Starannie przeprowadzony przegląd techniczny opryskiwacza, zwłaszcza starszego modelu, pozwala uniknąć niespodziewanej awarii przed kolejnym sezonem pracy. Przed każdym użyciem opryskiwacza operator musi dokładnie sprawdzić zarówno stan techniczny podzespołów, jak i ich działanie. W związku z potrzebą zwalczania różnych agrofagów, nie ma uniwersalnych zaleceń dla wszystkich środków ochrony roślin. Kalibrację opryskiwacza należy przeprowadzać bezpośrednio przed zabiegiem, uwzględniając nie tylko zalecenia zawarte na etykiecie, ale również specyficzne warunki atmosferyczne. Sprawność techniczna opryskiwaczy polowych i sadowniczych musi być potwierdzona w okresowych badaniach (atestacji) przeprowadzanych przez stacje kontroli opryskiwaczy.
Rozdzielacze z zaworem stałociśnieniowym - innowacja w rolnictwie
Coraz częściej opryskiwacze rolnicze posiadają na wyposażeniu rozdzielacz z zaworem stałociśnieniowym. Jest to urządzenie, które umożliwia utrzymanie nastawionego wcześniej ciśnienia na stałym poziomie, niezależnie od liczby wyłączanych sekcji. Dzięki tej funkcji nie wzrasta ciśnienie na rozpylaczach w pracującej sekcji opryskiwacza w sytuacji wyłączenia jednej lub więcej sekcji, na przykład na uwrociu. Rozdzielacze z zaworem stałociśnieniowym stają się coraz tańsze.
Prawidłowa regulacja zaworu stałociśnieniowego
Prawidłowe wyregulowanie tego typu zaworu sprawia użytkownikom trudności, często wynikające z niezaznajomienia się z instrukcją obsługi lub lekceważenia jej zapisów. Rolnicy uważają, że zawór nie działa prawidłowo lub że nie da się go wyregulować. Głównymi błędami podczas takich nastaw jest regulacja wszystkich sekcji jednocześnie lub regulacja sekcji pracujących, a nie - jak powinno być prawidłowo - tych zamkniętych. Taka regulacja nic nie daje i nie przynosi oczekiwanych efektów.
Jak przeprowadzić prawidłową regulację zaworu stałociśnieniowego?
Aby zawór działał prawidłowo i nie było zmian ciśnienia w układzie w momencie wyłączania poszczególnych sekcji, należy wyregulować każdą sekcję oddzielnie po przełączeniu jej w pozycję „zamkniętą”, nigdy odwrotnie.
- Opryskiwacz połączony z ciągnikiem, napełniony wodą.
- Włączamy opryskiwanie na wszystkich sekcjach.
- Mieszadło powinno pracować, rozwadniacz powinien być wyłączony.
- Obroty ciągnika i ciśnienie nastawiamy takie jak podczas zabiegu opryskiwania.
- Następnie zamykamy pierwszą sekcję i obserwujemy manometr.
- Jeżeli zmieniło się ciśnienie, należy je doprowadzić do wartości poprzedniej, kręcąc małym pokrętłem na tej sekcji, którą wyłączyliśmy.
Kręcąc pokrętłem w lewo, zmniejszamy ciśnienie, w prawo - zwiększamy. Należy to robić niewielkimi ruchami, ponieważ często w tańszych zaworach gwint na pokrętle ma duży skok i przekręcając nawet o niewielki kąt, następuje znaczna zmiana ciśnienia, co utrudnia regulację. Po wyregulowaniu, kilkakrotnie włączamy i wyłączamy daną sekcję, sprawdzamy, czy pomimo manipulowania przełącznikiem ciśnienie pozostaje na niezmienionym poziomie. W razie potrzeby można doregulować.
Gdy wyregulujemy pierwszą sekcję, należy przeprowadzić regulację na kolejnych w ten sam sposób. Oczywiście robimy to pojedynczo, regulując pokrętłami tych sekcji, które zamykamy. W najtańszych, najprostszych zaworach nie należy oczekiwać precyzyjnej regulacji - jednak wyregulowanie tego zaworu jest możliwe. Należy zaakceptować pewną odchyłkę, która wynika z konstrukcji tego zaworu.
Przygotowanie opryskiwacza do sezonu i jego konserwacja
Rozruch opryskiwacza zależy głównie od tego, w jakim stanie pozostawiono go na zimę. Przed sezonem zimowym maszynę należy przepłukać płynem niezamarzającym, zdemontować wkłady filtrów, rozpylacze, manometr i wykręcić śruby spustowe w pompie. Najlepiej zalać pompę płynem niezamarzającym, np. do spryskiwaczy samochodowych. Należy odkręcić przewód zasilający pompę w ciecz i odbierający ją pod ciśnieniem, do otworu wejściowego wlać płyn niezamarzający, a następnie obrócić parę razy wałkiem pompy, aby płyn wypchnął wodę. Części ruchome należy pokryć smarem, który usunie z tych miejsc wodę. Wszystkie wcześniej usunięte elementy opryskiwacza należy teraz zainstalować.
Opryskiwacze do zabiegów ochrony roślin muszą być sprawne technicznie, a ich stan powinien być potwierdzony pozytywnym wynikiem z przeprowadzonego, obowiązkowo co trzy lata, badania w upoważnionej Stacji Kontroli Opryskiwaczy. Niestaranne przygotowanie maszyny niesie większe ryzyko niż niewłaściwy termin zabiegu, a nawet wybór nieodpowiedniego preparatu. Niezależnie od tych badań, po każdym zakończonym okresie agrotechnicznym, a przed wyjazdem w pole, należy sprawdzić stan techniczny zespołów roboczych i przeprowadzić odpowiednie regulacje.
Pompa - serce opryskiwacza
Pompa jest jednym z najważniejszych podzespołów roboczych maszyny, stanowi jej „serce”. Trzeba dbać o jej stan techniczny, robić regularne przeglądy i podstawowe naprawy, jak m.in. wymiana przepon, sprężyny zaworu itp. Należy okresowo sprawdzać szczelność, poziom oleju i wysokość ciśnienia w powietrzniku (jeżeli jest), które powinno wynosić 1/3-2/3 ciśnienia roboczego. Gdy powietrze z powietrznika uchodzi, świadczy to o pękniętej membranie powietrznika lub uszkodzonym wentylu. Wówczas części te należy wymienić. Głośna praca pompy to najczęściej wybicie łożysk lub uszkodzenie mimośrodu - również trzeba je wymienić.
W czasie eksploatacji nie należy przekraczać maksymalnego ciśnienia roboczego. Wartość ta jest na tabliczce znamionowej pompy lub w instrukcji obsługi. Podczas pierwszych kilkunastu godzin eksploatacji nowej pompy ciśnienie robocze nie może przekraczać 75% ciśnienia maksymalnego, przewidzianego dla danego typu. Kontrolując poziom oleju (na wskaźniku bagnetowym) lub w zbiorniku zewnętrznym pompy, należy zwrócić uwagę na jego konsystencję i kolor.
W pompie sprawdza się stan przepon tłocznych. Jeżeli są na nich powierzchniowe spękania czy wycieki oleju z cieczą roboczą, należy je wymienić. Podczas wymiany trzeba spuścić olej i wymontować głowice. Przykładową przyczyną spadku ciśnienia roboczego i wydajności pompy są uszkodzone zaworki tłoczne i ssawne. Należy sprawdzić sprężynki w zaworach pompy. Jeżeli ich już nie ma lub są skorodowane, trzeba założyć nowe.
Przy obsłudze pompy opryskiwacza powinno się regularnie kontrolować stan oleju w zbiorniczku wyrównawczym i w razie potrzeby uzupełniać go olejem zalecanym przez producenta. Przed wymianą oleju starego należy uruchomić opryskiwacz na 2-3 minuty. Powinno się też kontrolować ciśnienie w powietrzniku pompy, sprawdzając zawartość w nim wody (może to sugerować pęknięcie membrany). Gdy ciśnienie jest zbyt niskie, wypryskiwana z rozpylaczy ciecz będzie pulsowała, co nie gwarantuje równomierności pokrycia roślin preparatem. Przyczyna zbyt małego ciśnienia w komorze powietrznika to nieregularna praca manometru. Przy wkręcaniu go do zaworu sterującego należy nakrętkę dokręcać tak długo, aż znikną drgania strzałki. Wskazane jest, aby był on wypełniony gliceryną w celu tłumienia wahań ciśnienia.
Mieszadło i jego rola
Mieszadło musi działać intensywnie, aby zapewnić prawidłowe mieszanie cieczy roboczej bez osadzania się cząstek zawiesiny. Należy zwrócić uwagę na dyszę mieszadła (czy tworzy silny strumień cieczy) i na drożność przelewu zwrotnego. Bezwzględnie należy kontrolować stan mieszadła. Jest to element, który bardzo często ulega zatkaniu. Jeśli tak się stanie, należy go wykręcić i wyczyścić.
Belka polowa - klucz do równomierności zabiegu
Belka w opryskiwaczu polowym pełni funkcję przestrzennej konstrukcji do zamocowania korpusów z rozpylaczami i zapewnienia im liniowego położenia przy jej rozłożeniu na całą szerokość roboczą. Decyduje to o równomierności w rozprowadzaniu cieczy roboczej w łanie roślin i w konsekwencji o skuteczności biologicznej zabiegu ochrony. Belka polowa nie może być pokrzywiona czy w inny sposób zdeformowana. Musi być stabilna, utrzymywać rozpylacze w stałej, odpowiedniej odległości od ziemi podczas zabiegu.
Sprawdzając belkę polową, trzeba zwrócić uwagę na stan przegubów i zawieszenia oraz położenie jej w pionie i poziomie. Linki służące do rozkładania belek opryskiwaczy z czasem się wyciągają. Trzeba przynajmniej raz w roku (najlepiej przed sezonem) skorygować ich naciąg za pomocą śrub. Należy dokładnie skontrolować przewody wzdłuż całej belki polowej i szczelność połączeń. Nieszczelności występują najczęściej na połączeniach węży z krućcami na skutek złego docisku opasek śrubowych.
Rozpylacze - precyzja aplikacji środków ochrony roślin
Niepoprawnie rozpylona ciecz to charakterystyczny znak niedrożności rozpylacza. Podczas jego wymiany trzeba zwrócić uwagę na małe filterki, które niekiedy zostają w oprawie lub wyjmują się z kołpakiem i rozpylaczem. Po zainstalowaniu kołpaka może się okazać, że uszczelniacz jest odkształcony i nie spełnia swojego zadania, a ciecz zamiast być rozpylana, wydostaje się między rozpylaczem a oprawą. Należy sprawdzić, czy w opryskiwaczu wyposażonym w rozpylacze szczelinowe każdy z nich jest identycznie ustawiony na belce polowej, czyli z lekkim odchyleniem (5-10 stopni) od osi podłużnej. Ma to na celu takie usytuowanie poszczególnych strumieni cieczy, aby nie zderzały się ze sobą. Gwarantuje to uzyskanie równomiernego rozkładu poprzecznego cieczy na całej opryskiwanej powierzchni.
Do oczyszczania rozpylaczy należy używać miękkiej szczoteczki. Nie wolno stosować narzędzi twardych, tj. drutu czy innych ostrych metalowych przedmiotów, które łatwo uszkadzają szczelinę dyszy, niezależnie od tego, z jakiego materiału została wykonana. Najlepiej zaopatrywać się w dysze u markowych producentów.
W aktualnie produkowanych opryskiwaczach polowych instaluje się standardowo głowice pięciorozpylaczowe z rozpylaczami szczelinowymi. Belkę polową ustawia się w zależności od kąta rozpylania cieczy. Im większy kąt, tym belka powinna być ustawiona niżej. Przy kącie 120 stopni jest to odległość 40 cm, przy 110 stopniach - 50 cm, przy 80 stopniach - 60 cm od wierzchołków opryskiwanych roślin. Gwarantuje to równomierny rozkład poprzeczny cieczy na całej opryskiwanej powierzchni.
Filtry i zawory - zapewnienie czystości i kontroli przepływu
Ciecz robocza, pokonując drogę ze zbiornika do rozpylaczy, przepływa przez szereg filtrów. Przed rozpoczęciem sezonu należy sprawdzić ich stan i czystość, w tym sita wlewowego, oraz szczelność połączeń. Filtry zanieczyszczone należy oczyścić, a uszkodzone wymienić.
Zawory sterująco-rozdzielcze muszą poprawnie działać, być szczelne i mieć dobrą stabilność. Po chwilowym wyłączeniu i powtórnym włączeniu zaworu odcinającego, przy stałych obrotach pompy, różnica ciśnień nie powinna przekraczać 5-7%. W kraju jest jeszcze wiele eksploatowanych opryskiwaczy starszej generacji, które mają zawór sterujący z krzywkowym mechanizmem załączania dopływu cieczy użytkowej do belki polowej. Sprawdzając go, trzeba zwrócić uwagę na stan krzywki i sprężyn zwrotnych. W zaworze odcinającym należy zobaczyć, czy grzybki nie uległy zapieczeniu. Objawia się to dużym oporem przy wciskaniu danego grzybka krzywką dźwigni służącej do otwierania zaworu lub tym, że sprężyna nie zamyka zaworu po zluzowaniu dźwigni. W razie niesprawności należy zawór rozebrać i oczyścić trzonki grzybków, na których zebrał się osad. Jeżeli jakiś grzybek zaworu przesuwa się z dużym oporem od pozostałych, może to powodować mniejsze otwarcie danego zaworu (na skutek odgięcia krzywki dźwigni). Przez to z części belki opryskującej będzie wydostawało się mniej cieczy roboczej. Zawór sterujący z krzywkowym mechanizmem powinien zapewniać dokładne otwieranie i zamykanie zaworów.
Kontrola działania opryskiwacza przed rozpoczęciem pracy
Przed rozpoczęciem opryskiwania należy dokładnie sprawdzić m.in. połączenie opryskiwacza z ciągnikiem, zwracając szczególną uwagę na połączenie wału odbioru mocy ciągnika z wałem przegubowym i pompą opryskiwacza. Wszystkie punkty smarowania trzeba nasmarować zgodnie z instrukcją i sprawdzić szczelność połączeń.
Po przeglądzie poszczególnych podzespołów należy sprawdzić działanie całego opryskiwacza stojącego na utwardzonym podłożu. Robi się to po napełnieniu zbiornika czystą wodą, ponieważ ciecz użytkowa jest niebezpieczna dla zdrowia operatora. Po zdemontowaniu rozpylaczy należy dokładnie przepłukać zbiornik i cały układ cieczowy. Następnie powinno się sprawdzić równomierność wyprysku poszczególnych rozpylaczy. Można wykonać to za pomocą naczyń miarowych zawieszonych na belce polowej lub podstawianych pod poszczególne rozpylacze. Jako naczynia miarowe mogą służyć różne opakowania, np. wyskalowane butelki. Po włączeniu opryskiwacza na określony czas, np. minutę, można porównać ilość cieczy wypryskanej z poszczególnych rozpylaczy.
Badanie równomierności wyprysku cieczy i rozkład cieczy na poziomie chronionych roślin przeprowadza się na stole rowkowym, podczas okresowych badań w Stacji Kontroli Opryskiwaczy. Badanie sprawności opryskiwacza kończy próba ciśnieniowa, która ma na celu sprawdzenie szczelności i wytrzymałości przewodów i połączeń.
tags: #zaworki #przeciwkroplowe #opryskiwacz