Wózek wysokiego składowania, powszechnie znany jako reach truck, to specjalistyczny wózek widłowy zaprojektowany z myślą o efektywnym manewrowaniu na wysokościach w magazynach i w wąskich środowiskach. Ten typ wózka widłowego jest zdefiniowany jako wózek klasy T2, gdzie operatorzy często jeżdżą bokiem i obsługują palety od krótszej strony. W odróżnieniu od standardowych wózków, reach truck charakteryzuje się teleskopowym masztem przesuwnym, który można przesuwać do przodu i do tyłu, co stanowi jego kluczową cechę wyróżniającą.
Wózki wyposażone w maszt wysuwny zapewniają idealne wsparcie w niemal każdym magazynie. Dzięki swojej kompaktowej budowie i znacznej wysokości wysuwu, nadają się do manewrowania na niewielkiej przestrzeni, dosięgając przy tym nawet do trudno dostępnych regałów na dużych wysokościach. Wysuwany maszt umożliwia swobodny załadunek i wyładunek towarów nawet w bardzo wąskich alejkach, co znacząco zwiększa efektywność pracy.
Kluczowe cechy i konstrukcja
Jedną z fundamentalnych różnic w stosunku do wózków widłowych czołowych jest fakt, że reach truck jest zasilany wyłącznie za pomocą baterii elektrycznych. Zamiast dużych opon pneumatycznych, posiada niewielkie, pełne koła o solidnej budowie. Operator wózka wysokiego składowania siedzi bokiem do kierunku jazdy, a karetka, czyli płyta czołowa z widłami, która przesuwa się w dół i w górę masztu, jest umieszczona z boku kabiny, a nie z przodu. Z tego względu maszyna jest często określana mianem wózka widłowego bocznego wysokiego składowania.
Kompaktowa konstrukcja widłowych wózków wysokiego składowania, takich jak te produkowane przez Jungheinrich, pozwala na osiągnięcie bardzo dużej wysokości podnoszenia, sięgającej nawet 13 000 mm. Podczas podejmowania ładunku maszt wózka przesuwa się do przodu, a wraz z ładunkiem wsuwa między oś przednią i tylną. Ten mechanizm zapewnia maksymalne skrócenie całkowitej długości wózka, co przekłada się na jego wyjątkową zwrotność. Współczesne modele akumulatorowych wózków widłowych, na przykład marki Jungheinrich, mogą przewozić ładunki o masie do 2,5 tony i są dostępne z tradycyjnymi akumulatorami kwasowymi, a także z nowoczesnymi akumulatorami li-ion.
Zastosowanie i zalety wózka Reach Truck
Wózek widłowy boczny wysokiego składowania jest niezastąpioną maszyną w dużych magazynach oraz innych miejscach, gdzie do przechowywania wykorzystuje się wysokie regały. Jak sama nazwa wskazuje, wózki tego typu są używane przede wszystkim do transportu wewnętrznego w magazynach wysokiego składowania. Wysokość wielopoziomowych regałów w takich przestrzeniach może dochodzić do 10 metrów, a nawet więcej.
Dzięki swoim zaletom, wózki widłowe wysokiego składowania znajdują szerokie zastosowanie. Wykorzystuje się je zwłaszcza w:
- Centrach logistycznych, transportowych i spedycyjnych
- Firmach przeładunkowych
- Centrach dystrybucyjnych
- Dużych hurtowniach i magazynach
- Marketach
- Miejscach transportowania długich lub/i trudnych do przewożenia materiałów, np. na składach lub w tartakach
Kompaktowe wymiary i specyficzna konstrukcja sprawiają, że maszyny są bardzo zwrotne i mogą sprawnie poruszać się oraz wydajnie pracować nawet w wąskich przestrzeniach, niedostępnych dla wózków czołowych. Wysokość masztu i odpowiedni dobór sprzętu do specyfiki pracy umożliwiają szybkie i bezpieczne manewrowanie ładunkiem na dużych wysokościach bez ryzyka przechylenia wózka. Część wózków bocznych wysokiego składowania umożliwia obsługę regałów o podwójnej głębokości lub regałów wjezdnych (drive-in). Niektóre modele mogą być przystosowane do pracy w jeszcze bardziej nietypowych warunkach, takich jak chłodnie, strefy zagrożenia wybuchem lub nierówne podłoże.
Kluczowe parametry techniczne
Wydajne wózki widłowe wysokiego składowania, mimo kompaktowych wymiarów, oferują szerokie możliwości. Wysuwany mechanizm podnoszenia masztu sprawia, że pojazd może być mniejszy i lżejszy. W związku z tym wózki typu reach truck ważą często poniżej 2 ton, przy udźwigu około 1,5 tony i wysokości podnoszenia rzędu kilkunastu metrów. Maksymalna wysokość podnoszenia oraz maksymalne obciążenie są kluczowymi parametrami wpływającymi na funkcjonalność sprzętu. Przykładowo, w ofercie Jungheinrich można znaleźć wózki z masztem wysuwnym zdolne podnieść nawet do 2500 kg i sięgające aż 14 metrów, w tym maszyny przeznaczone do transportu poziomego długich ładunków, składowania blokowego czy jazdy po nierównej nawierzchni.
Ceny i dostępność
Zakup nowego wózka wysokiego składowania od renomowanego producenta wiąże się ze znacznym wydatkiem. Ceny zaczynają się od około 150 tysięcy złotych, a maszyny o wysokich parametrach, nowoczesnych technologiach i bogatym wyposażeniu dodatkowym mogą kosztować znacznie więcej. Zdecydowanie tańszą opcją jest zakup używanego sprzętu. Modele starsze i o większych przebiegach można nabyć już za kilkanaście lub dwadzieścia kilka tysięcy złotych, choć na rynku wtórnym dostępne są również droższe wózki widłowe wysokiego składowania, których cena może przekraczać nawet 100 tysięcy złotych. Znakomitym rozwiązaniem może być również wynajem.
Przykładem używanego wózka jest model BT RRB 3/16ac - elektryczny wózek widłowy z masztem wysokiego składowania, którego pierwotna cena wynosiła 6 500,00 €, a obecna to 5 000,00 €. Urządzenia takie, pochodzące z floty firmy, są poddawane regularnej opiece i konserwacji przez cały okres użytkowania. Mimo że wykazują oznaki zużycia, ich zaletą jest pochodzenie od znanego producenta i wykorzystanie sprawdzonej technologii z komponentami wysokiej jakości. Warto zaznaczyć, że porównywalne nowe urządzenie kosztuje zazwyczaj 7-10 razy więcej niż modele używane.
Renomowani producenci i popularne modele
Na rynku wózków widłowych z masztem wysuwnym dominują uznani producenci, oferujący szeroki wybór modeli. Firma Linde, będąca drugim co do wielkości na świecie i pierwszym w Europie producentem sprzętu magazynowego, ma silną pozycję w tym segmencie. Wózki widłowe wysokiego składowania Linde należą do najczęściej poszukiwanych maszyn. Popularnością na rynku wtórnym cieszą się zwłaszcza modele Linde R14 (o maksymalnym obciążeniu 1,4 t i wysokości podnoszenia 5,76 m) oraz Linde R16.
Jungheinrich również posiada silną pozycję na rynku pierwotnym i wtórnym. Urządzenia transportowe ER to wózki widłowe wysokiego składowania tego producenta, które mogą być używane wyłącznie w pomieszczeniach zamkniętych. Dedykowane do stref magazynowych, zostały zaprojektowane w celu optymalizacji logistyki w środowisku przemysłowym. Dzięki specyficznej technologii masztu, wózki ER osiągają maksymalne prędkości jazdy w magazynie i duże wysokości układania. Wózki ER są wyjątkowo kompaktowe, a ich seria oferuje 6 modeli o dużej wydajności i różnych cechach.
Spore zainteresowanie klientów wzbudzają również wózki widłowe wysokiego składowania marki BT. Maszyny te cieszą się opinią wydajnych i niezawodnych, wyróżniając się bogatym standardem wyposażenia oraz innowacyjnymi rozwiązaniami, takimi jak odchylane kabiny i sterowanie w zakresie 360°.
Marka HUBTEX wyróżnia się wózkami widłowymi z wysuwanym masztem typu Reach-truck o kompaktowej konstrukcji i wysokim udźwigu, sprawdzając się tam, gdzie udźwig standardowych wózków jest niewystarczający. Urządzenia z serii SQ oferują znacznie wyższy udźwig przy zachowaniu takich samych szerokości korytarzy, a także bardzo niewielkie promienie skrętu dzięki systemowi wielokierunkowego skręcania. Seryjnie produkowane wózki widłowe z wysuwanym masztem często wykazują ograniczenia przy obsłudze ładunków powyżej 2,5 tony. Model SQ 40 marki HUBTEX łączy wyższy udźwig (np. do 4 ton dla firmy Carl Schlenk AG) z kompaktowymi wymiarami (1300 mm szerokości i 2870 mm długości). Wózki HUBTEX są wszechstronne i indywidualnie dopasowywane, oferując modułowy system z szeroką gamą opcji, a w razie potrzeby możliwość indywidualnej produkcji.
Wymagane uprawnienia i szkolenia
Obsługa wózków widłowych wysokiego składowania wymaga specjalnych uprawnień. Nie różnią się one od uprawnień na inne "widlaki" - wózki typu reach truck można obsługiwać, posiadając licencję na wózki podnośnikowe z wyłączeniem specjalizowanych (kategorii II WJO).
Warto jednak wiedzieć, że obsługa wózków wysokiego składowania jest specyficzna. Manewrowanie, szczególnie w wąskich korytarzach roboczych i na dużych wysokościach, bywa bardzo trudne i wymaga doświadczenia. Z tego powodu wielu operatorów decyduje się na dodatkowe szkolenia przygotowujące do pracy na wózkach widłowych typu reach truck.
Uprawnienia na wózki widłowe dowolnego typu uzyskuje się po ukończeniu kursu i zdaniu egzaminu państwowego. Taki kurs obejmuje zajęcia teoretyczne oraz praktyczne w łącznym wymiarze kilkudziesięciu godzin. Koszt szkolenia na wózki widłowe wysokiego składowania wynosi kilkaset złotych. Kurs doszkalający, mający na celu oswojenie z manewrowaniem ładunkiem na dużych wysokościach i samą maszyną, trwa zazwyczaj kilka dodatkowych godzin i kosztuje od 200 do 400 złotych.
Innowacje i przyszłe trendy
Producenci wózków widłowych z masztem wysuwnym stale obserwują rynek i przewidują przyszłe trendy. Kluczowym wyzwaniem w intralogistyce jest tendencja do zwiększania wysokości hal magazynowych, ponieważ powierzchnie logistyczne są kosztowne i wymagają optymalnego wykorzystania. Regały o wysokości dziesięciu i więcej metrów stają się normą, a wózki z masztami wysuwnymi muszą zapewniać szybki i bezpieczny przeładunek towarów na tych wysokościach.
Konsekwencją tego jest rosnące zapotrzebowanie na coraz większe wysokości wysuwu przy jednocześnie rosnącej nośności resztkowej. Kompaktowość pozostaje kluczowym wymogiem, gdyż użytkownicy nie chcą poszerzać alejek, aby maksymalnie wykorzystać dostępną powierzchnię magazynową.
Jungheinrich ETV 216i: Innowacja litowo-jonowa
Model Jungheinrich ETV 216i to jeden z najnowszych przykładów innowacji. Jest to pierwszy na świecie wózek wysokiego składowania z w pełni zintegrowanym akumulatorem litowo-jonowym. Zastosowanie akumulatora li-ion, który jest mniejszy niż akumulatory kwasowo-ołowiowe, pozwoliło na zwiększenie przestrzeni dla operatora i poprawiło ergonomię obsługi maszyny. Dzięki akumulatorowi litowo-jonowemu ETV 216i jest praktycznie bezobsługowy, eliminując potrzebę dodatkowego czasu na obsługę baterii i specjalistycznej wiedzy. Skraca to przerwy na ładowanie, co przekłada się na wyższą wydajność pracy w magazynie. Wydajny napęd i brak emisji spalin sprawiają, że pojazd nadaje się do stosowania zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz magazynów.
Maszt Linde HD: Wydajność i widoczność
Firma Linde, reagując na wymagania rynku, wyposażyła swoje wózki z serii R14-R25 (o nośności powyżej 1400 kg) w nowy maszt wysuwny HD do dużych obciążeń. Maszt ten znacznie zwiększa wydajność operatora i pojazdu, poprawiając widoczność ładunku, regału i otoczenia. Osiąga większe wysokości wysuwu (nawet do 15 metrów, przewyższając poprzedników o dwa metry) i charakteryzuje się wyższą nośnością resztkową, umożliwiając przenoszenie większych ładunków nawet przy całkowicie wysuniętym maszcie. Jednocześnie zachowuje kompaktowe wymiary wózka, co pozwala na utrzymanie dotychczasowej zwrotności.
Maszt, który nie ogranicza widoczności
Kluczowym aspektem bezpieczeństwa jest widoczność. W porównaniu z poprzednimi modelami, nowy maszt wysuwny HD jest znacznie szerszy i nie wymaga wzmocnień poprzecznych, co tworzy "okna" między profilami masztu i poprawia widoczność wideł nawet o 27%. Zoptymalizowana konstrukcja górnej belki poprzecznej zapewnia swobodny widok w górę, co poprawia kontrolę nad ładunkiem podczas załadunku i rozładunku na dużej wysokości. Dzięki korzystnej lokalizacji na pojeździe nowy maszt wysuwny firmy Linde zapewnia lepszą widoczność otoczenia roboczego w poziomie, eliminując potrzebę wychylania się operatora.
Bardziej wytrzymała konstrukcja i stabilność
Stabilność masztu jest priorytetem podczas pracy na dużych wysokościach. Nowa konstrukcja masztu wysuwnego Linde wyposażona jest we wzmocnione, rozkładane profile, które dodatkowo usztywniają maszt i minimalizują drgania. Dodatkową stabilność zapewnia innowacyjny system wspomagania operatora Dynamic Mast Control (DMC). Na podstawie wskazań czujników, elektryczny napęd liniowy błyskawicznie wyrównuje drgania masztu na wysokości, wykonując precyzyjne ruchy przeciwstawne. Zapewnia to szybszą i bezpieczniejszą obsługę ładunków. Nowy maszt wysuwny ułatwia również serwisowanie, ponieważ wózek przesuwny pozostaje w podwoziu pojazdu w razie demontażu, co usprawnia transport i ponowne uruchomienie maszyny.
Ogólne trendy rozwojowe
Stałą kwestią dla wszystkich producentów jest efektywność energetyczna pojazdów. W nadchodzących latach kluczowe będą wyższe wydajności silników i systemów akumulatorów. Kolejny trend polega na zacieraniu się granic między pojazdami a systemami peryferyjnymi, takimi jak zarządzanie magazynem, wraz z możliwościami, jakie daje Internet Rzeczy (IoT). Rosnące znaczenie wózków wysokiego podnoszenia w procesach magazynowych i transportowych oznacza również zwiększone wymagania użytkowników, szczególnie w przypadku tzw. "ciężkich zastosowań" (Heavy Duty), które zawsze wymagają wysokiej wydajności przeładunku.