Wózki widłowe systemowe VNA – zastosowanie, rodzaje i uprawnienia

Wzrost cen nieruchomości i kosztów wynajmu obiektów magazynowych skłania firmy do poszukiwania bardziej opłacalnych rozwiązań. Jedną z efektywnych strategii jest wykorzystanie systemów regałowych wysokiego składowania, często przekraczających 7 metrów wysokości. W takich warunkach niezastąpione okazują się wózki widłowe systemowe VNA (Very Narrow Aisle), zaprojektowane do pracy w bardzo wąskich przejściach między regałami.

Czym są wózki widłowe systemowe VNA?

Wózki widłowe systemowe VNA to specjalistyczne pojazdy przystosowane do pracy w nadzwyczaj ciasnych przestrzeniach magazynowych. Angielska nazwa Very Narrow Aisle oznacza "bardzo wąskie przejście". Są to wszechstronne urządzenia przeznaczone do efektywnej manipulacji ładunkami spaletyzowanymi, skrzyniami, skrzyniopaletami oraz towarami ponadgabarytowymi, a także do ich transportu w obrębie magazynu. Wózki te charakteryzują się imponującymi parametrami, takimi jak wysoka wysokość podnoszenia (np. do 17 metrów w modelach Crown TSP) i dopuszczalny ciężar ładunku do 1,5 tony.

Aktualnym trendem podnoszącym rentowność magazynu i zwiększającym powierzchnię przechowywania zapasów jest zmniejszanie korytarzy roboczych między regałami przy jednoczesnym wysokim składowaniu. W takich warunkach tradycyjne wózki widłowe czołowe czy Reach Truck nie byłyby w stanie funkcjonować wydajnie. Z pomocą przychodzą właśnie wózki systemowe, przeznaczone do działań manipulacyjnych i transportowych w ograniczonych przestrzeniach.

Rodzaje wózków widłowych

Wózki widłowe, fachowo nazywane przez Urząd Dozoru Technicznego (UDT) wózkami jezdniowymi podnośnikowymi, występują w wielu odmianach, różniących się specyfikacją i przeznaczeniem.

Klasyfikacja według napędu:

• Wózki elektryczne: Zasilane bateriami, są cichsze, nie emitują spalin, co czyni je idealnymi do pracy w zamkniętych pomieszczeniach. Stanowią bardziej ekologiczny wybór. Modele z napędem na trzy koła charakteryzują się większą zwrotnością, co jest kluczowe w wąskich alejkach.
• Wózki spalinowe: Napędzane silnikami spalinowymi (diesel lub gaz). Przeznaczone głównie do pracy na zewnątrz, ponieważ emitują spaliny. Doskonale radzą sobie na nierównych powierzchniach dzięki napędowi na cztery koła i solidnym oponom.
• Wózki gazowe: Podobnie jak spalinowe, stosowane głównie na zewnątrz, choć mogą pracować w dużych halach i pomieszczeniach półotwartych, pod warunkiem zastosowania odpowiedniego filtra.
• Wózki hybrydowe: Łączą zalety różnych typów napędu.

Klasyfikacja według konstrukcji i przeznaczenia:

• Wózki czołowe (balastowe): Najpopularniejszy typ, wyposażony w widły z przodu i przeciwwagę z tyłu. Działanie wózka czołowego jest proste, a jego udźwig może sięgać kilkudziesięciu ton. Doskonale sprawdzają się podczas załadunku, rozładunku i prac transportowych. Występują w wersji czterokołowej i trzykołowej.
• Wózki boczne: Widły są zamontowane prostopadle do pozycji operatora, co zapewnia wysoką stabilność pracy. Najlepiej sprawdzają się na magazynach wysokiego składowania i w wąskich przestrzeniach magazynowych ze względu na swoją konstrukcję i zwrotność. Posiadają funkcję umożliwiającą boczny załadunek, co jest idealne do transportowania towarów o nietypowych, podłużnych wymiarach.
• Wózki podnośnikowe (masztowe): Służą do podnoszenia towaru na średnie i duże wysokości.
• Wózki wysokiego składowania (Reach Truck): Wykorzystywane przede wszystkim w zamkniętych magazynach. Dzięki przesunięciu przeciwwagi pod przedział operatora, mają zwartą budowę umożliwiającą pracę w wąskich korytarzach roboczych. Często nazywane wózkami widłowymi bocznymi z uwagi na pozycję operatora.
• Wózki systemowe (VNA - Very Narrow Aisle): Zaprojektowane do pracy w bardzo wąskich korytarzach (nawet poniżej 1,7 metra). Wymagają systemu prowadzenia, aby poruszać się precyzyjnie po linii prostej. Występują w rodzajach man-up (operator podnosi się wraz z ładunkiem) i man-down (kabina operatora pozostaje na dole).
• Układarki (paletowe z masztem): Pozwalają bezpiecznie składować ciężkie towary na wysokości. Doskonale sprawdzają się w mniejszych obiektach z umiarkowanym przepływem ładunków. Niektóre modele posiadają podest dla operatora, co umożliwia pokonywanie większych odległości.
• Wózki do kompletacji: Przeznaczone do kompletowania zamówień w magazynie. W wersji z podnoszonym przedziałem operatora umożliwiają ręczny dostęp do towarów na znacznych wysokościach.
• Wózki wielokierunkowe: Umożliwiają przemieszczanie długich i nieporęcznych ładunków.
• Wózki przegubowe: Wszechstronne maszyny łączące zalety kilku rodzajów wózków. Mogą pracować w wąskich korytarzach, podnosić palety na kilkanaście metrów oraz wspierać operacje załadunku i rozładunku.
• Wózki bramowe: Posiadają ramy w kształcie bramy, a podnoszony ładunek jest podwieszany w jej wnętrzu.
• Wózki specjalizowane: Posiadają specjalne ramię (wysięgnik), które może manewrować w pionie i poziomie, co pozwala na precyzyjne ulokowanie ładunku. Mogą również unosić operatora wraz z ładunkiem.
• Wózki paletowe: W wersji elektrycznej są podstawowym wyposażeniem nowoczesnych obiektów logistycznych, służąc do wszelkiego typu prac transportowych.
• Wózki unoszące: Pomagają oderwać paletę od podłoża, ale nie klasyfikują się jako wózki widłowe podnośnikowe w ścisłym tego słowa znaczeniu. Nie podlegają przepisom UDT, jeśli nie posiadają mechanizmu podnoszenia.

Uprawnienia do obsługi wózków widłowych

Urząd Dozoru Technicznego (UDT) wyróżnia trzy kategorie uprawnień na wózki widłowe, oznaczane symbolami:

• I WJO: Uprawnia do obsługi wszystkich rodzajów wózków widłowych, włączając w to wózki specjalizowane (np. z wysięgnikiem, podnoszące operatora z ładunkiem). Aby uzyskać te uprawnienia, konieczne jest odbycie odpowiedniego szkolenia (teoria i praktyka) oraz zdanie egzaminu państwowego przed komisją UDT.
• II WJO: Uprawnia do obsługi wózków widłowych ogólnego przeznaczenia, z wyłączeniem wózków specjalizowanych. Jest to najczęściej wydawane pozwolenie.
• III WJO: Dawniej istniała również kategoria III WJO, która została zniesiona.

Od 1 czerwca 2019 roku uprawnienia UDT (legitymacje) są przyznawane z określonym terminem ważności, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii. Zniesiono wcześniejsze kategorie, które kandydaci musieli wymieniać.

Ważne jest, aby personel magazynu przeszedł odpowiednie szkolenie i posiadał uprawnienia do pracy na konkretnym typie sprzętu.

Wózki widłowe systemowe a standardowe

Zarówno wózek systemowy, jak i standardowy akumulatorowy wózek widłowy są zasilane energią elektryczną i służą do podnoszenia oraz transportu towarów na paletach. Kluczowa różnica polega na konstrukcji i przeznaczeniu:

• Wózek systemowy VNA jest zaawansowanym urządzeniem zaprojektowanym do wydajnej pracy w specyficznych warunkach - długich i bardzo wąskich korytarzach, gdzie manewrowanie tradycyjnym wózkiem jest utrudnione.

Wózki systemowe mogą być również wyposażone w komponenty automatyki, stając się wózkami automatycznymi (AGV), które wykonują powtarzalne zadania transportowe, zastępując człowieka. Nawet częściowa automatyzacja, np. poprzez zastosowanie nawigacji, może zoptymalizować procesy i odciążyć operatorów.

Zastosowanie wózków systemowych

Wózki widłowe systemowe VNA najlepiej sprawdzają się w:

• Dużych magazynach, gdzie kompletacja towaru odbywa się na znacznych wysokościach.
• Magazynach wysokiego składowania, gdzie kluczowe jest maksymalne wykorzystanie przestrzeni pionowej.

Dzięki zastosowaniu wózków systemowych można zwiększyć powierzchnię magazynową nawet do 30%, co przekłada się na zmniejszenie średniego kosztu miejsca paletowego.

Modele wózków systemowych Jungheinrich

Firma Jungheinrich oferuje szeroką gamę wózków systemowych, dostosowanych do różnych potrzeb:

• EFX 410/413: Wózki z obrotową karetką wideł, przeznaczone do pracy w wąskich i szerokich korytarzach. Modele z kabiną "man down", gdzie operator siedzi przodem do kierunku jazdy.
• EKX 410/412/514/516k/516: Wózki systemowe do magazynów wysokiego składowania, zdolne obsługiwać regały do wysokości 18 metrów. Typ "man up", gdzie kabina operatora unosi się wraz z widłami, zapewniając precyzję pracy. Wyposażone w technologię tłumienia drgań.
• ETX 513/515: Wydajne wózki systemowe, które mogą być wyposażone w system wspomagający warehouseNAVIGATION, zwiększający wydajność i minimalizujący ryzyko błędów.
• ETX 515a: Automatyczne wózki systemowe, zaprojektowane do pracy ciągłej (24/7), z zaawansowanymi systemami pozycjonowania i kontroli.

Wózki widłowe a ładowarki teleskopowe

W branży budowlanej, rolniczej i przemysłowej często wykorzystywane są również ładowarki teleskopowe. Są to maszyny wielozadaniowe, które mogą pełnić funkcje wózka widłowego, podnośnika koszykowego, kosiarki i innych. Ładowarki teleskopowe, w zależności od konstrukcji i wyposażenia, mogą pracować w trudnych warunkach terenowych i oferują dużą wszechstronność. Posiadanie uprawnień na ładowarkę teleskopową często pozwala również na obsługę wózków widłowych.

Wybór odpowiedniego typu wózka widłowego, czy to systemowego, czołowego, bocznego, czy też ładowarki teleskopowej, powinien być podyktowany specyfiką pracy, warunkami magazynowymi i potrzebami danej firmy. Analiza tych czynników pozwoli na optymalizację procesów magazynowych i zwiększenie efektywności operacyjnej.

tags: #wozek #widlowy #systemowy #jaka #kategoria