Wybór odpowiedniego wozu asenizacyjnego, niezależnie od tego, czy jest to maszyna polskiego, czy zachodniego producenta, stanowi kluczową decyzję wpływającą na efektywność nawożenia płynnymi nawozami naturalnymi. Skomplikowanie wyboru wynika z różnorodności dostępnych opcji, od prostych konstrukcji po maszyny bogato wyposażone.
Pojemność i przeznaczenie wozów asenizacyjnych
W tym przeglądzie skupiamy się na wozach asenizacyjnych ze zbiornikami o pojemnościach około 8 tysięcy litrów. Tego typu maszyna jest zazwyczaj rekomendowana dla gospodarstw o powierzchni od 50 do 100 hektarów, choć jej przydatność zależy również od skali produkcji zwierzęcej. Rynek oferuje wiele interesujących modeli, które różnią się możliwościami konfiguracji.
Aplikatory doglebowe - redukcja strat i korzyści ekonomiczne
Ze względu na chęć redukcji kosztów zakupu, wielu rolników rezygnuje z inwestycji w aplikatory doglebowe. Należy jednak pamiętać, że rozbryzgowy sposób aplikacji gnojowicy prowadzi do znaczących strat azotu, które mogą sięgać od 5% do nawet 50%. Straty te przekładają się bezpośrednio na straty ekonomiczne, których wysokość zależy od warunków atmosferycznych i szybkości wymieszania nawozu z glebą.
Przeliczając te straty na nawozy mineralne, które należałoby wysiać w celu zrekompensowania ubytku, koszty mogą dochodzić do 150 zł/ha. Aplikatory doglebowe ograniczają te straty nawet do 95%, co czyni je opłacalną inwestycją pomimo początkowego wydatku, który może wynosić od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Rodzaje aplikatorów doglebowych
Producenci oferują zazwyczaj kilka typów aplikatorów doglebowych:
- Aplikatory kultywatorowe: Idealne do gospodarstw z przewagą gruntów ornych. Rurka doprowadzająca nawóz z rozdzielacza ma ujście tuż za zębem kultywatora, co zapewnia całkowite wprowadzenie nawozu do gleby. Minimalizuje to straty azotu i redukuje nieprzyjemne zapachy.
- Aplikatory talerzowe: Najpopularniejsze rozwiązanie do aplikacji nawozu na użytkach zielonych. Talerze pracują równolegle do kierunku jazdy, naciskając niewielki rowek, w który aplikowana jest gnojowica. Niektórzy producenci stosują dodatkowe rolki zamykające rowek, co jeszcze skuteczniej zapobiega utracie cennych składników. Aplikatory te są bardzo uniwersalne i równie dobrze sprawdzają się przy nawożeniu ściernisk czy nieużytków.
- Aplikatory płozowe: Ich elementy robocze przypominają redlice siewników zbożowych. Rozchylają roślinność i tworzą niewielką bruzdę, do której wprowadzany jest nawóz. Choć nie są tak skuteczne w ograniczaniu strat azotu jak aplikatory kultywatorowe czy talerzowe, pozwalają na ograniczenie strat do około 50%.
Przegląd popularnych modeli wozów asenizacyjnych
Pichon TCI 8100 L
Francuska firma Pichon oferuje model TCI 8100 L, gdzie oznaczenie liczbowe wskazuje na pojemność beczki (8100 litrów), a TCI (Tonne Châssis Intégré) oznacza zintegrowaną ramę. W tym rozwiązaniu beczka jest zespolona z podwoziem, co według producenta zapewnia najniżej położony środek ciężkości na rynku. Przekłada się to na lepszą trakcję i stabilność, nawet na pochyłościach. W zależności od modelu, Pichon stosuje blachy o grubości 5 mm (w mniejszych modelach, jak TCI 8100 L) lub 8 mm. Model TCI 8100 L może być wyposażony w podwozie jednoosiowe z dużymi kołami lub jedno z podwozi dwuosiowych, w tym układ typu boggie, tandem z amortyzatorami piórowymi i skrętną osią, a także tandem z zawieszeniem hydraulicznym. Standardowo wóz obsługiwany jest za pomocą skrzynki z przełącznikami, ale dostępny jest opcjonalny sterownik z ekranem dotykowym.
Napełnianie zbiornika odbywa się za pomocą standardowego ramienia zanurzeniowego BP2. Producent oferuje również kilka opcji sposobów aplikacji nawozu.
Fliegl - szeroki wybór konfiguracji
Firma Fliegl zapewnia jedną z najbogatszych ofert wozów asenizacyjnych. W jej asortymencie znajdują się wozy z ramą i zbiornikami cynkowanymi ogniowo, ze zbiornikami z tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym, a także ze zbiornikami ze stali nierdzewnej. Producent oferuje różne systemy zasysania, w tym próżniowe oraz pompowe (z pompami śrubowymi lub tłokowymi, lepiej radzącymi sobie z gęstą gnojowicą).
Szczególnie godny uwagi jest szeroki wybór aplikatorów w wozach Fliegla. W wariancie podstawowym nawóz jest rozprowadzany rozbryzgowo, ale dostępne są również aplikatory z wężami wleczonymi, talerzowe, kultywatorowe, łyżwowe, a nawet aplikatory typu strip-till, które mogą aplikować nawóz na głębokość do 25 cm.
Dla rolników działających na terenach górzystych interesujące mogą być wozy z serii Jumbo, wyposażone w wygiętą oś zapewniającą niskie położenie środka ciężkości. Wersja Turbo Line, oprócz cech serii Jumbo, posiada dodatkową pompę cyrkulacyjną, która w połączeniu ze sprężarką umożliwia montaż hydraulicznie wychylanego działka do gnojowicy.
Fliegl oferuje również zaawansowany system nawożenia precyzyjnego Manure Sensing, który w czasie rzeczywistym mierzy zawartość składników odżywczych (N, NH4, P, K) w gnojowicy. Pozwala to na dostosowanie ilości aplikowanego nawozu do potrzeb roślinności. W połączeniu z systemem Fliegl-Flow Control można ustawić dawkę gnojowicy w kg azotu na hektar.
Pomot Chojna - klasyczne rozwiązania
Pomot Chojna oferuje wozy asenizacyjne o pojemności 8000 litrów w różnych konfiguracjach: jako konstrukcje ramowe i samonośne, jednoosiowe i na podwoziu tandemowym. Zbiorniki wykonane są z blachy cynkowanej ogniowo o grubości 5 mm. Wozy te to klasyczne konstrukcje, napełniane próżniowo za pomocą sprężarki o wydatku 8,1 m³/min, co pozwala na napełnienie zbiornika w około 5 minut. Zabezpieczenie przed przelaniem stanowi zawór dwukulowy umieszczony na szczycie zbiornika.
Meprozet - model PN-70/1
W ofercie Meprozetu znajduje się wóz PN-70/1 o pojemności 8000 litrów. Jest to konstrukcja samonośna osadzona na jednoosiowym podwoziu. Zabezpieczenie antykorozyjne polega na cynkowaniu ogniowym większości elementów metalowych. Kompresory Jurop PN 58M lub MEC 5000 pozwalają na napełnienie zbiornika w czasie około 5 minut.
Producent z Kościana oferuje trzy wersje wozu PN-70/1: ekonomiczną, podstawową oraz wersję przystosowaną do montażu aplikatorów doglebowych talerzowych (szerokość robocza 2 m), dozowników naglebowych z wężami wleczonymi (szerokość 3 m) oraz dozowników naglebowych sterowanych częściowo hydraulicznie, częściowo manualnie (szerokość robocza 9 m). Jeden z oferowanych aplikatorów wyposażony jest w 6 talerzy i może aplikować gnojowicę na głębokość do 10 cm, przeznaczony jest głównie na gleby uprawiane.
Joskin - popularność i wszechstronność
Joskin jest jednym z najpopularniejszych producentów wozów asenizacyjnych w Polsce. Mniejsze modele, takie jak Modulo 2 i Alpine, produkowane są w Trzciance. Wóz Modulo 2 8400 o pojemności 8507 litrów występuje w wariantach ME (jedna oś) i MEB (oś typu boggie). Model Alpina 2 8000 S o pojemności 8043 litrów jest przeznaczony do pracy na terenach górskich. Jest to lekka konstrukcja samonośna, wyposażona w głęboko osadzone koła, co obniża środek ciężkości.
Joskin oferuje różne rodzaje pomp: próżniowe, wirnikowe i ślimakowe. Pomp ślimakowych charakteryzują się lepszą wydajnością przy gęstym nawozie. Ciekawą opcją jest system Garda, łączący pompę próżniową z pompą odśrodkową, która tłoczy ciecz do działka pod ciśnieniem do 6 barów.
Firma dysponuje bogatą ofertą rozlewaczy, w tym daszkowych w różnych konfiguracjach, a także aplikatorów doglebowych: Terrasoc (aplikacja do 12 cm), Terraflex (aplikacja do 15 cm) i TerraDisc (głębokość do 18 cm). Do nawożenia łąk dostępne są aplikatory płozowe i talerzowe.
Standardowo wozy Joskin sterowane są za pomocą skrzynki sterującej, ale można ją rozbudować o prosty sterownik.
Wozy asenizacyjne w praktyce - zdjęcia i doświadczenia rolników
Galeria zdjęć beczek asenizacyjnych na portalu AgroFoto.pl prezentuje maszyny w rzeczywistych warunkach polowych. Zdjęcia uchwycone przez rolników pokazują pracę wozów w trudnych warunkach, takich jak błoto czy kurz, dokumentując ich codzienną eksploatację. Można tu zobaczyć zarówno popularne konstrukcje krajowe, jak i maszyny zachodnich producentów.
Analiza rozwiązań i stan techniczny
Zdjęcia pozwalają na szczegółową analizę zastosowanych rozwiązań. Użytkownicy mogą porównać, jakie aplikatory - doglebowe czy rozlewające - wybierają inni rolnicy, na jakim ogumieniu pracują ich wozy, a także jakie własne modyfikacje i usprawnienia wprowadzili. Fotorelacje z napraw i remontów stanowią cenną bazę wiedzy o najczęstszych awariach i sposobach ich usuwania.
Podziel się swoim doświadczeniem
Rolnicy zachęcani są do dodawania zdjęć swoich wozów asenizacyjnych, dzielenia się doświadczeniami z pracy w polu, prezentowania nowych nabytków lub dokumentowania przeprowadzonych remontów. W przypadku problemów technicznych, portal stanowi platformę do wymiany informacji i poszukiwania rozwiązań.
tags: #woz #asenizacyjny #agrofoto