Żurawie budowlane, będące kluczowymi maszynami transportowymi na każdej budowie, muszą być precyzyjnie dobrane do specyficznych wymagań inwestycji. Prawidłowy wybór urządzenia, charakteryzującego się odpowiednimi parametrami, jest gwarancją bezpieczeństwa, efektywności pracy i skutecznej realizacji projektu. W niniejszym artykule przedstawiono szczegółową klasyfikację żurawi budowlanych oraz omówiono ich kluczowe parametry. Należy zauważyć, że w dostarczonym materiale nie znaleziono specyficznych parametrów dotyczących modelu żurawia Saez T, jednak omówione zostały ogólne zasady i przykłady innych typów dźwignic.
Żurawie Wieżowe: Definicja i Zastosowanie
Żurawie wieżowe to dźwignice, które zaliczają się do największych maszyn transportowych wykorzystywanych w budownictwie. Ich zastosowanie obejmuje budownictwo kubaturowe, w tym mieszkaniowe i przemysłowe, a także drogowo-mostowe, stawianie konstrukcji stalowych i transport materiałów budowlanych. Żurawie wieżowe mogą prawidłowo spełniać swoje funkcje oraz zagwarantować bezpieczeństwo i efektywność pracy tylko wtedy, kiedy będą dostosowane do warunków panujących na danej budowie. W celu wybrania odpowiedniego rozwiązania, należy poznać rodzaje żurawi budowlanych i zdecydować się na urządzenie o specyfikacji, która pozwoli skutecznie i bezpiecznie realizować daną inwestycję.

Klasyfikacja Żurawi Wieżowych
Na etapie wyboru żurawia wieżowego należy kierować się podziałem tych urządzeń ze względu na różne parametry, co ułatwia zrozumienie ich konstrukcji i zastosowań.
Podział ze względu na funkcję jezdną podstawy
Ten podstawowy podział żurawi wieżowych dotyczy funkcji jezdnej ich podstawy:
- Żurawie stacjonarne - ich podstawa nie ma funkcji przejezdnej. Montowane są na portalu, krzyżu lub kotwie traconej, co oznacza stałe unieruchomienie na czas pracy.
- Żurawie przejezdne - choć nie są wyraźnie opisane w materiale, są przeciwieństwem żurawi stacjonarnych i charakteryzują się możliwością przemieszczania się po placu budowy.
Podział ze względu na umiejscowienie mechanizmu obrotowego
Ten podział obejmuje urządzenia różniące się od siebie umiejscowieniem mechanizmu odpowiedzialnego za ruch obrotowy:
- Żurawie górnoobrotowe - mechanizm odpowiedzialny za ruch obrotowy umiejscowiony jest na górze wieży. Obraca wyłącznie wysięgnikiem, przeciwwysięgnikiem i głowicą, pozostawiając maszt pionowy nieruchomo. Ten typ żurawi stosuje się w inwestycjach średnich i dużych, realizowanych w długim terminie.
- Żurawie dolnoobrotowe - w tym przypadku mechanizm znajduje się na dole wieży. W odróżnieniu od żurawi górnoobrotowych obraca on całą konstrukcją urządzenia (nieruchomy pozostaje jedynie portal).

Podział ze względu na typ wysięgnika
Wysięgnik to element dźwignicy w formie ruchomego ramienia. Wyróżnia się dwa główne typy wysięgników:
- Żurawie z wysięgnikiem wodzakowym - wykorzystuje się je przy realizacji konstrukcji wielkogabarytowych oraz przy transporcie ładunków o dużym ciężarze.
- Żurawie z wysięgnikiem wychylnym - w tym przypadku cięgnik zamontowany jest na stałe na końcu wysięgnika.
Kluczowe Parametry Żurawi Budowlanych
Wybór urządzenia, które będzie charakteryzowało się określonymi parametrami, jest niezbędny dla skutecznej i bezpiecznej pracy na budowie. Kluczowe parametry obejmują:
- Udźwig - parametr ten określa maksymalny ciężar ładunku, jaki żuraw może transportować. Wyraża się go w tonach lub kilogramach. Udźwig jest wartością zmienną, zależną od wysięgu żurawia.
- Wysięg - jest to parametr określający odległość pomiędzy osią obrotu dźwigu i pionową osią haka głównego, wyrażana w metrach.
- Wartość użyteczna podnoszenia - określa mierzoną od podłoża odległość do poziomej osi haka głównego w jego najwyższym położeniu przy określonym wysięgu. Wyraża się ją w metrach.
- Moment wywrotu żurawia - jest to parametr, który obliczamy na podstawie obciążenia dźwignicy.
- Prędkość podnoszenia - parametr ten określa szybkość, z jaką ładunek może być podnoszony, zazwyczaj regulowana płynnie.

Warto również zaznaczyć, że wysięg oraz wysokość haka (lub podnoszenia) często mogą być rozszerzane i dostosowywane do potrzeb po uzgodnieniu z producentem lub zgodnie z kartą danych technicznych.
Parametry Robocze Żurawi Wieżowych Według Kategorii
Parametry robocze żurawi wieżowych wahają się w dużych granicach, zależnie od ich typu i przeznaczenia:
- Żurawie wieżowe lekkie (do 15 Tm) mają udźwig do 2 T, wysokość użyteczną podnoszenia 30-80 m, a zasięg 20-36 m. Stosowane są głównie w budownictwie miejskim. Rozstaw ich torów wynosi na ogół 3,80 m.
- Żurawie średniego typu (30-60 Tm) charakteryzują się udźwigiem do 6 T, podobnymi wysokościami podnoszenia i zasięgiem jak żurawie lekkie. Znajdują zastosowanie zarówno w budownictwie miejskim, jak i przemysłowym. Rozstaw ich torów również wynosi na ogół 3,80 m.
- Żurawie ciężkie (100-450 Tm) oferują udźwig do 40 T, wysokość użyteczną podnoszenia 30-80 m i zasięg 20-36 m. Wykorzystuje się je przede wszystkim w budownictwie przemysłowym. Rozstaw ich torów wynosi 8 do 12 m.
Tory żurawi wieżowych układa się z szyn kolejowych na podkładach drewnianych lub prefabrykowanych blokach betonowych.
Żurawie Samojezdne: Rodzaje i Parametry
Żurawie samojezdne to bardzo sprawne maszyny montażowe. Składają się z pełnoobrotowej podstawy z maszynownią i pomieszczeniem dla operatora oraz wysięgnika, osadzonych na podwoziu kołowym, gąsienicowym lub kolejowym. Podwozie to służy nie tylko do zmiany stanowiska roboczego na miejscu budowy, ale również do przejazdu z jednej budowy na drugą. Cechują się one na ogół niezbyt dużą wysokością użyteczną podnoszenia (z wyjątkiem niektórych typów żurawi kołowych), w związku z czym nadają się raczej do montażu obiektów o niezbyt dużej wysokości oraz do celów przeładunkowych.

Żurawie samojezdne na podwoziu kołowym
Żurawie samojezdne na podwoziu kołowym mogą być zmontowane na samochodzie lub posiadać własny mechanizm napędu jazdy. Żurawie samochodowe mają udźwig 3-10 T, natomiast kołowe na specjalnym podwoziu (wieloosiowe, wielokołowe) mogą osiągnąć udźwig do 40 T, wysokość użyteczną podnoszenia do 60 m, a zasięg do 45 m. W celu zwiększenia parametrów roboczych są one wyposażone zwykle w rozkładane podpory dźwignikowe (hydrauliczne lub śrubowe). Podpory te zwiększają rozstaw punktów ich podparcia w czasie podnoszenia ładunków. Wysokość użyteczna podnoszenia i zasięg może być powiększony przez stosowanie wysięgnika z tzw. dziobem. Niektóre typy żurawi kołowych dwuosiowych mają napęd na obie osie, co ułatwia im jazdę terenową.
Żurawie samojezdne na podwoziu gąsienicowym
Żurawie samojezdne na podwoziu gąsienicowym, stosowane w kraju, mają na ogół niezbyt dużą wysokość użyteczną podnoszenia i zasięg do 17 m oraz udźwig do 10 T. Za granicą znane są tego typu żurawie o wysięgnikach sięgających 40 m i więcej oraz o udźwigu do 50 T (np. żuraw gąsienicowy Fiorentini FB-200 produkcji włoskiej o udźwigu do 40 T i wysokości użytecznej podnoszenia 26 m). Żurawie te nie wymagają wykonywania specjalnych dróg o nawierzchni utwardzonej, gdyż z uwagi na niewielki nacisk jednostkowy, jaki wywierają gąsienice na grunt (w granicach 0,4 - 1,0 kG/cm²), mogą jeździć bezpośrednio po terenie, oczywiście odpowiednio wyrównanym i wyprofilowanym. Znajdują zastosowanie przede wszystkim w budownictwie przemysłowym jako maszyny montażowe przy wznoszeniu hal o niezbyt dużej wysokości oraz na placach składowych konstrukcji jako urządzenia przeładunkowe.
Żurawie samojezdne na podwoziu typu kolejowego
Żurawie samojezdne na podwoziu typu kolejowego przystosowane są do poruszania się po torze szynowym kolei normalnotorowej (o prześwicie 1435 mm). Mogą poruszać się po torach włączonych do ogólnokrajowej sieci kolejowej, co umożliwia im łatwe przenoszenie się z jednej budowy na drugą, o ile budowy te wyposażone są w bocznice kolejowe. W zasadzie żurawie tego typu przeznaczone są do prac przeładunkowych dla celów kolejnictwa i dlatego wyposażone są w wysięgniki o niewielkiej długości i osadzone na podwoziu wieloosiowym (np. na dwóch wózkach 3-osiowych), co pozwala im na osiągnięcie znacznego udźwigu - 100 T i więcej (przy podparciu ich w czasie pracy na dźwignikach). Żurawie kolejowe o udźwigu do 25 T i długości wysięgnika do 30 m stosowane są podobnie jak żurawie gąsienicowe do montażu niewysokich hal przemysłowych oraz jako urządzenia przeładunkowe na placach składowych konstrukcji.
Suwnice Bramowe: Budowa i Specyfika Parametrów
Suwnice bramowe znacznie różnią się swą budową od żurawi budowlanych. Składają się z konstrukcji nośnej ramowej (dźwigar kratowy wsparty na dwóch podporach), zainstalowanej na specjalnym torze szynowym, oraz maszynowni i urządzenia dźwigowego. Urządzeniem dźwigowym jest zazwyczaj wciągnik elektryczny, zawieszony na wózku poruszającym się na szynach ułożonych wzdłuż poziomego dźwigara konstrukcji nośnej. Dźwigar ten jest w niektórych typach suwnic przedłużony poza podpory, co zwiększa zasięg suwnicy poza prześwit toru.

Konstrukcja suwnic bramowych pozwala na przeniesienie znacznego obciążenia, toteż ich udźwig może osiągnąć 200 T i więcej w specjalnych rozwiązaniach dla celów przemysłowych.
Rozwiązania konstrukcyjne i ich parametry
W budownictwie znane są dwa rozwiązania tego typu maszyn montażowych:
- Suwnice o konstrukcji z kształtowników stalowych, udźwigu do 20 T, rozstawie szyn do 20 m, wysokości użytecznej podnoszenia do 12 m. Przeznaczone są do celów przeładunkowych i montażu niezbyt wysokich konstrukcji w budownictwie przemysłowym.
- Suwnice o lekkiej konstrukcji rurowej, udźwigu 2 X 5 T, rozstawie szyn do 25 m i wysokości użytecznej podnoszenia do 18,5 m. Przeznaczone są do montażu niezbyt wysokich budynków mieszkalnych o konstrukcji z elementów wielkowymiarowych.
Ponadto, do celów pomocniczych przy produkcji poligonowej elementów prefabrykowanych stosowane są lekkie suwnice bramowe o udźwigu do 5 T, rozstawie 7-9 m i wysokości podnoszenia 5-7 m.
Przykłady Parametrów Innych Żurawi Budowlanych
Poniżej przedstawiono parametry konkretnych modeli żurawi, które ilustrują, jak szczegółowo specyfikowane są te maszyny. Należy pamiętać, że podane przykłady dotyczą modeli innych niż Saez T.
Żuraw terenowy SANY SAC40000T
31 października firma SANY oficjalnie przekazała pierwszy 9-osiowy żuraw terenowy o udźwigu 4000 ton. Model SAC40000T wyróżnia się imponującym 81-metrowym wysięgnikiem głównym oraz 124-metrowym wysięgnikiem pomocniczym, specjalnie zaprojektowanym do instalacji turbin wiatrowych. Wyposażony w przeciwwagi o masie 350 ton, osiąga maksymalną wysokość podnoszenia wynoszącą 200 metrów. Przy wysokości 100 metrów i promieniu 18 metrów może podnieść ładunek o masie 375 ton, natomiast przy 185 metrach i promieniu 30 metrów jego udźwig sięga 200 ton. Żuraw został zbudowany na 9-osiowym podwoziu o długości 22 metrów - najkrótszym w swojej klasie. Jego promień skrętu wynosi jedynie 16 metrów, co umożliwia łatwe pokonywanie zakrętów pod kątem prostym nawet w górzystym terenie, gdzie często lokalizowane są farmy wiatrowe. Dzięki specjalnie zaprojektowanym osiom do pracy pod dużymi obciążeniami oraz zastosowaniu opon 605, może on przemieszczać się po placu budowy z zamontowaną strukturą superlift. Montaż i demontaż struktury superlift z jednej strony zajmuje mniej niż godzinę, a proces zakładania pojedynczej liny z użyciem specjalnej wciągarki trwa mniej niż 70 minut. Dodatkowo wysięgnik o długości poniżej 76 metrów może być zamontowany bez użycia sprzętu pomocniczego, co znacznie zwiększa efektywność operacyjną. 4000-tonowy żuraw wyposażony został w inteligentne rozpoznawanie stanu wysięgnika i technologię aktywnego sterowania, co zapewnia bezpieczną pracę z niezwykle długimi wysięgnikami. Technologia monitorowania kąta bocznego w czasie rzeczywistym umożliwia operatorowi wczesne wykrywanie i unikanie zagrożeń. W trakcie rozwoju żurawi terenowych największym wyzwaniem jest zwiększenie ich wydajności bez powiększania podwozia.
Żuraw wieżowy Liebherr 180 EC-H 10 Litronic
Ten używany żuraw wieżowy z roku budowy 2006, Liebherr Obendreherkran 180 EC-H 10 Litronic, oferuje wysięg 40 m oraz udźwig 10 t. Model ten jest wyposażony w pilot zdalnego sterowania.
Żuraw wieżowy Kroll K1500L
Model Kroll K1500L cechuje się udźwigiem do 125 ton. Wzmiankowano również, że jego maksymalna długość wysięgnika nie jest szczegółowo określona w fragmencie.
Inne wzmianki o parametrach
- Inny żuraw wieżowy, 160 HC-L 8/16, ma wysokość 37,5 m i wysięg 55 m. Został on gruntownie wyremontowany i znajduje się w doskonałym stanie.
- Maksymalna ładowność dla pewnego typu urządzenia wynosi 20000 kg przy 3m wysięgu, a 1700 kg przy maksymalnym wysięgu.
