Współczesny rolnik kładzie bardzo duży nacisk na jakość, ale także i funkcjonalność nowo nabywanych maszyn rolniczych. Wśród nich istotną rolę odgrywają różnego rodzaju wozy ciągnikowe, które znajdują szerokie zastosowanie w gospodarstwach rolnych.
Rodzaje Wozów Ciągnikowych
Rynek oferuje różnorodne konstrukcje wozów ciągnikowych, dostosowane do specyficznych potrzeb i zadań w rolnictwie.
Ogólne wozy transportowe
Wśród podstawowych rozwiązań transportowych w gospodarstwach znajdziemy takie konstrukcje jak wozy metalowe do ciągnika czy platformy do zwożenia siana lub słomy. Popularne są również wozy konne przerobione pod traktor, stanowiące ekonomiczną alternatywę dla nowych maszyn.
Wozy paszowe
Jedną z kluczowych kategorii wozów ciągnikowych są wozy paszowe, przeznaczone do przygotowywania i zadawania paszy. Hodowcy bydła, poszukujący maszyny idealnej do swojego gospodarstwa, mają w czym wybierać, ponieważ dostępne na rynku wozy paszowe mogą być wyposażone w trzy różne systemy mieszania: pionowy, poziomy i łopatowo-bębnowy.
Wozy asenizacyjne
Innym typem wozów ciągnikowych są wozy asenizacyjne. Seria TCI (Tonne Châssis Intégré- Wóz asenizacyjny z Ramą Zintegrowanym) jest znakiem rozpoznawczym Ets PICHON od ponad czterdziestu lat. Zastosowanie ramy zintegrowanej zwiększyło stabilność całej serii wozów PICHON. Dzięki adaptacji technologii stosowanej w przemyśle dla sektora rolniczego, firma PICHON może zaoferować swoim odbiorcom wozy najwyższej jakości. Aby zredukować skutki falowania cieczy podczas transportu zastosowano przegrody zapobiegające falowaniu cieczy (falochrony). Segmenty zbiornika i dennice są łączone "od czoła", następnie spawane ręcznie wewnątrz i na zewnątrz podczas procesu spawania łukiem krytym. Firma PICHON oferuje zbiorniki wykonane z różnej grubości stali - od 5 do 8 mm, proporcjonalnie do ich pojemności. Cała gama wozów TCI jest cynkowana zgodnie z zasadą całkowitego zanurzenia, gdzie zbiorniki zanurzone są w wannie z cynkiem o temperaturze 450°. Dla użytkowników zainteresowanych układem jezdnym z kołami o dużej średnicy Pichon oferuje zbiorniki z wycięciem na koła, zachowując nominalną pojemność całkowitą zbiornika.
Wozy Paszowe: Systemy Mieszania
Kluczowym dylematem przy wyborze wozu paszowego, poza wyborem marki, jest system mieszania: pionowy, poziomy lub rzadziej spotykany łopatowo-bębnowy.
Zalety systemu pionowego
Większość rolników decyduje się na system pionowy. Przede wszystkim jest to spowodowane mniejszymi kosztami, łatwością użycia i kompaktowymi rozmiarami. W wozach paszowych elementem eksploatacyjnym, który wymaga najczęstszej wymiany są noże tnące. Przy pionowym systemie mieszania jest ich maksymalnie kilkanaście, natomiast system poziomy może być wyposażony nawet w kilkadziesiąt takich elementów, których wymiana generuje bardzo duże koszty. To tylko jeden z przykładów zalet, jakie system pionowy posiada w porównaniu do innych rozwiązań.
Karolina Matuszewska (oraz Karolina Dworakowska) z firmy Agromix Rojęczyn podkreśla: "W porównaniu do innych układów, mieszanie pionowe posiada według mnie więcej zalet. Charakteryzuje się ostrożną obróbką paszy, brakiem uszkodzeń w jej strukturze, wysoką wytrzymałością, szybszym mieszaniem, mniejszym zapotrzebowaniem na moc oraz prostą konstrukcją." Jedynym dużym kosztem, jaki może nas czekać w przypadku systemu pionowego, jest awaria przekładni kątowej, która przenosi napęd na ślimak mieszający.
Kluczowe Kryteria Wyboru Wozu Paszowego
Jest wiele różnych czynników, które mają wpływ na ostateczny wybór wozu paszowego. Należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów.
Pojemność wozu
Jednym z ważniejszych czynników jest objętość mieszanej paszy, adekwatna do ilości skarmianego materiału. Wozy najczęściej mają objętość od 6 do 12 m³. Marcin Zabielski z firmy Zamet zaznacza, że producenci wychodzą naprzeciw rolnikom, którzy potrzebują niestandardowej pojemności wynikającej z ograniczeń gabarytowych, dyktowanych głównie przez wysokość czy szerokość wjazdową do budynków inwentarskich.
Według danych Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka, średnia wielkość stada krów mlecznych w Polsce w 2021 roku wyniosła 42,8 sztuk. Product Manager z firmy Kuhn Maszyny Rolnicze sugeruje, że zakładając, że metr sześcienny TMR-u wystarczy na około 7 sztuk dorosłego bydła, dla 50 sztuk wystarczy wóz o pojemności 8 m³, a dla 100 sztuk polecana jest maszyna o pojemności 15 m³.
Dawid Chudaś, kierownik działu maszyn rolniczych w firmie A-Lima-Bis, dodaje, że jeśli chodzi o bydło mleczne, w pierwszej kolejności trzeba odpowiedzieć na pytanie, czy stado jest podzielone na grupy technologiczne różniące się żywieniem. W większych stadach takie grupy istnieją i wówczas wóz dobieramy pod największą grupę. Wybierając wóz paszowy, należy także pamiętać, żeby nie dobierać go na „styk”, maszyna musi mieć bowiem zawsze lekki zapas. Przyjmując, że stado mleczne liczy 70 sztuk, optymalna będzie maszyna o pojemności 14 m³. W przypadku stada mięsnego dobór wozu wygląda troszeczkę inaczej, gdzie dawka jest zazwyczaj bardziej ujednolicona dla większych i mniejszych sztuk, przyjmując wartość 10-12 sztuk na metr sześcienny.
Zapotrzebowanie na moc ciągnika
Bardzo duża część rolników posiada w swoich gospodarstwach traktory o małej mocy, nie przekraczającej 50 KM, obawiając się, że kupując wóz paszowy, ich traktor nie podoła temu zadaniu. Firmy prześcigają się w nowych pomysłach na zmniejszenie zapotrzebowania na moc. Specjalnie pod tego typu ciągniki są dedykowane przekładnie 2-biegowe. Karolina Dworakowska z Agromix Rojęczyn zaznacza: "Aby zmniejszyć zapotrzebowanie na moc, opcjonalnie możliwe jest również zamówienie reduktora." Marcin Zabielski informuje: "W najbliższym czasie planujemy wprowadzić do seryjnej produkcji wozy z innowacyjnym systemem mieszającym. Takie maszyny będą miały zmniejszone zapotrzebowanie na moc (nawet do 20%). Będzie to na pewno alternatywa dla małych gospodarstw." Szybkość przygotowania TMR-u zależy również od mocy ciągnika - mając większą dostępną moc i stosując szybszą przekładnię, można przyspieszyć przygotowanie paszy. Przy doborze maszyny warto zainwestować także w dodatkowy system noży docinających, które przyspieszą cięcie bel.
Systemy wysypywania paszy
Często indywidualnie do rolnika dopasowywany musi być również system wysypywania paszy. Marcin Zabielski wymienia kilka możliwości: "Najprostszym są tzw. okna grawitacyjne, które mogą być dodatkowo wyposażone w regulowaną rynnę zsypową, powodującą odsunięcie paszy od wozu. Mamy także poprzeczny przenośnik taśmowy oparty na taśmie PVC. Jest to rozwiązanie dostosowane do szerszych korytarzy paszowych. Nie można także pominąć taśmy PVC, instalowanej wzdłużnie np. z tyłu wozu, jeśli wjazd do obory jest uniemożliwiony, np. przez niską bramę wjazdową." Systemy mogą być umieszczone z przodu, z tyłu, bądź też z boku urządzenia.
Systemy wagowe
Kolejnym elementem, na który zwracają uwagę rolnicy, są systemy wagowe. Umożliwiają one bieżące kontrolowanie ilości paszy w koszu mieszającym. Marcin Zabielski informuje: "W naszym przypadku system bazuje na 4 tensorach wagowych cechujących się bardzo dużą możliwością konfiguracji systemu. Dokładność wyświetlanej wagi można dopasować do potrzeb użytkownika, poczynając od 1 kg."
Solidność konstrukcji i wymiary
Oczywiście ważna jest także solidność konstrukcji urządzenia. Grubości ścian to najczęściej 8-10 mm, dna 20 mm oraz ślimaka mieszającego na poziomie 12 mm, natomiast ramy konstruowane są z grubościennych kształtowników, charakteryzujących się podwyższonymi właściwościami wytrzymałościowymi. Nie należy również zapominać o wysokości urządzenia, które powinno pozwolić na swobodny załadunek urządzeniami przeznaczonymi do tego w gospodarstwie. Firma A-Lima-Bis jest także w stanie w pewnym zakresie dostosować wymiary zewnętrzne maszyny. Przykładowo, wóz Alimamix w wersji z jednym ślimakiem ma wymiary: 3 m wysokości i szerokość 2,6 m. Bardziej kompaktowy jest wóz dwuślimakowy: wysokość 2,57 m i szerokość 2,25 m, choć należy liczyć się z tym, że jest on znacznie dłuższy.
Marki i Modele Wozów Paszowych
Na rynku dostępne są wozy paszowe wielu producentów. Najbardziej znane marki to m.in.: Kuhn, Sgariboldi, Daf Agro, Alima Bis, Metaltech, Metal-Fach, Faresin, Trioliet, Samasz, Pronar, Kongskilde, Evolumix, Keenan, Bvl.
Kuhn Euromix 870
Wóz marki Kuhn Euromix 870 o pojemności 8 metrów sześciennych jest optymalny dla stada 50 krów i wyposażony jest w pionowy system mieszania. Standardowo maszyna posiada 1 ślimak, 7 noży, przekładnię 1-biegową, prawy przedni wysyp oraz wstępne wyposażenie lewego tylnego wysypu, hamulce hydrauliczne, programowalny system wagowy, magnes na ślimaku oraz pierścień przeciwwysypowy. Opcjonalnie może zostać doposażona w: noże napawane węglikiem chromu, lewy tylny wysyp, taśmę PVC do prawego przedniego wysypu, dozownik na koncentraty, transfer danych z wagą programowalną, drugi wyświetlacz do wagi, hydrauliczne przeciwnoże, sterowanie elektryczne, wzmocnienie ściany zbiornika oraz przede wszystkim 2-biegową przekładnię, która zmniejsza zapotrzebowanie na moc. W przypadku przekładni 1-biegowej jest to 60 KM.
Product Manager z firmy Kuhn Maszyny Rolnicze opisując zalety swojego wozu, zaznacza: "Podwójny uskok ostatniej ćwiartki zwoju ślimaka jest wygięty pod specyficznym kątem. Ułatwia to przecięcie całej beli wzdłuż i rozdrobnienie na mniejsze elementy. Pomaga również wielokątowość ścian zbiornika, przyhamowuje to belę, co ułatwia jej przecięcie."
Alimamix 14 m³
Podobne wyposażenie posiada wóz Alimamix o pojemności 14 m³, który idealnie sprawdzi się w stadzie około 70 krów mlecznych. Maszyna z pionowym systemem mieszania, na wyposażeniu posiada ponadto: system wagowy, rurę przeciwwysypową, wałek WOM i jedno okno wysypowe. Wyposażenie opcjonalne to długa lista komponentów, takich jak: rodzaj drzwi, szereg taśm do wyładunku, grubość ścian kosza, ślimaka, dodatkowe wzmocnienia czy rodzaj ogumienia. Wóz Alimamix może być wyposażony w jeden lub dwa ślimaki mieszające.
Mieszalniki pionowe Maxx® z dwoma ślimakami KUHN Knight VT serii 200
Koszty i Gwarancja
Klient, kupując wóz paszowy, na dzisiaj musi liczyć się z wydatkiem około 100 tys. zł netto. W przypadku wozu Kuhn Euromix 870, klient otrzymuje gwarancję - rok na całą maszynę i 3 lata na przekładnię ślimaka. Firma A-Lima-Bis zapewnia 2 lata gwarancji na wszystkie podzespoły. W podstawowym wyposażeniu za maszynę trzeba zapłacić około 95 tys. zł.
Ile czasu trwa przygotowywanie TMR-u wozami paszowymi o takiej wielkości i systemie mieszania? Według ekspertów jest to około 20-30 minut, ale wszystko zależy od wielu czynników, takich jak np. oddalenie silosów od gospodarstwa, wilgotność oraz wstępne pocięcie lub niepocięcie i zbicie beli sianokiszonki.
tags: #woz #ciagnikowy #malopolska