Prawidłowa budowa i bieżąca obsługa układu hydraulicznego, a w szczególności zbiornika oleju, jest kluczowa dla niezawodnej pracy koparki JCB 8085. W niniejszym artykule omówimy objawy problemów, znaczenie regularnej wymiany oleju, wybór odpowiednich płynów, procedury serwisowe oraz najczęściej występujące usterki.
Objawy Problemów z Układem Hydraulicznym
Niewłaściwa praca układu hydraulicznego może objawiać się na różne sposoby, często sygnalizując potrzebę interwencji serwisowej. Użytkownicy zgłaszają, że lemiesz spychający i siłowniki mogą zachowywać się dziwnie, na przykład sprężynować i nie zatrzymywać się od razu, lecz skakać, jakby w nich była sprężyna. Niektórzy mówią, że to coś się zepsuło w rozdzielaczu, inni, że pompa. Nawet po zrobieniu wszystkich nowych uszczelnień w siłownikach poprawy może nie być. Innym niepokojącym sygnałem jest buczenie pompy, co może wskazywać na jej przeciążenie lub problemy z olejem. Po wymianie oleju hydraulicznego i filtra, jeśli koparka rano po odpaleniu pracuje dużo szybciej niż na starym oleju, jakby była już rozgrzana, to jedyna różnica. Jednak problem zatrzymującego się ramienia może pozostać, nic się nie poprawiło, ramię nadal dochodzi do połowy, zatrzymuje się na 1-2 sekundy i potem znowu startuje, mimo że operator cały czas trzyma joystick. Jeden facet powiedział, że przepracowany olej hydrauliczny powoduje takie dziwne zachowania sprzętu i buczenie pompy, sugerując wymianę. Takie symptomy mogą sugerować problemy z rozdzielaczem, pompą lub przepracowanym olejem hydraulicznym.
Znaczenie Regularnej Wymiany Oleju Hydraulicznego i Filtrów
Regularna wymiana oleju hydraulicznego i filtrów jest fundamentalna dla długowieczności i efektywności pracy maszyny. Prawie 4000 motogodzin (mth) bez wymiany oleju hydraulicznego to zdecydowanie za dużo. W silniku olej wymienia się co 250 mth, a hydraulika z filtrami co 500 mth! Serwisanci podkreślają, że przeważnie w silniku jest podane co 500 mth, ale niektórzy wymieniają częściej (ok. 200-250 mth), jeśli nie leją markowego oleju do silnika. Hydraulika powinna być wymieniana co około 1000 mth. Wymiany tak zwane serwisowe powinno się robić zgodnie z zaleceniami producenta w DTR (Dokumentacji Techniczno-Ruchowej). Zalecenia różnią się dla mini, koparko-ładowarek itp., miniówki przeważnie mają zalecane tak jak wcześniej napisano 250/500 mth. Kto smaruje, ten jedzie, a kto jest głupi i robi maszyną za pół stawki, tego nie stać na olej, a po dwóch latach na naprawy i remonty.
Wybór Odpowiedniego Oleju Hydraulicznego
Wybór właściwego typu oleju hydraulicznego ma istotne znaczenie dla pracy układu. Często pojawia się pytanie, czy można zalać układ olejem HL 46 zamiast HP 46. Instrukcje piszą przeważnie, że wystarczy wymienić to, co w zbiorniku. Należy zawsze stosować olej zalecany, ponieważ oleje HL (Hydraulic-Lubricating) i HP (Hydraulic-Premium lub Hydraulic-Performance) różnią się składem i właściwościami, zwłaszcza w zakresie dodatków EP (Extreme Pressure) i stabilności termicznej. Mieszanie lub stosowanie niewłaściwych olejów może prowadzić do ich zwarzenia lub pogorszenia parametrów pracy układu. Jeśli w sklepach nigdy nie było HP, to może być wskazówka, że HL jest powszechniej dostępny lub zalecany. Po wymianie oleju hydraulicznego na HLV 32 i założeniu nowego filtra, koparka może pracować dużo szybciej rano po odpaleniu, tak jakby była już rozgrzana. Jednakże, nie zawsze rozwiązuje to wszystkie problemy, takie jak zatrzymujące się ramię.
Szczegółowa Procedura Wymiany Oleju Hydraulicznego
Wymiana oleju hydraulicznego wymaga precyzyjnego postępowania, aby zapewnić czystość i prawidłowe działanie układu.
Opróżnianie Zbiornika i Układu
Wielu użytkowników zastanawia się, czy wystarczy spuścić olej hydrauliczny tylko ze zbiornika, mając na uwadze, że sporo oleju pozostanie w siłownikach i przewodach. W siłownikach, niezależnie od ustawienia, olej będzie z jednej albo z drugiej strony. Instrukcje piszą przeważnie, że wystarczy wymienić to, co w zbiorniku. Jeśli olej jest bardzo przepracowany, zaleca się opróżnienie jak największej ilości oleju z całego układu, aby zminimalizować ryzyko zmieszania się starych i nowych płynów, co zmniejsza ryzyko, że oleje się nie zmieszają (zwarzą), szczególnie jeśli nie było się pewnym, czym wcześniej było zalane. Im więcej przepracowanego oleju wyleci, tym lepiej. Poniżej przedstawiono metodę całkowitego opróżniania:
Podnieść pług do góry.
Podnieść koparkę do góry łyżką, zgasić maszynę i opuścić pług. Pług opada na maksa na dół i już siłownik nie ma oleju.
Zapalić maszynę.
Podnieść łyżkę na maksa do góry, zgasić maszynę (włączyć zapłon, czyli awaryjny obwód akumulatora hydraulicznego).
Opuścić ramię pod siebie, potem otworzyć łyżkę i opuścić ramię. Przybędzie parę litrów oleju w zbiorniku, lecz nie wszystko. Po prostu na zapłonie można opuścić siłowniki.
Płukanie Układu Hydraulicznego
Aby dokładnie oczyścić układ hydrauliczny, jedyny sposób to:
Spuścić olej ze zbiornika.
Zalać świeżym olejem.
Odpalić maszynę i „pomachać” (wykonać kilka ruchów) wszystkimi elementami roboczymi.
Spuścić olej ponownie.
Wymienić filtr.
Ten spuszczony, "nowy-stary" olej, po odstaniu można zalać na nowo, lub zalać całkiem świeżym olejem, jeśli budżet na to pozwala.
Serwis Cat 336 i wymiana oleju hydraulicznego.
Typowe Usterki Związane ze Zbiornikiem i Układem Hydraulicznym
W trakcie eksploatacji mogą pojawić się różne problemy ze zbiornikiem oleju hydraulicznego i całym układem.
Wycieki Oleju ze Zbiornika
Jednym z często zgłaszanych problemów jest wyciek oleju ze zbiornika hydraulicznego. Może on kapać z miejsca, gdzie ze zbiornika wychodzi nakrętka, do której podłączony jest wąż gumowy zaciskany opaską. Po dokręceniu może kapać bardziej, co sugeruje, że jest tam jakaś uszczelka, która wymaga wymiany. Inną przyczyną wycieku, szczególnie w modelach JCB, jest pęknięta obudowa podstawy filtra hydraulicznego. Jest to znany problem, z którym wielu użytkowników walczyło od dawna. Rozwiązaniem jest wymiana całej podstawy wraz z filtrem, ponieważ często jest ona dostarczana w komplecie. Wymieniając obudowę wraz z filtrem, można zapomnieć o wycieku.
Wyrzucanie Oleju przez Odpowietrznik
W przypadku minikoparek, np. JCB 8016, zdarza się, że pompa zębata podaje ciśnienie rurką przelewową do zbiornika, co powoduje wyciek oleju hydraulicznego przez odpowietrznik. Olej może być wyrzucany natychmiast po zwiększeniu obrotów, nawet gdy koparka stoi, uniemożliwiając wykonywanie ruchów. Ten problem wskazuje na zakłócenie w obiegu oleju. W tych maszynach olej z pompy zębatej (lub innej o stałym wydatku) zawsze krąży w obiegu: pompa - główny przewód ciśnieniowy - rozdzielacz (otwarty na przelew) - przewód powrotny - zbiornik - pompa. Jeśli układ ten zostanie zablokowany lub ciśnienie w nim gwałtownie wzrośnie, olej może być wypychany przez odpowietrznik, co wskazuje na poważniejszą awarię w układzie.
Wymiana Oleju w Zwolnicach
Oprócz układu hydraulicznego, ważne jest również regularne serwisowanie zwolnic. Procedura wymiany oleju w zwolnicach wygląda następująco: należy ustawić zwolnicę pionowo i odkręcić wszystkie trzy korki. Po spuszczeniu oleju dolnym korkiem, należy go zakręcić. Następnie zacząć wlewać nowy olej górnym korkiem i oczekiwać, że środkowym zacznie się wylewać. Jeśli zamiast tego zaczęło się wylewać górnym, oznacza to, że olej został zalany do pełna, a środkowym nic nie poleciało. Olej 80/90 przekładniowy, jeśli jest zimny i gęsty, może nie chcieć się przelać małym przelewem. Po poskręcaniu wszystkiego, podniesieniu koparki i jeździe przez około 5 minut, należy ponownie ustawić zwolnice i odkręcić środkowe przelewy. Olej powinien wtedy lecieć swobodnie. Pozostawienie tak na około 15 minut powinno pozwolić na powrót stanu oleju do połowy zwolnicy, czyli do przelewu. Praw fizyki nie zmienimy.
Gwarancja i Serwis
Jeśli maszyna jest na gwarancji, nie należy wahać się z wezwaniem serwisu producenta. Serwis do czegoś takiego nie bardzo? Skoro maszyna jest na gwarancji, to nie należy się krępować. Niech przyjeżdżają i usuwają usterkę. Gwarancja polega na tym, że producent jest zobowiązany do bezpłatnego usunięcia usterek powstałych w czasie eksploatacji, które nie powstały z winy użytkownika. Oczywiście są pewne wyjątki. Lepiej zgłosić problem natychmiast i nie pękać, niż zepsuć coś i później mieć problemy z gwarancją. Różnie to bywa.