Sercem dobrze działającego silnika Yanmar jest starannie wyregulowany mechanizm zaworowy. Wyobraź sobie, że pracujesz nad wytrzymałym silnikiem Yanmar. Precyzyjna regulacja luzów zaworowych w silnikach Yanmar z rodziny 4TNE94-98, do której należy również model TK486V, to nie kosmetyka, ale realny sposób na dłuższą żywotność, mniejsze spalanie i pewny rozruch.
Czym Jest Luz Zaworowy i Dlaczego Jest Niezbędny?
Prawidłowe funkcjonowanie silnika wymaga odpowiedniego luzu zaworowego. Nie może być on ani zbyt duży, ani zbyt mały. Obie te sytuacje mogą bardzo niekorzystnie wpływać na pracę silnika. Luz zaworowy jest konieczny, aby silnik prawidłowo pracował. Wynika to stąd, że materiały, z których wykonane są poszczególne elementy silnika, charakteryzują się rozszerzalnością cieplną, a także systematycznie się zużywają. Należy jednak zwrócić uwagę na to, by luz zaworowy miał odpowiednią wartość.
Skutki Nieprawidłowego Luzu Zaworowego
Jeśli luz zaworowy jest za mały lub zbyt duży, będzie to niekorzystnie wpływać na trwałość silnika oraz jego prawidłową pracę.
- Zbyt duży luz zaworowy powoduje metaliczny hałas oraz szybsze zużycie zaworów, krzywek wałka rozrządu, a także dźwigienek.
- Jeśli natomiast luz jest zbyt mały lub w ogóle go nie ma, może to spowodować niepełne zamykanie zaworu i spadek ciśnienia w komorze spalania. W przypadku, gdy zawory nie stykają się z gniazdami zaworowymi, nie mają się jak ochłodzić, podwyższa się ich temperatura, co z kolei może prowadzić do uszkodzenia - wypalenia grzybka zaworu.
Dlatego tak ważne są okresowe sprawdzanie i regulacja luzów zaworowych.
Wartości Luzu Zaworowego i Moment Dokręcenia w Silnikach Yanmar (Seria 4TNE94-98 / TK486V)
Firma Yanmar w rozdziale pt. „Inspekcja i Regulacja” zaleca, aby proces regulacji przeprowadzić na zimnym silniku. Producent podaje bardzo wąskie tolerancje luzu, wynoszące od 0,15 do 0,25 mm. Jest to wartość tzw. „nominalna”. Czasem można spotkać się z nieco większym zakresem podanym obok, tzw. „naprawczym”, czyli akceptowalnym, aczkolwiek już sugerującym zużycie.
Oprócz tego producent podaje moment dokręcenia nakrętki kontrującej dla motoru z rodziny 4TNE94-98, który wynosi 14,7-19,6 Nm.
Procedura Sprawdzania i Regulacji Luzu Zaworowego w Silnikach Yanmar
1. Przygotowanie
Luzy zaworowe należy zawsze ustawiać na zimnym silniku. Regulację luzów zaworowych rozpocznij od ściągnięcia pokrywy zaworów. Częścią, która może wymagać wymiany po demontażu, jest uszczelka pokrywy zaworów, dostępna dla silników Yanmar TK 4.86V pod numerami katalogowymi Thermo King 13-0340, 130340, 13-340, 13340.
2. Ustawienie Tłoka w Górnym Martwym Punkcie (GMP)
Po zdjęciu pokrywy zaworowej, należy ustawić silnik tak, aby na pierwszym cylindrze znaleźć się w punkcie CTDC (Compression Top Dead Center), co odpowiada w polskim skrótowi GMP (górne martwe położenie). Tłok numer 1, punkt wyjścia, znajduje się po stronie koła zamachowego silnika. Zarówno zawór dolotowy, jak i wydechowy należy sprawdzić, gdy tłok znajduje się w górnym martwym punkcie (GMP) suwu sprężania.
W tej pozycji można sprawdzić luz zarówno na zaworze dolotowym, jak i wylotowym.
3. Kolejność Zapłonu i Pomiar
W przypadku silnika 3-cylindrowego należy przestrzegać kolejności zapłonu 1-3-2, natomiast w przypadku silnika 2-cylindrowego obowiązuje kolejność zapłonu 1-2. W silniku 3-cylindrowym każdy zapłon następuje po każdych 240 stopniach obrotu wału korbowego. Skoro już znasz podstawową sekwencję, czas sprawdzić luz zaworowy.
Korzystając z płytek szczelinomierza, np. o grubości 0,2-0,3 mm, sprawdzamy, która mieści się na styk. Płytka nie może być luźna, ale nie wbijamy jej na siłę. Ma wejść ciasno, lecz suwliwie.
Następnie należy obrócić wał korbowy i zmierzyć następny cylinder.
4. Regulacja i Ponowna Kontrola
Po zmierzeniu luzu można rozpocząć jego ustawianie przy pomocy klucza i śrubokrętu. Zawsze należy sprawdzić ponownie luz zaworowy, ponieważ luz ma tendencję do nieznacznego zmniejszania się po dokręceniu nakrętki zabezpieczającej. Lepiej jest trzy razy zmierzyć wartość luzu i trzy razy doregulować, niż przesadzić na starcie.
Uważnie wykonując powyższe kroki, upewnisz się, że zawory silnika Yanmar są prawidłowo wyregulowane, co zapewni płynną i wydajną pracę silnika.
Jak regulować luzy zaworowe? Prosta czynność a jak WAŻNA dla SILNIKA!
Częstotliwość Kontroli i Regulacji Luzu Zaworowego
Częstotliwość, z jaką powinno się wykonywać regulację luzów zaworowych, jest bardzo różna i zależy od modelu silnika oraz zaleceń producenta. W jednych modelach samochodów należy ją wykonywać przy każdym przeglądzie, a w innych jedynie przy wymianie paska rozrządu. Rozrzut sięga od 10 tys. km do nawet 100 tys. km. W przypadku pojazdów kilku- czy kilkunastoletnich regulację luzów zaworowych należy wykonywać we wszystkich praktycznie silnikach.
Koszty Regulacji Luzu Zaworowego
Regulacja i ustawianie luzu zaworowego w warsztacie to cena około 80-100 zł. W wielu przypadkach możesz je wykonać samodzielnie. Jednak w niektórych modelach regulacja luzów zaworowych jest skomplikowana i aby ją przeprowadzić, konieczna jest fachowa wiedza i specjalistyczne narzędzia, gdyż konieczny jest demontaż wałka rozrządu oraz paska rozrządu.
Różnice w Regulacji: Silniki Nowoczesne a Starsze Konstrukcje
Większość obecnie produkowanych samochodów zazwyczaj nie wymaga regulacji luzów zaworowych, ponieważ są one regulowane przez hydrauliczne popychacze. Jednak wciąż zdarzają się konstrukcje wymagające okresowego sprawdzania luzów. Spośród nowo produkowanych samochodów tylko Honda i Toyota nie stosują hydrauliki regulacji luzów i w przypadku aut tych marek nadal konieczne jest sprawdzenie luzów zaworowych.
W przypadku starszych samochodów różnie to wygląda, lecz przyjmuje się uogólnienie, że jeżeli silnik ma cztery zawory na cylinder, to najprawdopodobniej luzy regulowane są hydraulicznie. Wyjątki stanowią niektóre silniki aut Hondy, Toyoty, Nissana i Forda. W przypadku silników z dwoma zaworami na cylinder istnieje duże prawdopodobieństwo, że będą one wymagać regulacji luzów zaworowych.
Wbrew pozorom, w niektórych samochodach, które są wyposażone w hydrauliczną regulację, również należy okresowo sprawdzać luzy. W takich przypadkach ich regulacja polega na wymianie specjalnych podkładek. Tym jednak zajmują się serwisy - koszt takiej usługi wynosi około 70 zł za jedną podkładkę - trzeba mieć cały zestaw różnych rozmiarów na wymianę.