Oblodzenie nawierzchni jest jednym z częstszych zjawisk pogodowych powodujących wypadki w okresie zimowym. Powstaje ono na skutek niskich temperatur, kiedy woda na powierzchni drogi lub chodnika zamarza. Dochodzi do tego głównie w nocy lub wczesnym rankiem, kiedy warunki atmosferyczne sprzyjają tworzeniu się cienkiej, lecz bardzo śliskiej warstwy lodu, na której łatwo o poślizgnięcie.
Przyczyny upadków na lodzie
Warunki atmosferyczne i infrastrukturalne
Oblodzenie nawierzchni, będące bezpośrednią przyczyną upadków, jest wynikiem sprzyjających warunków atmosferycznych. Poza tym, istotne znaczenie mają również czynniki infrastrukturalne.
- Niskie temperatury i wilgoć: Woda na powierzchni zamarza, tworząc niewidoczną często warstwę lodu.
- Brak odpowiedniego oznakowania niebezpiecznych miejsc: W miastach często zdarzają się miejsca, w których ryzyko niebezpiecznego oblodzenia jest szczególnie wysokie, na przykład na schodach, w okolicach przystanków czy przejść dla pieszych, a brak ostrzeżeń zwiększa ryzyko.
- Złe warunki oświetleniowe: W okresie zimowym dni są krótkie, a wieczorami oraz rano oświetlenie wielu miejsc bywa niewystarczające, co utrudnia dostrzeżenie zagrożenia.
Czynniki ludzkie
Niezależnie od warunków zewnętrznych, decyzje i zachowania pieszych również wpływają na ryzyko upadku.
- Noszenie nieodpowiedniego obuwia: Buty, które nie zapewniają odpowiedniej przyczepności, są jedną z najczęstszych przyczyn wypadków na oblodzonych drogach i chodnikach.
- Brak ostrożności: Niewystarczająca uwaga podczas poruszania się po potencjalnie śliskich powierzchniach.
Skutki upadków na lodzie
Wypadki, jakim ulegają piesi w okresie zimowym, mogą skutkować zarówno niegroźnymi stłuczeniami, jak i poważnymi złamaniami i innymi urazami, niosącymi ze sobą długotrwałe konsekwencje zdrowotne.
Rodzaje urazów
Złamania i urazy głowy na lodzie to tylko niektóre z kontuzji, które mogą wystąpić w wyniku upadku na śliskiej nawierzchni.
- Niegroźne stłuczenia
- Skręcenia
- Złamania kończyn
- Złamania wymagające operacji
- Trwałe uszczerbki na zdrowiu
Obciążenie służby zdrowia
Zimą rośnie liczba urazów. Każdego roku wraz z pierwszymi oblodzeniami gwałtownie rośnie liczba urazów związanych z upadkami na śliskich chodnikach i drogach. Oddziały ratunkowe (SOR-y) przyjmują nawet o 50% więcej pacjentów w tym okresie, co znacząco obciąża system opieki zdrowotnej.
Zapobieganie upadkom na lodzie
Na warunki panujące na chodnikach zazwyczaj nie mamy - jako piesi - większego wpływu. Nie oznacza to jednak, że urazom na lodzie nie można zapobiegać. Odpowiednia prewencja jest kluczowa w zmniejszaniu ryzyka wypadków zimą.
Indywidualne środki ostrożności
Podstawowym elementem ochrony przed urazami jest świadomy wybór i zachowanie.
- Wybór odpowiedniego obuwia na okres zimowy: Buty powinny zapewniać dobrą przyczepność.
- Zachowanie ostrożności: Uważne stąpanie i unikanie pośpiechu podczas chodzenia po oblodzonych drogach i chodnikach.
Świadomość ryzyka
Edukacja w zakresie bezpieczeństwa pieszych zimą jest równie ważna, co indywidualne przygotowanie.
- Zimowy sezon co roku przynosi gwałtowny wzrost liczby wypadków na oblodzonych i nieodśnieżonych chodnikach.
- Uświadomienie sobie zagrożeń jest pierwszym krokiem do ich unikania.
Odszkodowanie po upadku na śliskim chodniku
Wielu poszkodowanych nie wie, że mogą ubiegać się o odszkodowanie po upadku na śliskim chodniku, sięgające nawet 200 tys. zł.
Kto ponosi odpowiedzialność?
Wbrew powszechnemu przekonaniu odpowiedzialność za stan chodników nie zawsze ponosi gmina. Decydujące jest położenie chodnika i to, z czym graniczy (np. z nieruchomością prywatną).
Proces ubiegania się o odszkodowanie
Aby skutecznie ubiegać się o odszkodowanie, należy podjąć kilka kluczowych kroków:
- Wezwanie pogotowia: Jeśli uraz jest poważny, wezwanie pogotowia jest konieczne.
- Protokół powypadkowy: Zabezpieczenie miejsca zdarzenia i, w miarę możliwości, sporządzenie protokołu.
- Ustalenie podmiotu odpowiedzialnego: Po zabezpieczeniu dowodów należy ustalić podmiot odpowiedzialny za utrzymanie chodnika.
Przykładowe kwoty odszkodowań
Wysokość odszkodowania może się znacznie różnić w zależności od rodzaju i powagi urazu:
- Stłuczenia i skręcenia: 2 - 8 tys. zł
- Złamania kończyn: 10 - 35 tys. zł
- Złamania wymagające operacji: 20 - 80 tys. zł
- Trwałe uszczerbki na zdrowiu: 80 - 200 tys. zł
Co rekompensuje odszkodowanie?
Odszkodowanie ma zrekompensować poszkodowanemu koszty leczenia i rehabilitacji, a także utratę dochodów, trwałą utratę sprawności, koszty opieki oraz zakupu sprzętu ortopedycznego.
Bezpieczeństwo na zamarzniętych zbiornikach wodnych
Zamarznięte stawy, jeziora i rzeki zawsze są niebezpieczne. Niefrasobliwość dorosłych oraz pozostawianie dzieci bez opieki, zbiera co roku śmiertelne żniwo.
Zasady ostrożności
Aby zminimalizować ryzyko tragedii na zamarzniętych akwenach, należy przestrzegać podstawowych zasad:
- Sprawdź prognozę pogody: Upewnij się, że temperatura utrzymuje się poniżej zera przez dłuższy czas.
- Sprawdź grubość lodu: Bezpieczna pokrywa lodowa to około 10 cm. Lód na ciekach wodnych jest zawsze cieńszy z powodu ruchu wody, która słabiej zamarza.
- Uważaj na śnieg: Zalegający na pokrywie lodowej śnieg potrafi być bardzo zdradliwy, ponieważ pod warstwą śniegu trudno ocenić zagrożenie, nie widać grubości lodu, przerębli i innych niebezpiecznych miejsc.
- Nigdy w pojedynkę: Na lód powinny wchodzić co najmniej dwie osoby, w pewnej odległości od siebie, jednak zawsze w zasięgu wzroku. Dobrze, jeśli dorośli i dzieci mają przy sobie gwizdek.
- Reaguj na trzeszczenie: Jeśli usłyszysz trzeszczenie lodu, nie zatrzymuj się, ale natychmiast zawróć w kierunku brzegu.
Postępowanie w sytuacji załamania lodu
Jeśli lód załamał się pod tobą, kluczowe jest zachowanie spokoju i odpowiednie działanie:
- Oszczędzaj siły: Jeżeli to możliwe, połóż się płasko na wodzie, rozkładając szeroko ręce, starając się jednocześnie wydostać na lód. Z reguły jest to jednak niezwykle trudne. Dlatego lepiej oszczędzaj siły do czasu przybycia pomocy.
- Alarmuj służby: W pierwszej kolejności zaalarmuj służby ratunkowe.
Bezpieczeństwo na lodzie - Zasady, które ratują życie
Udzielanie pomocy tonącemu - zasady bezpieczeństwa
Pamiętaj! Najważniejsze jest własne bezpieczeństwo. Jeśli lód załamał się pod osobą poszkodowaną, może załamać się również pod Tobą. Dlatego tak ważne jest wezwanie pomocy profesjonalistów.
- Nie biegnij: Udzielając pomocy, nie biegnij w kierunku osoby poszkodowanej, ponieważ zwiększasz w ten sposób punktowy nacisk na lód, który może załamać się również pod Tobą.
- Wezwij profesjonalistów: Ratownik bez odpowiedniego zabezpieczenia może przebywać w zimnej wodzie bardzo krótko.
- Sprawdzaj stan poszkodowanego: Do czasu przyjazdu służb ratunkowych, często sprawdzaj stan poszkodowanej osoby.