Wywrotki z Systemem Wypychania Ładunku: Zasada Działania i Zastosowanie

Wywrotka to specjalistyczny pojazd, który samodzielnie rozładowuje przewożony ładunek. Osiąga to za pomocą mechanizmu podnoszenia - najczęściej hydraulicznego. Wywrotki odgrywają kluczową rolę w wielu branżach, takich jak budownictwo, rolnictwo, górnictwo czy usługi komunalne, gdzie transport materiałów sypkich jest codziennością. Ich specyficzna konstrukcja umożliwia bardzo szybkie i nie wymagające angażowania innych maszyn opróżnianie przestrzeni ładunkowej w wybranym miejscu.

Podstawowa Budowa i Klasyfikacja Wywrotek

Konstrukcja silnika, podwozia i kabiny wywrotki jest taka sama jak w przypadku zwykłej ciężarówki. Pojazd składa się z podwozia samochodu, mechanizmu podnoszącego, przedziału ładunkowego (skrzyni) i przystawki odbioru mocy (PTO).

Przewóz wywrotki dzieli się na dwa główne typy ze względu na kierunek rozładunku:

• Wywrotki tylnozsypowe (wywrót do tyłu): Są to najczęściej spotykane pojazdy.
• Wywrotki bocznozsypowe (wywrót na bok): Umożliwiają rozładunek na jedną lub dwie strony.
• Wywrotki trójstronne: Łączą możliwość wywrotu na tył i na boki.

Klasyczny Hydrauliczny Mechanizm Wywrotu

W większości wywrotek za proces rozładunku odpowiada układ hydrauliczny. Jego cechą charakterystyczną jest ruchoma skrzynia ładunkowa, która może być przechylana. Hydrauliczny mechanizm przechylania skrzyni składa się ze zbiornika oleju, pompy hydraulicznej, zaworu rozdzielczego, hydraulicznego cylindra podnoszącego, zaworu sterującego i przewodu olejowego.

Zasada działania jest następująca: silnik napędza pompę hydrauliczną poprzez przekładnię i przystawkę odbioru mocy (PTO). Olej pod wysokim ciśnieniem wpływa do siłownika hydraulicznego podnoszenia przez zawór rozdzielczy i przewód olejowy. Pchnięcie tłoczyska powoduje uniesienie i przechylenie skrzyni ładunkowej. Ruch tłoczyska jest kontrolowany przez system sterowania, co pozwala na zatrzymanie skrzyni w dowolnej wymaganej pozycji przechyłu.

Ewolucja Elementów Konstrukcyjnych

Fundamentem każdej zabudowy typu wywrotka jest rama wykonana ze stali o podwyższonej wytrzymałości mechanicznej. Konstrukcja jest spawana, a następnie poddawana cynkowaniu ogniowemu lub pokrywana lakierem przemysłowym. Skrzynia ładunkowa wywrotki również musi sprostać dużym obciążeniom, dlatego jej podłoga powstaje z grubej, odpornej na ścieranie blachy, zabezpieczonej lakierowaniem wielowarstwowym.

• Burty: Współczesne burty wykonuje się z anodowanego aluminium, co zwiększa trwałość konstrukcji i ułatwia obsługę dzięki ich lekkości i wytrzymałości. W latach 60. XX wieku ściany boczne konstruowano z drewnianych desek osadzanych w stalowych profilach, pokrytych od wewnątrz blachą. W latach 70. drewno zastąpiono stalą z ramą z profili omega. Rozwiązaniem problemu wąskiej przestrzeni ładunkowej, która nie pozwalała na transport palet, okazało się zastosowanie zamkniętych profili aluminiowych.
• Ściany przednie: Muszą przenosić obciążenia powstające podczas wywrotu, ponieważ do nich mocowane są siłowniki hydrauliczne. W wywrotkach tylnozsypowych spotyka się ściany nachylone (typowo 20°) lub pionowe. Pochylenie ściany przedniej zmniejsza przywieranie ładunku.
• Klapy tylne: W nowoczesnych wywrotkach zamki blokujące burty sterowane są pneumatycznie z kabiny kierowcy, natomiast w starszych modelach spotkać można jeszcze burty zamykane ręcznie zwalnianymi klamrami. Często tylny portal ma zukosowanie pod kątem 17-20°, dzięki czemu przy poziomo ustawionej skrzyni klapa opada pod własnym ciężarem. Klapy wahadłowe występują w wersjach wewnętrznych (zamykających obwiednię skrzyni) lub zewnętrznych (mocowanych do poprzeczki ramy, często z uszczelką, co umożliwia transport ładunków wilgotnych). Najnowsze rozwiązania to klapy wahadłowe otwierane hydraulicznie, które unoszą się wysoko, umożliwiając swobodne wysypywanie nawet dużych odłamków skalnych.
• Hydroburta: Hydraulicznie opuszczana burta boczna (tzw. hydroburta) to rozwiązanie techniczne, które zapobiega lądowaniu materiału sypkiego na kołach lub za nimi. Opuszczona do połowy burta wymusza, że materiał sypki ląduje na ziemi w pewnej odległości od pojazdu, co ułatwia np. zasypywanie wykopów.

Wywrotki z Systemem Wypychania Ładunku: Przewaga i Mechanizm

Alternatywą dla tradycyjnych wywrotek z mechanizmem przechylania są wywrotki wyposażone w hydrauliczny system wypychania ładunku (ejector system). Choć mechanizm wywrotu w małych wywrotkach to układy elektrohydrauliczne, a w dużych pneumatyczno-hydrauliczne, zasilane przez PTO, system wypychania oferuje szereg unikalnych zalet.

Zasada Działania Systemu Wypychania

Wywrotka z systemem wypychania ładunku jest zasilana przez układ hydrauliczny, który wykorzystuje siłowniki do przesuwania wewnętrznej ściany lub podłogi skrzyni ładunkowej. Wyróżnia się kilka typów konstrukcji:

• Trzyramowy system wyrzutników: Stosowany w wywrotkach o długości poniżej 10 metrów. Składa się z trzech jednosekcyjnych cylindrów. Pierwszy z nich przesuwa przesuwną podłogę przez połowę przyczepy, a pozostałe dwa współpracują ze sobą, aby wypchnąć zagłówek (przesuwną ścianę) aż do samej krawędzi przyczepy, opróżniając pozostałą część ładunku. Układ hydrauliczny tego typu jest niezawodny i wytwarza duży ciąg.
• Cylindry hydrauliczne o podwójnym działaniu: Używane w większych naczepach o długości ponad 10 metrów. Zapewniają efektywne i kontrolowane wypychanie ładunku.

Główne Zalety Systemu Wypychania

System wypychania ładunku oferuje znaczące przewagi nad tradycyjnymi wywrotkami, szczególnie pod względem bezpieczeństwa i efektywności:

1. Bezpieczniejszy rozładunek:
   • Możesz szybko i łatwo opróżnić wywrotkę bez względu na pogodę.
   • Nie ma obaw o silne wiatry i nierówny teren, które mogłyby destabilizować pojazd podczas podnoszenia skrzyni.
   • Eliminuje ryzyko porażenia prądem elektrycznym podczas rozładunku towarów pod liniami wysokiego napięcia, ponieważ skrzynia nie jest podnoszona wysoko.
2. Bezpieczniejsza praca w ciasnych przestrzeniach:
   • Wywrotki z systemem wypychania są w stanie pracować w ciasnych przestrzeniach, które są niemożliwe do obsługi dla wywrotek z hydraulicznym cylindrem z przodu skrzyni, wymagających znacznej wysokości do uniesienia ładunku.
   • Wyrzutnik daje pełną kontrolę nad tym, jak szybko wywrotka jest opróżniana.
3. Zwiększona ładowność i efektywność:
   • System wypychania może kompresować materiały, zwłaszcza towary luźne, takie jak kiszonka, wióry drzewne, lekkie odpady itp.
   • Możliwość kompresji ładunku co najmniej o 60% znacznie zwiększa nośność pojazdu.

Zastosowanie Wywrotek z Hydraulicznym Systemem Wyładunku

Wywrotki z hydraulicznym systemem wyładunku (zarówno przechylnym, jak i wypychającym) znajdują szerokie zastosowanie w różnych branżach dzięki swojej wszechstronności i efektywności:

• Budownictwo: Są nieocenione podczas transportu i wyładunku materiałów budowlanych, takich jak piasek, żwir, beton czy gruz. Dzięki nim proces jest szybki i bezpieczny, co zwiększa wydajność prac.
• Górnictwo: Wykorzystywane są do transportu urobku z kopalni na powierzchnię. Ich wytrzymała konstrukcja i duża pojemność są kluczowe dla efektywności prac górniczych.
• Rolnictwo: Służą do transportu i wyładunku różnego rodzaju materiałów, takich jak zboże, pasza, nawozy czy obornik, zarówno w małych gospodarstwach, jak i dużych przedsiębiorstwach.
• Inne branże: Znajdują zastosowanie również w przemyśle drzewnym, recyklingu oraz logistyce.

Bezpieczeństwo i Precyzja w Obsłudze

Nie tylko znajomość mechanizmu działania wywrotki jest istotna - równie ważna jest również znajomość zasad pracy na tym urządzeniu. Operator wywrotki oraz inne osoby odpowiedzialne za załadunek czy przygotowanie placu budowy powinny bezwzględnie przestrzegać następujących zasad:

• Prawidłowe rozmieszczenie ładunku: Masa wywrotki nie powinna przekraczać maksymalnego dopuszczalnego obciążenia, a ładunek musi być równomiernie rozłożony w przestrzeni skrzyni i nie może przekraczać jej objętości.
• Jazda z opuszczoną skrzynią ładunkową: Niedopuszczalne jest prowadzenie wywrotki, której skrzynia ładunkowa jest podniesiona.

Dzięki zastosowaniu magistrali CAN układy hydrauliczne mogą być sterowane z wielką dokładnością. Ponadto, obecnie na rynku oferowane są również systemy obsługi wywrotu sterowane zdalnie (pilot radiowy). Problem zbyt długiego czasu opadania skrzyni na ramę, który może prowadzić do uszkodzeń, jest znany i rozwiązywany przez niektórych producentów poprzez zastosowanie siłowników dwustronnego działania. W takim przypadku czas opadania skrzyni nie zależy od siły ciężkości, ale od ciśnienia wytworzonego przez pompę, co zapewnia większą kontrolę i bezpieczeństwo.

tags: #wywrotka #wypychana #burta