Siewnik Poznaniak to siewnik zbożowy, który zdecydowanie odmienił świat polskiego rolnictwa, wyróżniając się m.in. równomiernym rozsiewaniem materiału siewnego po polu. Aby jednak w pełni wykorzystać jego potencjał i zapewnić optymalne plony, kluczowe jest prawidłowe jego ustawienie. W niniejszym artykule szczegółowo opisujemy, jak przeprowadzić próbę kręconą oraz jak ustawiać siewnik w przypadku różnych roślin, takich jak jęczmień, owies, żyto i inne.
Przygotowanie siewnika Poznaniak do pracy
Przed przystąpieniem do siewu należy dokładnie przygotować siewnik, co jest kluczowe dla jego efektywności i długowieczności. Przegląd siewnika najlepiej rozpocząć od znalezienia instrukcji obsługi danego modelu, która zawiera najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu.
Kontrola stanu technicznego i regulacje
Przed wyjazdem siewnika w pole należy ocenić jego stan techniczny. Sprawdź, czy w zbiorniku i aparatach wysiewających nie ma żadnych ciał obcych, takich jak narzędzia, przerośnięte nasiona czy sznurki. Należy również zweryfikować naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny oraz sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni. Ważne jest także sprawdzenie dokręcenia połączeń śrubowych oraz stanu i zamocowania redlic. Zużyte kółka mogą prowadzić do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu. Regularna kontrola siewnika powinna odbywać się nie tylko wiosną, ale także jesienią.
Montaż i poziomowanie
Czynności przyłączeniowe operator ciągnika wykonuje samodzielnie. W tym celu powinien podjechać tyłem ciągnika do maszyny tak, aby uchami ramion dolnego zawieszenia trafić na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem przy pomocy łącznika i go zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.
Regulacja głębokości siewu
Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości należy przeprowadzić centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny. Wartości podane w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne, ponieważ ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany, może różnić się wielkością i ciężarem.
Jak używać rozsiewacza – Prawidłowe ustawienia rozsiewacza do trawnika | DoMyOwn.com
Próba kręcona siewnika Poznaniak: Klucz do precyzji
Próba kręcona siewnika to jedna z najważniejszych operacji, którą należy wykonać przed siewem. Jest ona związana ze sprawdzaniem prawidłowej pracy siewnika przed właściwym wysiewem i umożliwia uzyskanie właściwej dawki kilogramów na 1 hektar.
Co to jest próba kręcona?
Metoda ta polega na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej poza obszarem pola uprawnego (np. na trawie lub drodze) i zważeniu ziarna wsypanego do rynienek, przy uwzględnieniu konkretnej liczby obrotów przekładni siewnika oraz porównaniu ich z normą wysiewu. Próba kręcona daje możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziaren. Chociaż sama próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby osiągnąć optymalną dawkę wysiewu.
Jak wykonać próbę kręconą siewnika Poznaniak?
- Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową, która spełnia rolę pojemnika na ziarno.
- W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wyspowych do aparatów wysiewających.
- Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
- Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
- Następnie należy wykręcić korbą dla:
- siewnika o szerokości 3,0 m - 13 obrotów na ar,
- siewnika o szerokości 2,7 m - 14,5 obrotów na ar,
- siewnika o szerokości 2,5 m - 15,5 obrotów na ar.
Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni, skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę. Wynik mogą zaburzać: nierówne ustawienie siewnika, zbyt szybkie kręcenie kołem, zbyt mało nasion w skrzyni lub pył z poprzedniego siewu.
Precyzyjny wysiew w polu
Istnieje również możliwość wysiewu precyzyjnego, który w warunkach naturalnych jest jeszcze dokładniejszy. Ilość obrotów koła siewnika zależy od rodzaju uprawy przedsiewnej oraz rodzaju gleby. Podczas wykonywania bardzo precyzyjnego siewu zalecamy, aby rolnik przeprowadził próbę kręconą w polu. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, wykonać przejazd (wysiewając ziarno). Na 1 ar powierzchni dla siewnika o szerokości roboczej:
- 3,0 m przypada 33,3 m przejazdu;
- 2,7 m przypada 37 m przejazdu;
- 2,5 m jest to 40 m przejazdu.
Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. W sytuacji, gdy uzyskana masa nie wynosi więcej niż 2 proc. od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana.
Normy wysiewu zboża w siewniku Poznaniak dla różnych gatunków
Obliczenie ilości zboża w siewniku Poznaniak jest kluczowe dla uzyskania optymalnych plonów. Wartości te różnią się w zależności od rodzaju uprawy oraz warunków panujących w danym polu. Właściwe dostosowanie dawki wysiewu do konkretnego gatunku zboża jest niezbędne, aby uniknąć problemów z nadmiarem lub niedoborem nasion.
Ustawienia dla konkretnych gatunków zbóż
Poniżej przedstawiono przykładowe ustawienia siewnika Poznaniak dla różnych gatunków zbóż, bazując na tabelach wysiewu. Należy pamiętać, że skale dźwigni mogą się różnić między modelami, a partie nasion mają inną gęstość i MTZ.
Żyto
Aby ustawić siewnik Poznaniak do żyta, znajdź go w tabelce wysiewu. Przykładowo, dla dawki 157 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 35. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew należy przeprowadzić kółkiem wąskim plus szerokim („W+S”). Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą. Żyto ma ziarno lżejsze od pszenicy, więc zacznij od 3,5-4,5 na dźwigni i 2-3 cm głębokości. Utrzymuj spokojny przejazd - zmiany prędkości mocno wpływają na dawkę.
Pszenica jara
Dla pszenicy jarej, jeśli chcesz wysiać np. 233 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 45. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew należy przeprowadzić kółkiem wąskim plus szerokim („W+S”). Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą. Pszenica jara lubi stabilne warunki. Zacznij od 4,5-5,5, głębokość 3-4 cm. Jeśli gleba jest sucha, minimalnie zwiększ docisk i potwierdź dawkę próbą kręconą.
Owies
Dla owsa, przykładowo dla dawki 145 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 45. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 1, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew należy przeprowadzić kółkiem wąskim plus szerokim („W+S”). Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą. Owies jest lekki i „puchaty”, więc zacznij od 5-6, głębokość 3-4 cm (na glebach lekkich bliżej 2-3 cm).
Jęczmień
Dla jęczmienia, przykładowo dla dawki 113 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 35. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 1, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew należy przeprowadzić kółkiem wąskim plus szerokim („W+S”). Jęczmień ma delikatne ziarno. Ustaw 4-5 na dźwigni, 2-3 cm głębokości. Nie przepełniaj skrzyni i nie przekraczaj 8 km/h.
Rzepak
Rzepak wymaga maksymalnej precyzji: przystawka drobnonasienna lub ograniczenie otworów, pozycja 1-1,5 na dźwigni, głębokość 1,5-2 cm. Jedź płynnie, aby drobne nasiona nie „pulsowały” w aparatach. Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy zrobić próbę kręconą.
Trawa
Dla trawy, przykładowo dla dawki 84 kg/ha, ustaw przekładnię bezstopniową na wartość 50. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denek) w pozycji 1. Wysiew należy przeprowadzić kółkiem wąskim plus szerokim („W+S”). Po wykonaniu wszystkich tych kroków należy wykonać próbę kręconą. Przy trawach stosuj przystawkę drobnonasienną; w przeciwnym razie 0,5-1 na dźwigni i 0,5-1 cm głębokości. Pracuj bardzo spokojnie.
Gryka i łubin (ziarna o zbliżonych parametrach)
W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli, należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości. Wówczas należy wykonać próbę kręconą przynajmniej 2 razy. Jeśli np. chcesz wysiać 100 kg, a z próby wyjdzie 50 kg, na podzielnicy przekładni bezstopniowej należy przesunąć większą wartość niż 50. W przypadku łubinu (nasiona większe), zacznij od 5-7, głębokość 3-5 cm, nieco większy docisk redlic.
Tabela porównawcza norm wysiewu dla wybranych gatunków
| Rodzaj zboża | Zalecana dawka wysiewu (kg/ha) | Ustawienie przekładni bezstopniowej (skala) | Ustawienie zastawki | Ustawienie dźwigni (denek) | Kółko wysiewające |
|---|---|---|---|---|---|
| Żyto | ~157 | 35 | 3/4 | 2 | W+S |
| Pszenica jara | ~233 | 45 | 3/4 | 2 | W+S |
| Owies | ~145 | 45 | 1 | 2 | W+S |
| Jęczmień | ~113 | 35 | 1 | 2 | W+S |
| Rzepak | Specyficzne dla odmiany | 1-1,5 | Przygotowanie drobnonasienne | 1-1,5 | Dostosowane |
| Trawa | ~84 | 50 | 3/4 | 1 | W+S |
Zawsze dostosowuj dawki wysiewu do specyficznych odmian oraz warunków glebowych, aby uzyskać maksymalne plony.
Cechy charakterystyczne i budowa siewnika Poznaniak
Siewnik Poznaniak to popularny siewnik mechaniczny do zbóż, dostępny na rynku od lat sześćdziesiątych, który w ostatnim czasie przeszedł gruntowną modernizację. Jedną z jego głównych zalet jest niska masa własna, co pozwala na pracę z nieco mniejszymi ciągnikami, szczególnie gdy siewnik jest agregowany z agregatem zawieszanym.
Elementy robocze i ich regulacje
- Redlice: W „Poznaniaku” redlice znajdują się w 2 rzędach. Duży rozstaw pomiędzy pierwszym i drugim rzędem stanowi gwarancję bezproblemowej pracy w sytuacji, gdy na polu zalegają resztki pożniwne. Głębokość siewu można regulować w zakresie od 0 do 7 centymetrów. Dostępne są modele z redlicami stopkowymi, dwutalerzowymi typu „V” oraz dwutalerzowymi typu „V-Tech”. Ostatnia z nich może zostać dodatkowo wyposażona w kółko kopiująco-dogniatające, co gwarantuje, że ziarno będzie położone na takiej samej głębokości nawet na polach wschodnich, a wschody roślin będą szybkie i wyrównane. Maksymalny docisk redlic wynosi 25 kilogramów i może być regulowany indywidualnie lub centralnie, przy pomocy obrotowej belki.
- Skrzynia przekładniowa: Siewnik Poznaniak posiada bezstopniową skrzynię przekładniową z żeliwną obudową.
- Rama nośna: Siewnik posiada ramę nośną z kołami jezdnymi 165/70 R14 wraz z protektorem rolniczym, do której mocowana jest skrzynia załadunkowa z aparatami wysiewającym oraz redlice siewne. Rama nośna siewnika jest lekka, stabilna oraz wytrzymała. Posiada ruchomą belkę zaczepową ułatwiającą agregowanie pojazdu.
Wyposażenie dodatkowe i nowoczesne technologie
Siewnik Poznaniak może zostać wyposażony w szereg elementów dodatkowych, takich jak chociażby sterownik Starter Reed czy komputer Pilot Seed. Sterownik Starter Reed służy do automatycznego zliczania przejazdów oraz zamykania i otwierania ścieżek technologicznych pod przejazdy rozsiewaczem lub opryskiwaczem. Integracja nowoczesnych technologii z tradycyjnymi metodami siewu, takimi jak próba kręcona, może znacząco zwiększyć wydajność i jakość produkcji rolniczej. Wykorzystanie systemów GPS oraz czujników glebowych pozwala na dokładne monitorowanie warunków panujących na polu, co umożliwia jeszcze lepsze dostosowanie ustawień siewnika do specyficznych wymagań gleby.
Mechaniczny wskaźnik poziomu ziarna
W starszych modelach siewników, w tym w "Poznaniaku", spotykano czysto mechaniczne, proste wskaźniki poziomu ziarna. Rozwiązanie to polegało na metalowej stopce (kawałek blachy w kształcie odwróconej kopułki) z dźwignią (wskazówką) z drutu, wyprowadzoną na zewnątrz skrzyni z ziarnem. Przy dosypywaniu ziarna trzeba było ją ręcznie podnieść i postawić na powierzchni ziarna. Dzięki dużej powierzchni "stopa" utrzymywała się na ziarnie i razem z jego opuszczaniem, spowodowanym wysiewaniem, opuszczała się, a wskazówka na zewnątrz skrzyni pokazywała przypuszczalny poziom ziarna. Podobne, ulepszone rozwiązanie można zastosować w nowszych siewnikach, eliminując pływak na rzecz elementu utrzymującego się na powierzchni ziarna, który można by "ręcznie zerować" lub automatycznie kalibrować.