Odpowiedni luz w układzie rozrządu gwarantuje prawidłową pracę jednostki napędowej i dokładne zamykanie zaworów, co skutkuje ich właściwym chłodzeniem. Zawory są najbardziej obciążonymi cieplnie elementami silników, a ich zadaniem jest sterowanie wlotem powietrza do cylindra oraz wylotem gazów spalinowych. Działanie zaworów wywiera istotny wpływ na pracę całego silnika ciągnika.
Dlaczego regulacja luzu zaworowego jest kluczowa?
Nagrzewanie się zaworów w czasie pracy silnika powoduje ich wydłużanie. Aby zapewnić szczelność, konstrukcyjnie przewidziano luz zaworowy, czyli minimalny odstęp między elementami mechanizmu rozrządu. Odstęp ten zmienia się w miarę wzrostu temperatury pracy.
- Zbyt mały luz (lub jego brak): powoduje niedomykanie się zaworów. Skutkuje to zwiększeniem ciśnienia w komorach spalania i permanentnym przyleganiem popychaczy do gniazd, co prowadzi do przegrzania zaworów i ich trwałego uszkodzenia.
- Nadmierny luz: powoduje spadek mocy, zwiększa hałas pracy silnika (tzw. klepanie zaworów) oraz przyczynia się do nadmiernego zużycia dźwigienek, krzywek wałka rozrządu i samych zaworów.
Przygotowanie do regulacji
Luzy zaworowe są zawsze podawane w instrukcjach obsługi danego modelu silnika. Mierzy się je i reguluje zazwyczaj, gdy silnik jest zimny, chyba że instrukcja przewiduje inną możliwość. Przed przystąpieniem do prac należy dysponować:
- Szczelinomierzem (lub kątomierzem, zależnie od konstrukcji),
- Zestawem specjalistycznych kluczy,
- Instrukcją obsługi silnika (dla ustalenia wymaganych wartości i usytuowania zaworów).
Naprawa 2.0 TDI - wymiana pokrywy zaworów, podkładki pod wtryskami, chemiczny remont silnika.
Procedura sprawdzania i regulacji
Metoda „na szczelinomierz”
Po uzyskaniu dostępu do klawiatury zaworów, należy sprawdzić luz, wybierając płytkę szczelinomierza o grubości odpowiadającej wartości zalecanej przez producenta. Płytka powinna przesuwać się w szczelinie między trzonkiem zaworu a dźwigienką z wyczuwalnym, niewielkim oporem.
| Stan silnika | Zalecana czynność |
|---|---|
| Zimny | Pomiar i ewentualna korekta zgodnie z instrukcją |
| Gorący | Dopuszczalny tylko, jeśli przewiduje to producent |
W celu dokonania zmiany luzu należy odkręcić przeciwnakrętkę, a następnie obracać wkrętem regulacyjnym, aż do uzyskania właściwego oporu płytki. Następnie, trzymając wkręt w ustalonej pozycji, należy dokręcić przeciwnakrętkę.
Ustalanie pozycji wału korbowego
Aby regulować luzy w poszczególnych cylindrach, należy ustalić odpowiednie ustawienie wału korbowego. W silnikach z parzystą liczbą cylindrów często stosuje się metodę „na mijankę”. Polega ona na obserwacji zaworów: w momencie, gdy na jednym cylindrze kończy się wydech i zaczyna suw ssania, tłok w innym cylindrze znajduje się w górnym martwym położeniu (GMP), co pozwala na bezpieczną regulację jego zaworów.
Wskazówki praktyczne
- Nie należy zwlekać z regulacją do momentu pojawienia się słyszalnego „klepania”, gdyż oznacza to już przeciążenie elementów.
- W silnikach z mostkami zaworowymi (np. Yanmar) należy zwrócić uwagę na równoległe ustawienie mostka względem zaworów.
- W przypadku braku znaków na kole zamachowym, można samodzielnie wyznaczyć punkty regulacji, obserwując proces „mijania się” zaworów na poszczególnych cylindrach.
- Zawsze należy zwracać uwagę na różnice w wartościach luzu dla zaworów dolotowych i wylotowych - te drugie zazwyczaj wymagają większego luzu ze względu na wyższe temperatury pracy.
tags: #zawory #silnik #ferguson #ciagnik #rolniczy #regulacja