znaczące korzyści, ale stawia też wysokie wymagania przed kandydatami.

Profil idealnego kandydata

W Internecie znajdziesz wiele ofert pracy na platformach wiertniczych. W przemyśle off-shore poszukuje się osób (mężczyzn i kobiet) o najróżniejszych umiejętnościach. Nawet najprostsze zadania wymagają od kandydata przynajmniej komunikatywnej znajomości języka angielskiego i bardzo dobrego stanu zdrowia. Ważne są także umiejętność funkcjonowania na morzu i chęć współpracy w grupie; nie odnajdą się tam osoby niecierpliwe i wybuchowe. Trzeba przygotować się na częstą i regularną rozłąkę z rodziną, przebywanie na stosunkowo niewielkiej przestrzeni oraz pracę wśród tego samego grona osób przez długi czas. Osoby, które tam pracują, platformę wiertniczą traktują w tym czasie jak swój dom.

Największe szanse na dobre zarobki mają osoby w przedziale wiekowym 20-50 lat, z wykształceniem wyższym (np. po AGH czy Akademii Morskiej), średnim (np. po technikum wiertniczym) i zawodowym. Cenieni są specjaliści od wierceń, personel medyczny (pielęgniarki, lekarze, rehabilitanci), personel pokładowy (chief, bosman, radiooficer, marynarze) oraz personel hotelowy i gastronomiczny. Nie zabraknie posad dla elektryków, spawaczy, ślusarzy, mechaników i wszystkich tych, którzy mają wiedzę na temat wydobywania ropy oraz ukończone branżowe kursy.

Atrakcyjne zarobki

Zarobki na platformie wiertniczej są zwykle powodem, dla którego zgłasza się większość chętnych. Ich wysokość jest uzależniona od stanowiska oraz czasu trwania kontraktu. Im dłuższy staż pracy, tym wyższa płaca. Więcej zarobią osoby, dla których praca na platformie wiertniczej jest zajęciem stałym, a nie tylko sposobem na szybki zarobek. Pensje zależne są także od kwalifikacji - ukończonych studiów, kursów czy posiadanych certyfikatów - oraz wiążą się z potencjalnym zagrożeniem wynikającym z pracy na danym stanowisku. Wszystko, co na platformie robi się własnoręcznie, jest sowicie opłacane.

Koszty podróży na platformę i do domu są ponoszone przez pracodawcę, a pracownicy nie muszą płacić za kwaterę i wyżywienie. W Internecie można znaleźć informacje o zarobkach na platformie wiertniczej rzędu 150 euro, a nawet 400 euro dziennie. Najwyższe zarobki osiągnąć można na Morzu Północnym oraz w Arabii Saudyjskiej, gdzie stawki zaczynają się zwykle od 200 euro dziennie.

System pracy i czas wolny

Kolejnym plusem pracy na platformie wiertniczej jest rozkład czasu pracy, który opiera się na systemie wachtowym (cyklach). Dzień roboczy trwa przeważnie 12 godzin, choć u niektórych operatorów może to być 6 godzin. Wszystko zależy od rodzaju wykonywanej pracy, która ma również wpływ na stosunek dni pracujących do dni wolnych. Zwykle na platformie obowiązuje system 14/21, 14/14 lub 28/28, co oznacza odpowiednio 14 dni pracy/21 dni wolnych, 14 dni pracy/14 dni wolnych lub 28 dni pracy/28 dni wolnych. Dla przykładu, system 28/28 oznacza, że pracownik spędza tyle samo dni na morzu, co w domu.

Dzięki takiemu rozkładowi czasu pracy można swobodnie zaplanować wolny czas, mając perspektywę kilku tygodni wolnego w domu. Urlopu jest sporo, na co w rzadko którym zawodzie można liczyć. Można go wykorzystać na odpoczynek lub np. tworzenie podwalin pod własny biznes na lądzie.

Wyjątkowe doświadczenie i warunki socjalne

Zdecydowanym atutem pracy na platformie wiertniczej jest jej nieszablonowość. Tradycyjna praca w biurze dla wielu osób po prostu wieje nudą, a systemy pracy, takie jak dwa tygodnie pracy i dwa tygodnie wolnego, nierzadko bardziej odpowiadają osobom szukającym wyzwań. Sama praca na platformie wiertniczej to przygoda zarezerwowana dla wytrwałych i zdeterminowanych. W tego typu pracy można sprawdzić swój charakter, dowiedzieć się prawdy na temat własnej odporności na stres i reakcji na trudne sytuacje, a także rozwijać się, kształtując swoją osobowość.

Pasjonujące jest również to, że do pracy na platformie wiertniczej, która znajduje się 70 km lub dalej od brzegu, leci się śmigłowcem. Większość platform posiada w tym celu odpowiednie lądowisko. Gdy pogoda nie rozpieszcza, korzysta się z transportu morskiego. Plusem są niewątpliwie ciekawe widoki z dala od lądu, możliwość cieszenia się przepływającymi statkami i promami oraz wschodem i zachodem słońca, których nie zobaczysz w mieście.

Zdjęcie przedstawiające helikopter lądujący na platformie wiertniczej

Platforma wiertnicza liczy zwykle od 50 do ponad 300 członków załogi. Aby ułatwić i uprzyjemnić pracę na platformie, firmy z każdym rokiem starają się poprawiać warunki dla swoich pracowników. Dotyczy to między innymi warunków mieszkaniowych: kiedyś standardowo w jednym pokoju mieszkało czterech pracowników, obecnie pokoje bywają mniejsze, np. dwuosobowe, z łazienką i telewizorem. Na platformie dostępny jest Internet, który zmienił nie tylko możliwości kontaktu z bliskimi, ale urozmaicił też formę spędzania czasu wolnego. Dawniej dostępna była biblioteczka, grywano w szachy, warcaby czy karty, a w sali rekreacyjnej oglądano telewizję lub filmy ze szpuli. Obecnie platformy wyposażone są w dobrze zaopatrzone miejsca rozrywki, takie jak sauny, siłownie, a nawet sale kinowe, można korzystać z gier komputerowych. Wszystko to ma na celu zapewnienie komfortowego odpoczynku po zmianie i lepsze poznanie ludzi, z którymi się pracuje, co rzutuje na zadowolenie z pracy.

Unikalne doświadczenie zawodowe

Dziś, wraz ze wzrostem standardów bezpieczeństwa, platforma stała się elitarnym miejscem pracy, o które walczy wielu chętnych. Na pracę na platformie wiertniczej mogą liczyć nie tylko eksperci o technicznym wykształceniu, ale również osoby z niższym wykształceniem. Niezależnie od ukończonych szkół, doświadczenie zdobyte w czasie pracy na platformie wiertniczej będzie zdecydowanym atutem, zwłaszcza jeśli zdecyduje się szukać innej posady w powiązanych branżach.

Przebywając po kilka tygodni z dala od brzegu, nabędziesz wiedzy i doświadczenia, które przydadzą się także na lądzie, a niejednokrotnie mogą zadecydować o ścieżce awansu. Mając taki wpis w CV, można również starać się o pracę na coraz lepiej płatnym stanowisku lub zdecydować się na posadę u innego, lepiej płatnego operatora.

Bezpieczeństwo i innowacje technologiczne

Platformy naftowe i gazowe na morzu są z natury niebezpiecznymi i trudno dostępnymi miejscami, a komunikacja z nimi nie jest łatwa. Morskie platformy wiertnicze należą do najbardziej niebezpiecznych środowisk pracy na świecie i charakteryzują się jednym z najwyższych wskaźników poważnych urazów.

Wyzwania bezpieczeństwa na morzu

Do głównych zagrożeń na platformach należą pożary i wybuchy, wycieki gazu i utonięcia. Jak podkreśla Tasos Kounoudes, koordynator projektu OffshoreMuster i dyrektor generalny cypryjskiej firmy SignalGeneriX: „Wypadki na morskich platformach wiertniczych zdarzają się bez ostrzeżenia i mogą błyskawicznie przybierać na sile”. W przeprowadzonej niedawno przez Wspólne Centrum Badawcze analizie wykazano poważne niedociągnięcia w procedurach ewakuacyjnych stosowanych podczas wypadków z licznymi ofiarami.

Projekt OffshoreMuster - systemy ewakuacji nowej generacji

Finansowany ze środków UE projekt OffshoreMuster został uruchomiony w celu usprawnienia postępowania podczas wypadków poprzez opracowanie systemu koordynacji zbiórki i ewakuacji nowej generacji. Opracowany system obejmuje:

  • Zbieranie informacji o lokalizacji i statusie personelu w czasie rzeczywistym.
  • Zarządzanie ewakuacją.
  • Natychmiastową identyfikację osób na pokładzie.
  • Elektroniczne kierowanie zbiórką i wyszukiwanie osób za burtą.

Kluczowym wyzwaniem jest to, że platformy morskie są rozległymi konstrukcjami metalowymi, które mogą zakłócać komunikację bezprzewodową ze względu na odbicia i efekty wielotorowości sygnałów. Pożary także mogą skutkować zerwaniem połączeń z jednostkami dowodzenia znajdującymi się na lądzie. Aby zapobiec tym problemom i zminimalizować ilość danych przy wykorzystaniu dostępnej szerokości pasma, określono optymalne częstotliwości i protokoły transmisji.

Dopracowano także algorytmy i modele oprogramowania do monitorowania świadomości sytuacyjnej i wykrywania osób za burtą. Stworzono również urządzenia lokalizacyjne do wykrywania sygnałów z urządzeń ubieralnych, które były trwale ze sobą połączone i znajdowały się na całym terenie platformy. System daje kierownictwu natychmiastowy wgląd w lokalizacje personelu, zespołów medycznych i ratowniczych, dostarcza informacji o ruchu i alarmach dotyczących osób za burtą, a także wysyła natychmiastowe powiadomienia o wejściu personelu w obszary niebezpieczne lub strefy o ograniczonym dostępie.

„Szybka zbiórka i ewakuacja mogą nie tylko uratować życie, ale także przyspieszyć działania przeciwpożarowe”, mówi Kounoudes. „Nadzorcy muszą mieć jasny i bieżący obraz sytuacji, aby skutecznie i efektywnie kierować załogami platform”. Tasos Kounoudes jest przekonany, że z powodzeniem zatwierdzony system OffshoreMuster pomoże podnieść standardy bezpieczeństwa i higieny pracy przy wydobywaniu ropy naftowej i gazu ziemnego na morzu, a tym samym ratować życie. Może również umożliwić drastyczne obniżenie kosztów związanych z wypadkami i ubezpieczeniami, które ponoszą właściciele i operatorzy platform wiertniczych.

Zespół projektu zadbał o to, by urządzenia ubieralne mogły być produkowane na masową skalę, aby pokryć docelowe koszty produkcji, oraz o to, by z urządzeń mogły z łatwością korzystać osoby nieposiadające wiedzy technicznej. „Nasz docelowy rynek jest niszowy - skupiamy się na zarządzaniu ewakuacją w miejscach wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego ze złóż podmorskich”, dodaje Kounoudes. „Podobne produkty komercyjne są zwykle stosowane przy produkcji, gdzie odbicia sygnału są minimalne, a związane z nimi wyzwania techniczne można łatwo pokonać”. Aktualny cel to wprowadzenie tej innowacyjnej technologii na rynek przy pomocy spółki spin-out. Szacuje się, że na świecie jest około 1500 takich platform, a technologię tę można dostosować do potrzeb innych użytkowników końcowych.

Jak działają platformy wiertnicze? Wiercenie, orurowanie, płuczka wiertnicza i zapobieganie wybuchom w 3D

Nowoczesne techniki wiertnicze i obróbka surowców

Branża wiertnicza nieustannie się rozwija, wprowadzając nowe technologie, które zwiększają efektywność i bezpieczeństwo wydobycia.

Postęp w technikach wiercenia

Bezpieczne dla środowiska głębokie otwory wiertnicze są wykonywane na całym świecie, także w Polsce. Kiedyś głębokie wiercenia na ponad 5 km głębokości trwały nawet dwa lata, dzisiaj to kwestia kilku tygodni. W Polsce najgłębsze wiercenia przekraczają 7 km.

W Polsce, jak i na świecie, w otworach wiertniczych od kilkudziesięciu lat stosowane jest szczelinowanie skał, uznawane za bezpieczne dla środowiska. Szczelinowanie udrażnia skały, pozwalając tym samym na efektywne wydobywanie wód termalnych, gazu ziemnego czy ropy naftowej. W procesie tym wykorzystuje się mikroładunki i płyny szczelinujące (woda, sole mineralne i drobiny piasku). Głębokie wiercenia wprowadzają minimalną ingerencję człowieka w warstwy Ziemi, a korzyści z nich płynące są ogromne.

Technologie dozowania chemikaliów - studium przypadku ProMinent

Pole naftowe off-shore „al-Bunduq” dostarcza ropę naftową od 1976 r. Surowa ropa naftowa zawiera mniej kwasu siarkowego, co wykazuje jej szczególną jakość i wysoką wartość ekonomiczną. Mimo to wymagane jest dodawanie do ropy inhibitorów korozji, zapobiegających działaniu kwasu na przewody, co może powodować drogie uszkodzenia i awarie. Kiedy konieczna okazała się modernizacja platformy, przedsiębiorstwo NPCC zaangażowane przez użytkownika, potrzebowało nowoczesnej instalacji do dozowania tych inhibitorów korozji. Ze względu na bardzo ograniczone miejsce na platformie wiertniczej, urządzenie musiało być jak najbardziej kompaktowe.

Firma NPCC, zadowolona z niezawodnych produktów firmy ProMinent, złożyła zapytanie ofertowe. ProMinent szybko złożyło ofertę, będąc jednym z niewielu oferentów, którzy mogli sprostać terminom wyznaczonym przez klienta. Klient był również pod wrażeniem przejrzystej komunikacji, dzięki czemu firma otrzymała zlecenie na kompletną instalację do dozowania inhibitorów korozji.

W październiku 2015 r. w ciągu jednego tygodnia zainstalowano kompaktowy skid z dwiema wytrzymałymi hydraulicznymi membranowymi pompami Orlita MfS na platformie wiertniczej. Na skidzie znajduje się ponadto 1000-litrowy zbiornik, kompletne oprzyrządowanie i wszystkie akcesoria. Elektryczne napędy nastawcze pomp są sterowane przez nadrzędny system sterowania. W styczniu 2016 r. instalacja została ostatecznie uruchomiona, zapewniając bezkorozyjną eksploatację. Membranowa pompa dozująca o napędzie hydraulicznym ORLITA MF oferuje niezawodną wydajność dozowania nawet przy wysokich ciśnieniach i posiada modułową konstrukcję, dzięki czemu może być elastycznie wykorzystywana.

Zdjęcie przedstawiające kompaktowy skid z pompami dozującymi Orlita MfS na platformie wiertniczej

Od listopada 2010 r. na platformie wiertniczej Gjøa przed wybrzeżem norweskim wydobywa się ropę naftową i gaz. W tym celu na morzu potrzebne są różne chemikalia w dużych ilościach. Za ich bezpieczną obsługę odpowiadają gotowe urządzenia dozujące firmy ProMinent. W przypadku odwiertów ropy naftowej występuje woda odprowadzana ze szlamu wiertniczego, która jest zawsze zanieczyszczona ropą i musi zostać odolejona przed odprowadzeniem do morza, aby odpowiednio chronić wrażliwy ekosystem.

Wydobywanie ropy naftowej jest ekstremalnym wyzwaniem - dla ludzi, środowiska i urządzeń. Dla stosowanych maszyn, systemów i komponentów oznacza to, że muszą być odporne na największe obciążenia mechaniczne i chemiczne. Przed arabskim półwyspem położone jest tzw. Pole Północne, jedno z największych pól gazu ziemnego na świecie, gdzie jakość i niezawodność są pożądane przy wydobywaniu gazu na głębokości wody wynoszącej ok. 70 m.

tags: #wiertnica #ropy #naftowej