Problem z uruchamianiem zimnego silnika ciągnika, objawiający się pracą na jednym cylindrze, a następnie z opóźnieniem dołączającym się drugim, jest często spotykaną usterką, szczególnie w starszych modelach takich jak Ursus C-330 czy C-360. Nierówna praca silnika, drżenie karoserii, niestabilne obroty, a także charakterystyczne pyrkanie z wydechu to sygnały, które wskazują na problem z prawidłowym spalaniem w jednym z cylindrów.

Objawy i wstępna diagnostyka
Traktor C-330 po dłuższym postoju odpala tylko na jeden cylinder, a drugi zapala się z opóźnieniem. W przypadku Ursusa C-330 z 1970 roku problem może występować przy niższej temperaturze otoczenia, gdzie ciągnik zapala na jeden cylinder nawet po grzaniu świecą przez około minutę, a drugi cylinder łapie dopiero po około 30 sekundach. Jeśli obroty spadną, nadal działa jeden cylinder. Dzieje się tak do czasu, aż silnik trochę się nagrzeje.
Podobne objawy mogą występować w C-360, gdzie po odpaleniu wygląda, że nie pali na 1. cylinder. Po odkręceniu przewodów na 2., 3. i 4. cylindrze jest reakcja, a na pierwszym jest słaba.
Podstawowe czynności diagnostyczne
- Kąt wtrysku: Sprawdzono kąt wtrysku ustawiony na pierwszy tłok (4,5 mm przed GMP).
- Wtryskiwacze: Należy przełożyć wtryskiwacze miejscami. Jeśli problem przeniesie się na inny cylinder, winny jest wtryskiwacz. Zdarza się, że wtryskiwacz pomimo pozytywnego testu na stole probierczym, w rzeczywistych warunkach pracy w cylindrze nie działa poprawnie.
- Ciśnienie sprężania: Ciśnienie sprężania 25 bar na jednym i drugim cylindrze i tyle utrzymuje się nawet po kilku minutach (w C-330). Aby sprawdzić kompresję, należy wyjąć wtryskiwacz i w jego miejsce włożyć końcówkę próbnika ciśnienia. Obrócić kilka razy rozrusznikiem i odczytać wartość ciśnienia. To samo dla drugiego cylindra. Jeśli wartości mieszczą się w odpowiednim przedziale podanym przez producenta, to jest OK. Jeśli jeden cylinder ma słabe wyniki, wykonać próbę olejową. Jeśli ciśnienie wzrośnie, uszkodzone są pierścienie.
- Luzy zaworowe: Należy sprawdzić i ustawić luzy zaworowe.
- Metalowe rurki paliwa: Sprawdzić ich drożność.
- Zaworek przelewowy pompy wtryskowej oraz pompę zasilającą: W przypadku C-330 po regeneracji, te elementy również zostały sprawdzone.

Możliwe przyczyny problemu
Problemy z układem paliwowym
Uszkodzony wtryskiwacz
Kiedy silnik pracuje nierówno na zimno i brakuje mu jednego cylindra, pierwszym podejrzanym jest zazwyczaj wtryskiwacz, a konkretnie ten, który nie podaje paliwa do komory spalania lub podaje je nieprawidłowo. Wtryskiwacze po rozruchu leją całością, dopiero po krótkim czasie przechodzą we wtrysk odpowiedni dla kolejności cylindrów. Jeśli wtryskiwacz leje, czyli podaje za dużo paliwa, lub nie rozpyla go prawidłowo, problem może objawiać się np. zwiększonym dymieniem z wydechu (niebieskawe w przypadku silników Diesla) oraz charakterystycznym zapachem niedopalonego paliwa. Możliwe, że jakiś wtrysk się zacina albo pompa szwankuje, ale raczej jest to wtrysk. Może dobrze paliwa nie rozpyla i będzie "lał" ciurkiem, co może być objawem. Często za to "milczenie" odpowiadają zanieczyszczenia, osady, drobiny rdzy z baku, a w przypadku silników Diesla - parafina wytrącająca się w niskich temperaturach, potrafiące zatkać delikatne dysze wtryskiwacza lub zablokować jego iglicę. Inną przyczyną jest po prostu zużycie wtryskiwacza, który pracuje pod dużym ciśnieniem i jest narażony na drgania i wysokie temperatury.
Zapowietrzenie układu paliwowego
Jak po dłuższym postoju sugerowałoby to zapowietrzenie układu paliwowego. Z pozostałych opcji zostaje jeszcze tylko coś z paliwem, pompa wtryskowa, albo uciekająca kompresja (przez zaworki albo pierścienie).
Problemy z pompą wtryskową
Uszkodzona pompa paliwa, która nie podaje odpowiedniego ciśnienia (np. jest zużyta lub zapchany jest filtr paliwa), może sprawić, że wszystkie wtryskiwacze będą pracować nieprawidłowo. W skrajnych przypadkach, gdy ciśnienie jest zbyt niskie, jeden z wtryskiwaczy może w ogóle nie być w stanie się otworzyć lub podawać tak małą dawkę, że będzie to praktycznie niezauważalne dla pracy cylindra. Należy sprawdzić ciśnienie przed listwą wtryskową.
Problemy z kompresją
W silniku Diesla do zapłonu potrzebna jest temperatura, którą wytwarza tłok sprężając powietrze. Jeżeli będzie za niska temperatura, paliwo nie zapali się. Jeśli ciśnienie sprężania jest niskie, możliwe są uszkodzone pierścienie tłokowe lub wypalony/zawieszony zawór na skutek zatarcia w prowadnicy. Niska kompresja może być również wynikiem źle spasowanych zaworów lub zbyt ciasno ustawionych.
Inne mechaniczne usterki
- Nieszczelności: W przypadku C-360, gdzie spod uszczelki kolektora wycieka paliwo, należy to bezzwłocznie naprawić. Wycieki spod uszczelki głowicy są również niedopuszczalne.
- Problemy z rozrządem: Metaliczny stukot po rozgrzaniu i na wyższych obrotach może być spowodowany luzem wzdłużnym wałka rozrządu, wynikającym z niedokręconego koła zębatego wałka rozrządu. Luz ten może powodować przeskakiwanie wałka i nieregularną pracę silnika. Popychacze z płaskimi główkami również mogą wskazywać na problem z rozrządem.
Naprawa i regeneracja wtryskiwaczy Diesel-Auto Warszawa
Konsekwencje i zalecane rozwiązania
Ignorowanie problemu z pracą silnika na jednym cylindrze może prowadzić do poważnych i kosztownych konsekwencji. Silnik traci moc, zużywa więcej paliwa, a niespalone paliwo trafia do układu wydechowego, gdzie może uszkodzić kosztowny katalizator. Ponadto, zwiększa się emisja szkodliwych substancji, co jest niezgodne z przepisami.
Naprawa i prewencja
- Wtryskiwacze: Najczęściej konieczna jest wymiana lub regeneracja wtryskiwaczy. W przypadku silników Diesla regeneracja wtryskiwaczy Common Rail jest często praktykowana, ale musi być wykonana przez specjalistyczny zakład.
- Układ paliwowy: Sprawdzić drożność przewodów paliwowych, wymienić filtr paliwa. W przypadku zapowietrzania, odpowietrzyć układ.
- Kompresja: W przypadku niskiej kompresji konieczne może być wykonanie próby olejowej w celu zdiagnozowania uszkodzonych pierścieni lub zaworów.
- Problemy elektryczne: W przypadku silników benzynowych, podobne objawy może dawać problem z układem zapłonowym w jednym cylindrze (uszkodzona świeca zapłonowa, przewód wysokiego napięcia, cewka zapłonowa). W 16V TS, gdzie są 4 cewki, można odłączać po kolei każdą cewkę, aby zidentyfikować uszkodzoną.
- Regulacje: Sprawdzić i wyregulować luzy zaworowe oraz kąt wtrysku.
- Profesjonalna pomoc: W przypadku braku odpowiedniego sprzętu i wiedzy, najlepiej zgłosić się do profesjonalnego serwisu.
Pamiętajcie, regularne serwisowanie ciągnika, w tym wymiana filtrów paliwa i powietrza, a także dbanie o jakość tankowanego paliwa, to najlepsza profilaktyka, która pozwoli uniknąć wielu kosztownych usterek.