Wchodzimy powoli w okres wysiewu ozimin, co wiąże się z koniecznością precyzyjnego określenia ilości materiału siewnego, jaki zamierzamy wysiać na hektar. Aby zapewnić prawidłowy wysiew, kluczowe jest wykonanie tzw. próby kręconej, która jest czynnością obowiązkową, ponieważ dane podawane w tabelach wysiewu siewników są jedynie orientacyjne.
Co to jest Próba Kręcona Siewnika?
Próba kręcona siewnika to jedna z operacji, którą należy wykonać przed siewem. Jest ona związana ze sprawdzaniem prawidłowej pracy siewnika przed właściwym wysiewem. Metoda ta polega na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej (tak, jakby był używany do wysiewu) poza obszarem pola uprawnego, na przykład na trawie lub drodze. Następnie należy zważyć ziarno wsypane do rynienek, uwzględniając konkretną liczbę obrotów przekładni siewnika, i porównać je z normą wysiewu. Próba kręcona daje możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziaren. Chociaż sama próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby uzyskać właściwą dawkę kilogramów na 1 hektar.
Próba kręcona siewnika, jak nie dać się oszukać
Współczynnik Poślizgu Koła Napędowego i Jego Znaczenie
W praktyce rolniczej, podczas siewu na polu, dochodzi do poślizgu koła napędowego siewnika. Ten poślizg, wynikający z nierówności terenu i oporów toczenia, może znacząco wpłynąć na faktyczną dawkę wysiewu. W celu uwzględnienia tego zjawiska, do "wykręconej" ilości ziarna (uzyskanej podczas statycznej próby kręconej) należy zawsze dodać około 5 procent. Najdokładniejszym rozwiązaniem jest jednak przeprowadzenie próby kręconej w polu, przejeżdżając odpowiedni odcinek, co pozwala na uwzględnienie rzeczywistego poślizgu koła napędowego.
Aby wyznaczyć liczbę obrotów koła przypadających na obsianie 1 ara, należy najpierw poznać średnicę koła napędowego siewnika. Najprostszą metodą jest wyznaczenie jej na polu poprzez zaznaczenie odpowiednich punktów na ziemi i przejechanie takiej odległości, by koło zrobiło pełny obrót. Następnie mnożymy uzyskany obwód koła przez szerokość roboczą siewnika. Później powierzchnię 1 ara dzielimy przez wynik mnożenia. Przykładowo, jeśli obwód koła wynosi 2,38 m, a szerokość robocza 3 m, to wynik mnożenia to 7,14 m².
Przygotowanie Siewnika Poznaniak do Siewu
Przed przystąpieniem do siewu, należy dokładnie przygotować siewnik. Przegląd najlepiej rozpocząć od znalezienia instrukcji obsługi danego modelu, która zawiera najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu.
Kontrola Stanu Technicznego i Elementów Roboczych
Przed wyjazdem siewnika w pole należy ocenić jego stan techniczny. Sprawdź, czy elementy robocze działają odpowiednio i czy nie są zużyte. Przykładowo, zużyte kółka mogą przyczyniać się do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu. Ważna jest regularna kontrola siewnika - nie tylko wiosną, ale także jesienią.

Czynności Przed Uruchomieniem
Przed rozpoczęciem pracy należy skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnych ciał obcych, np. narzędzi, przerośniętych nasion, sznurka czy elementów wyposażenia. Należy też sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny, sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni. Trzeba również zweryfikować dokręcenie połączeń śrubowych oraz stan i zamocowanie redlic.
Przyłączenie do Ciągnika i Poziomowanie
Czynności przyłączeniowe operator ciągnika wykonuje samodzielnie. Powinien podjechać tyłem ciągnika do maszyny, tak aby trafić uchami ramion dolnego zawieszenia na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem za pomocą łącznika i zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.
Regulacja Głębokości Siewu
Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości przeprowadza się centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny.
Wykonanie Próby Kręconej Siewnika Poznaniak
Próbę kręconą siewnika Poznaniak należy wykonać, biorąc pod uwagę odpowiednią tabelę wysiewu, odpowiadającą gatunkowi ziarna, które zamierzasz wysiać. Jeśli nie ma konkretnego zboża w tabeli, wybierz najbardziej zbliżoną opcję lub typ ziarna.
Metoda Statyczna (na postoju)
- Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową spełniającą rolę pojemnika na ziarno.
- W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wysypowych do aparatów wysiewających.
- Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
- Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
- Następnie należy wykręcić korbą odpowiednią liczbę obrotów dla:
- siewnika o szerokości 3,0 m: 13 obrotów na ar
- siewnika o szerokości 2,7 m: 14,5 obrotów na ar
- siewnika o szerokości 2,5 m: 15,5 obrotów na ar
Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni, skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę.
Metoda Dynamiczna (w polu)
Podczas wykonywania bardzo precyzyjnego siewu zaleca się, aby rolnik przeprowadził próbę kręconą w polu. W warunkach naturalnych jest ona jeszcze dokładniejsza, ponieważ uwzględnia wpływ rodzaju uprawy przedsiewnej oraz rodzaju gleby na ilość obrotów koła siewnika, a także rzeczywisty poślizg. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, a następnie wykonać przejazd (wysiewając ziarno).
Długość przejazdu na 1 ar powierzchni wynosi:
- dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m: 33,3 m przejazdu;
- dla siewnika 2,7 m: 37 m przejazdu;
- dla siewnika 2,5 m: 40 m przejazdu.
Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. W sytuacji, gdy uzyskana masa nie odbiega więcej niż 2% od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana.
Siewnik Poznaniak 510/3: Nowa Wersja i Jej Cechy
Siewnik Poznaniak to siewnik zbożowy, który zdecydowanie odmienił świat polskiego rolnictwa. Idea prostego w budowie i obsłudze siewnika uniwersalnego w mniejszych gospodarstwach rodzinnych jest nadal aktualna, głównie ze względu na niskie zapotrzebowanie na moc, niskie koszty eksploatacji i łatwą obsługę.
Nowa wersja Poznaniaka 510/3, o szerokości roboczej 3 m, wyposażona w hydrauliczne znaczniki śladów, sterownik Start Seed do tworzenia ścieżek technologicznych i z opcjonalnym oświetleniem drogowym, miała swoją premierę z okazji 140-lecia firmy Unia. Aby utrzymać równomierność siewu, Unia zaleca prędkość roboczą około 8 km/h.

Mechanizm Napędowy i Ustawienia
W nowej wersji siewnika napęd aparatów wysiewających jest mechaniczny z prawego koła. Obraca się ono z lekkim oporem, co pozwala podnieść maszynę w trakcie jazdy bez obawy o wysiewanie nasion w powietrzu. Do ustawienia normy wysiewu w przekładni służy wygodne jarzmo z pokrętłem blokującym i dobrze widoczną skalą wyciętą laserowo. Częściowo za nią schowana jest przyklejana tablica wysiewu różnego rodzaju nasion wraz ze szczegółowym opisem regulacji siewnika. Instrukcja obsługi jest elementem zestawu i ma swoje miejsce w szczelnie zamkniętej tubie z lewej strony siewnika.
Innowacyjne Rozwiązania
W nowym Poznaniaku aparaty wysiewające mają zamontowane dwa rodzaje kółek. Dzięki temu przestawienie aparatów ze zbóż na wysiew drobnych nasion nie wymaga żmudnej wymiany kółek wysiewających, a jedynie wciśnięcia małych sworzni, blokujących każde z 25 kółek do zbóż. Jest to proste, szybkie i efektywne rozwiązanie. Kolejnym krokiem jest przestawienie dźwigni z lewej strony siewnika, ustawiającej dna aparatów wysiewających na pozycję 2 (z 8). Zastawki, czyli szczelinę wysiewu, ustawia się nad aparatami wysiewającymi, zgodnie z tabelą, na ¾ maksymalnego otworu.
Ustawianie Siewnika Poznaniak dla Różnych Gatunków Roślin
Poniżej przedstawiono przykładowe ustawienia dla wybranych gatunków roślin. Należy pamiętać, że dane zawarte w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne, ponieważ ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany, nie jest jednakowe, jeśli chodzi o wielkość i ciężar. Po każdej zmianie dawki wysiewu należy przekładnię "wyzerować".
| Gatunek rośliny | Dawka wysiewu (kg/ha) | Ustawienie skali przekładni bezstopniowej | Ustawienie zastawki | Ustawienie dźwigni (denek) | Kółko wysiewające |
|---|---|---|---|---|---|
| Żyto | 157 | 35 | 3/4 | 2 | W+S |
| Pszenica jara | 233 | 45 | 3/4 | 2 | W+S |
| Owies | 145 | 45 | 1 | 2 | W+S |
| Jęczmień | 113 | 35 | 1 | 2 | W+S |
| Rzepak | (brak konkretnej wartości, podobnie jak owies z błędu w tekście źródłowym) | (podobne do owsa z błędu w tekście źródłowym) | (podobne do owsa z błędu w tekście źródłowym) | (podobne do owsa z błędu w tekście źródłowym) | W+S |
| Trawa | 84 | 50 | 3/4 | 1 | W+S |
| Gryka / Łubin | (brak w tabeli, należy wybrać ziarno podobne) | (po korekcie po próbie) | (po korekcie po próbie) | (po korekcie po próbie) | W+S |
W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli, należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości. Należy wówczas wykonać próbę kręconą przynajmniej 2 razy. Jeśli np. chcesz wysiać 100 kg, a z próby wyjdzie Ci 50 kg, na podzielnicy przekładni bezstopniowej należy przesunąć na większą wartość niż 50.

Próba kręcona siewnika, jak nie dać się oszukać
tags: #wspolczynnik #poslizgu #kola #siewnik #poznaniak