Wywrotki, znane również jako wozidła, to specjalistyczne pojazdy samowyładowcze, które odgrywają kluczową rolę w transporcie materiałów sypkich, kawałkowych, a nawet płynnych. Są powszechnie wykorzystywane w rolnictwie, budownictwie, górnictwie oraz w różnych gałęziach przemysłu.

Czym jest wywrotka i jak działa?
Ciężarówka wywrotka jest wyposażona w nadwozie z otwartą skrzynią przechylaną. Wywrotka jest zamocowana na podwoziu i jest uruchamiana przez cylinder hydrauliczny. Zazwyczaj wywrót odbywa się od tyłu, natomiast jeśli wywrót jest możliwy z boku, są to ciężarówki z dwustronnym wyładunkiem. Istnieją również wywrotki z trójstronnym wywrotem, gdzie wywrotka może przechylać się w prawą i w lewą stronę, jak również do tyłu.
Pojęcie wywrotki stosowane jest również do przyczep, łączonych z innymi pojazdami, które wykorzystuje się w rolnictwie i budownictwie. Wiele nowoczesnych modeli wywrotek posiada napęd hydrostatyczny na wszystkie koła oraz automatyczną skrzynię biegów. Dzięki temu rodzajowi napędu oraz dużym kołom pojazdy te mogą transportować duże ilości materiału o sporej masie, nawet na trudnym terenie.
Rodzaje wywrotek
Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów wywrotek, klasyfikowanych między innymi ze względu na liczbę osi i dopuszczalną masę całkowitą (DMC):
- Wywrotki dwuosiowe (lekkie): Mają dopuszczalną masę całkowitą od 6,5 do 18 ton. Są to najmniejsze pojazdy samowyładowcze, przydatne podczas niewielkich robót ziemnych, gdzie trzeba przewieźć niewielką ilość materiałów, narzędzia lub drobne części do maszyn budowlanych.
- Wywrotki trzyosiowe i czteroosiowe (ciężkie i półciężkie): Ich dopuszczalna masa całkowita mieści się w przedziale od 18 do 32 ton.
Ciężarówki wywrotki z systemem odczepianym nazywane są hakowcami, jeśli są wyposażone w ramię hydrauliczne, lub bramowcami, jeśli są wyposażone w wysięgniki hydrauliczne pozwalające na ułożenie warstwami kilku wywrotek.
Wszystko, co musisz wiedzieć o wywrotce BELL B40E!
Specjalistyczne wywrotki
Niektóre wywrotki są tworzone do bardzo szczegółowych zastosowań:
- Wywrotki do transportu zbóż lub ziaren: Zazwyczaj wykonane są z aluminium.
- Wozidła do przewozu betonowych kloców i kamienia: Wykonane z ciężkiej stali i z konfiguracją półcylindryczną, aby zamortyzować upadek skał. Ten typ wywrotki, nazywany również wywrotką budowlaną, wyposaża ciężarówki budowlane i wozidła przegubowe.
Zastosowanie wywrotek 2-osiowych
Wywrotki 2-osiowe, ze względu na swoją kompaktowość i zwrotność, są idealne do:
- Niewielkich robót ziemnych.
- Transportu niewielkich ilości materiałów budowlanych, takich jak piasek, żwir, ziemia.
- Przewozu narzędzi i drobnych części do maszyn budowlanych.
- Pracy w gospodarstwach rolnych do transportu płodów rolnych.
Mają duże skrzynie ładunkowe i są często używane do wywozu nadmiaru materiału, zwłaszcza z kamieniołomów, żwirowni, wszelkiego rodzaju kopalni, jak i transportu płodów rolnych. W większość przypadków są pojazdami terenowymi, dzięki czemu bardzo dobrze sprawdzają się podczas pracy w rolnictwie i budownictwie, gdzie jeździ się również po trudnym podłożu.
Dane techniczne i producenci
Głównymi producentami nadwozi wywrotek są Marrel, Meiller, Cif, Forez-Bennes, Benalu i Lohr. W serwisie Mascus można znaleźć oferty samochodów wywrotek znanych producentów, takich jak Mercedes-Benz, Man, Caterpillar, Hitachi, Liebherr, Komatsu, Doosan (który przejął norweskie wywrotki firmy Moxy), Perlini, Scania, Terex, Volvo i Iveco.
Przykładowe dane techniczne dla 2-osiowej naczepy wywrotki stalowej ze skrzynią segmentową do transportu tłucznia, ziemi z wykopów itp.:
- Całkowita masa zestawu (dop.): 40 t
- Masa całkowita (techn.): 36 t
- Masa zespołu osi (techn.): 18 t
- Obciążenie siodła (techn.): 18 t
- Ładowność ok. 24 - 25 t
- Długość wewnętrzna skrzyni wywrotki ok. 7 350 mm
- Szerokość wewnętrzna skrzyni wywrotki ok. 2 330 mm
- Wysokość wewnętrzna skrzyni wywrotki ok. 1 470 mm = pojemność ładunkowa ok. 24 m³
- Szerokość całkowita 2 550 mm
- Zawieszenie pneumatyczne z automatycznym urządzeniem do opuszczania wyłącznikiem indukcyjnym i blokadą opuszczania pokrętłem na naczepie siodłowej.
- Agregat zawieszenia powietrznego z niskoobsługowymi osiami z hamulcami tarczowymi, ø 430 mm, w wersji terenowej, osie sztywne 2 x 9 t, rozstaw osi 1 310 mm.
- Oś przednia automatycznie podnoszona, podnosi i opuszcza się w zależności od ciężaru i dodatkowo z opuszczaniem wymuszonym wraz ze zintegrowanym wspomaganiem rozruchu z ograniczeniem prędkości do uruchamiania przyciskiem w kabinie kierowcy.
- Ogumienie: 4 szt. 385/65 R 22,5 160J, według wyboru producenta.
- Stalowa ścianka tylna (Pendelwand) z zagłębionym łożyskowaniem i automatycznym, mechanicznym mechanizmem.

Wywrotka Liebherr T282B, jedna z najmocniejszych produkowanych seryjnie wywrotek, posiada masę całkowitą do 592 ton, ładowność do 360 ton oraz napęd spalinowo-elektryczny o mocy 3650 KM.
Dostępność i warunki zakupu
Wywrotki 2-osiowe z wyrzutem na bok są dostępne na rynku wtórnym, często w bardzo dobrym stanie technicznym, po regularnych przeglądach i naprawach. Sprzedaż odbywa się zazwyczaj na podstawie ogólnych warunków handlowych sprzedawcy i z wyłączeniem jakiejkolwiek gwarancji. Firmy często przyjmują używany sprzęt lub pojazdy w rozliczeniu. Informacje dotyczące ogłoszeń mogą zawierać błędy, zmiany oraz wcześniejszą sprzedaż, dlatego zaleca się weryfikację specyfikacji konkretnego pojazdu.