Instrukcja Bezpieczeństwa i Higieny Pracy przy Obsłudze Żurawia Obrotowego do 2 ton

Dopuszczenie do Obsługi Żurawia Warsztatowego

Do obsługi żurawia warsztatowego może zostać dopuszczona wyłącznie osoba pełnoletnia, która spełnia określone wymogi:

  • Posiada świadectwo kwalifikacji Urzędu Dozoru Technicznego (UDT) uprawniające do obsługi:
    • IIŻ - żurawie warsztatowe
    • IIW - wciągarki i wciągniki hakowe ogólnego przeznaczenia
    • IIS - suwnice hakowe ogólnego przeznaczenia
  • Uzyskała zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku operatora żurawia.
  • Zapoznała się z instrukcją obsługi producenta.
  • Odbyła szkolenie BHP (instruktarz stanowiskowy) przeprowadzone przez bezpośredniego przełożonego lub osobę wyznaczoną przez pracodawcę.
  • Została zapoznana z oceną ryzyka zawodowego na stanowisku operatora żurawia warsztatowego.
  • Została zapoznana z obowiązującymi zasadami ruchu wewnątrzzakładowego i magazynowania.
  • Została zapoznana z masą, wymiarami i rodzajem ładunków przeznaczonych do transportu.

Wymagana Dokumentacja

Przed przystąpieniem do pracy należy sprawdzić kompletność następującej dokumentacji:

  • Aktualna decyzja zezwalająca na eksploatację, wydana przez Urząd Dozoru Technicznego.
  • Instrukcja obsługi producenta.
  • Instrukcja stanowiskowa BHP.

PAMIĘTAJ NAJWAŻNIEJSZE JEST TWOJE BEZPIECZEŃSTWO!!!

Postępowanie w Przypadku Awarii lub Wypadku

W przypadku niebezpiecznego uszkodzenia żurawia należy postępować tak, aby nie doprowadzić do nieszczęśliwego wypadku. Nie należy używać uszkodzonego żurawia, należy zabezpieczyć teren wokół niego i poinformować przełożonego o zaistniałym zdarzeniu.

Jeżeli masz do czynienia z poszkodowanymi lub ofiarami wypadku, zadbaj o własne bezpieczeństwo. Poproś świadków zdarzenia o wezwanie pomocy (lub zrób to samodzielnie). Udziel pierwszej pomocy przedmedycznej, dbając o to, by poszkodowani byli w jak najlepszej kondycji, gdy przejmą ich ratownicy medyczni.

Zabezpiecz miejsce zdarzenia i urządzenie przed dostępem osób postronnych. Odnotuj zdarzenie w dzienniku obsługi żurawia. Poinformuj swojego przełożonego i, jeśli to konieczne, najbliższy oddział Urzędu Dozoru Technicznego.

Niniejsza, ogólna instrukcja BHP nie zastępuje instrukcji eksploatacji producenta, przyjętych w zakładzie pracy szczegółowych wymagań BHP ani obowiązku odbycia obowiązkowych szkoleń BHP w ramach instruktażu stanowiskowego. Stanowi ona jedynie przypomnienie ogólnych zasad bezpieczeństwa w zakresie obsługi urządzenia.

Schemat procedury postępowania w przypadku awarii żurawia

Podstawowe Czynności Operatora Przed Rozpoczęciem Pracy

Operator żurawia, przed podjęciem pracy, powinien wykonać następujące czynności:

  • Upewnić się w dokumentach żurawia, czy jest on dopuszczony do ruchu w danym miejscu przez organy dozoru technicznego oraz przez konserwatora żurawia posiadającego odpowiednie uprawnienia.
  • Przeczytać zapis w książce dyżurów, dokonany przez operatora poprzedniej zmiany.
  • Sprawdzić, czy podesty, drabiny, schody i uchwyty nie są zanieczyszczone olejem, smarem, pokryte śniegiem, lodem, błotem oraz czy nie pozostawiono tam niezamocowanych luźnych przedmiotów.
  • Dokonać oceny torowiska żurawia na całej jego długości, ze szczególnym zwróceniem uwagi na stan techniczny podtorza - czy jest oczyszczone ze śniegu i nie zostało podmyte, stan kabla zasilającego i jego korytka, odboje oraz krzywki łączników krańcowych mechanizmu jazdy, szyny, podkłady oraz ich dokręcenie i podbicie, a także czy na torach nie znajdują się jakieś przedmioty.
  • Sprawdzić, czy odległość pozioma pomiędzy skrajnymi elementami podwozia żurawia lub jego platformy obrotowej a zewnętrznymi częściami konstrukcji montowanego obiektu bądź składowanymi elementami wynosi minimum 0,75 m do wysokości 2,2 m.
  • W razie przebiegających w pobliżu napowietrznych linii energetycznych, zapewnić następujące minimalne odległości poziome pomiędzy skrajnym przewodem linii a skrajnym położeniem wysięgnika żurawia łącznie z przemieszczanym ładunkiem, uwzględniając możliwość rozkołysania ładunku. Eksploatacja żurawia w mniejszych odległościach niż określone w odrębnych przepisach może odbywać się wyłącznie na podstawie pisemnego polecenia wydanego operatorowi przez kierownictwo przedsiębiorstwa dysponującego żurawiem, przy zachowaniu warunków wyłączenia linii spod napięcia i jej skutecznego uziemienia przez dysponenta linii (uziemienie powinno być widoczne z pozycji pracy operatora żurawia), lub niewyłączenia linii spod napięcia, jeżeli dysponent linii wyrazi na to zgodę oraz określi warunki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczną pracę urządzenia i zapewni nadzór techniczny zgodnie z wymaganiami przepisów eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych.
  • Sprawdzić stan narzędzi.
  • Wykonać obsługę codzienną (OC) żurawia zgodnie z instrukcją obsługi.
  • Sprawdzić wzrokowo stan konstrukcji nośnej, lin zawiesi, zblocza hakowego, mechanizmów urządzeń zabezpieczających.
  • Odkołować żuraw, odblokować łącznik żurawia i włączyć napięcie.
  • W zależności od typu żurawia, odblokować część obrotową lub zwolnić hamulec obrotu.
  • Po wejściu do kabiny usiąść w fotelu operatora i przez włączenie sygnału ostrzegawczego spowodować usunięcie osób postronnych ze strefy zagrożenia, której maksymalny zasięg wynosi około 6 metrów.
  • Sprawdzić działanie wskaźników sygnalizacji i oświetlenia.
  • Sprawdzić działanie urządzeń i układów sterowniczych (między innymi prawidłowość realizacji zamierzonych ruchów działań z piktogramami, stopniowanie prędkości, działanie łącznika STOP, blokadę zerową).
  • Sprawdzić działanie hamulców bez obciążenia.
  • Sprawdzić działanie wszystkich łączników krańcowych.
  • Sprawdzić prawidłowość działania ogranicznika obciążenia przez załączenie kluczykiem stacyjki z napisem „tester" (tylko w nowych modelach żurawi). Powinny zaświecić się wszystkie lampki kontrolne ogranicznika obciążenia oraz sygnał dźwiękowy przeciążenia, a także nastąpić blokada wszystkich ruchów żurawia powodujących zmniejszanie jego stateczności i mechanizmu podnoszenia w kierunku do „dołu”.

W razie stwierdzenia jakichkolwiek usterek, operator winien niezwłocznie unieruchomić żurawia i natychmiast powiadomić przełożonego.

Schemat kontroli żurawia przed rozpoczęciem pracy

Podstawowe Czynności Operatora w Czasie Pracy

Operator w czasie pracy powinien:

  • Ściśle przestrzegać instrukcji obsługi i eksploatacji żurawia.
  • Często obserwować przyrządy kontrolne i lampki sygnalizacyjne.
  • Pracować żurawiem zgodnie z jego przeznaczeniem.
  • Przed wykonaniem ruchów roboczych dawać sygnał ostrzegawczy.
  • Stosować, w zależności od rodzaju ładunku, odpowiednie zawiesia, które powinny być atestowane.
  • Reagować tylko na sygnały hakowego, a także na każdy sygnał STÓJ.
  • Nie przeciążać żurawia przez bieżącą kontrolę wskaźnika udźwigu i wskaźnika wysięgu, przestrzegać tabel udźwigu.
  • W przypadku otrzymania polecenia wykonania czynności sprzecznych z przepisami eksploatacji, operator ma obowiązek odmowy wykonania polecenia.
  • Przestrzegać, aby podczas podnoszenia ładunku z podłoża liny nośne były w pionie.
  • Po podniesieniu pierwszego ładunku na wysokość 0,5 m sprawdzić skuteczność działania hamulców poszczególnych mechanizmów. Próbę taką należy wykonywać każdorazowo podnosząc ładunek o większej masie.
  • Przenosić ładunki możliwie jak najniżej.
  • Bezwzględnie przestrzegać, aby nie przenosić ładunków nad ludźmi, którzy przebywają w strefie zagrożenia (strefa możliwego upadku ładunku).
  • Uruchamiać i hamować wszystkie mechanizmy żurawia płynnie, bez szarpnięć i podrywów.
  • Stosować utratę szybkości w pobliżu łączników krańcowych.
  • Wykonywać tylko takie ruchy mechanizmów, które są dozwolone przez producenta żurawia w instrukcji obsługi.
  • Przestrzegać, aby na bębnach linowych pozostawało zawsze co najmniej 1,5 zwoju liny, nie licząc zamocowania.
  • Pracować przy silnym wietrze tylko w warunkach dozwolonych przez producenta żurawia, opisanych w instrukcji obsługi i eksploatacji.
  • W przypadku awarii lub uszkodzenia żurawia, opuścić ładunek, wyłączyć żurawia, zabezpieczyć go przed dostępem osób postronnych oraz wywiesić tabliczkę z napisem „Nie uruchamiać".

Gdy awaria lub uszkodzenie żurawia nie pozwala na opuszczenie ładunku, operator powinien zażądać ogrodzenia strefy możliwego upadku ładunku.

Ilustracja przedstawiająca poprawne i niepoprawne zawieszanie ładunku na haku żurawia

Przenoszenie ładunków za pomocą dwóch lub więcej żurawi

Przenoszenie ładunków za pomocą dwóch lub więcej żurawi jest dozwolone pod następującymi warunkami:

  • Opracowania i zatwierdzenia przez służby BHP i kierownictwo zakładu eksploatującego żurawie instrukcji określającej warunki pracy, której zapoznanie potwierdzą własnoręcznym podpisem operatorzy żurawi.
  • Praca zespołowa będzie się odbywała pod kierunkiem osoby upoważnionej przez kierownictwo zakładu eksploatującego żurawie.

Czynności Operatora Po Zakończeniu Pracy

Po zakończeniu pracy operator powinien:

  • Opuścić zblocze hakowe (chwytak), zdjąć zawiesia, podnieść zblocze maksymalnie.
  • Ustawić żuraw w jego miejscu postojowym, pamiętając o tym, aby zapewnić swobodny obrót części obrotowej żurawia (nie dotyczy żurawi z blokadą obrotu).
  • Wysięgnik żurawia ustawić zgodnie z instrukcją obsługi i eksploatacji żurawia.
  • Ustawić nastawniki i sterowniki w pozycji zerowej.
  • Wyłączyć napięcie łącznikiem głównym.
  • Zamknąć kabinę na klucz.
  • Zostawić włączone światła sygnalizacji lotniczej.
  • Zakotwiczyć żuraw oraz, w zależności od nakazu instrukcji obsługi, odblokować hamulec mechanizmu obrotu bądź zablokować mechanizm obrotu.
  • Odłączyć napięcie łącznikiem żurawia i zabezpieczyć go przed dostępem osób postronnych.
  • Dokonać zapisu w książce dyżurów odnośnie stanu technicznego żurawia.
  • Przekazać klucze od żurawia bezpośredniemu przełożonemu lub operatorowi następnej zmiany.
Ilustracja przedstawiająca prawidłowe zaparkowanie żurawia po zakończeniu pracy

Czynności Zabronione

Operatorowi żurawia zabrania się:

  • Pracowania żurawiem niedopuszczonym do ruchu przez organy dozoru technicznego i konserwatora żurawia.
  • Pracowania żurawiem niesprawnym technicznie.
  • Łączenia lin i łańcuchów węzłami lub spawaniem.
  • Podnoszenia ładunku o nieznanej masie lub przeciążania żurawia.
  • Przenoszenia ludzi na haku lub innym urządzeniem chwytającym oraz transportowanych ładunkach (wyjątek stanowi transportowanie w specjalnym koszu, patrz instrukcja poniżej).
  • Opuszczania kabiny lub stanowiska urządzeń sterowniczych podczas pracy żurawiem (z wyjątkiem przypadku awarii opisanego wyżej).
  • Dokonywania usuwania awarii, napraw i przeróbek żurawia.
  • Używania łączników krańcowych jako normalnego sposobu zatrzymywania mechanizmów.
  • Ukośnego ciągnięcia ładunków.
  • Wyrywania przedmiotów zagłębionych w ziemi, zassanych do niej lub przymarzniętych.
  • Balansowania ładunkiem.
  • Pracowania przy złej widoczności.
  • Pracowania w pobliżu linii elektroenergetycznych w odległościach mniejszych od wyżej wymienionych.
  • Pracy żurawiem w warunkach silnego wiatru o prędkości większej niż określona przez producenta żurawia w instrukcji obsługi i eksploatacji.
  • Pracowania żurawiem ponad 8 godzin dziennie.

Warunki Bezpiecznej Pracy

Wszystkie rodzaje zawiesi używanych do transportu ładunków powinny być atestowane i odpowiednio dostosowane do masy i gabarytów ładunku.

Dopuszczalne obciążenie robocze (DOR) zawiesi dwu- i wielocięgnowych uzależnione jest od wielkości kąta wierzchołkowego mierzonego po przekątnej między cięgnami i powinno wynosić:

  • Przy kącie 45° - 90% DOR.
  • Przy kącie 90° - 70% DOR.
  • Przy kącie 120° - 50% DOR (przy czym kąt 120° jest maksymalnym dopuszczalnym kątem rozwarcia zawiesi).

Przy użyciu zawiesi wielocięgnowych, dla określenia DOR należy przyjmować, że pracują tylko dwa zawiesia mające największy kąt rozwarcia.

Wycofanie zawiesi z eksploatacji

Zawiesia wykonane z lin stalowych powinny być niezwłocznie wycofane z eksploatacji, jeżeli:

  • Na długości równej ośmiokrotnej średnicy liny liczba pękniętych drutów w zewnętrznej warstwie drutów jest większa niż:
    • 10% wszystkich drutów w linie dla lin przeciwzwitych.
    • 5% wszystkich drutów w linie dla lin współzwitych.
  • Występuje przerdzewienie, zerwanie splotki, deformacje, wgniecenia, wyjście rdzenia na zewnątrz lub inne uszkodzenia.

Zawiesia wykonane z łańcuchów powinny być niezwłocznie wycofane z eksploatacji, jeżeli:

  • Zużycie pręta ogniwa łańcucha jest większe niż 10% jego grubości pierwotnej.
  • Ogniwa uległy deformacji, są popękane powierzchniowo, mają widoczne wgniecenia.

Haki żurawia i zawiesi powinny być niezwłocznie wycofane z eksploatacji, jeżeli:

  • Na skutek starcia eksploatacyjnego nastąpiło zmniejszenie przekroju części chwytnej haka ponad 10% jego wartości początkowej.
  • Wystąpiły pęknięcia lub ostre wgniecenia na powierzchni haka.
  • Na skutek odkształceń plastycznych nastąpiło rozwarcie gardzieli haka ponad 5% jego wartości początkowej.

Elementy zawiesi zakładane bezpośrednio na hak żurawia (ogniwa, pętle itp.) powinny swobodnie wkładać się na dno gardzieli haka.

Transport ludzi w koszu

Transport ludzi w koszu zawieszonym na haku żurawia oraz wykonywanie prac z tego kosza może mieć miejsce wtedy, gdy ustawienie rusztowań jest niemożliwe lub nieopłacalne, a wykorzystywanie kosza ma charakter dorywczy. W koszu nie powinno pracować więcej niż dwóch pracowników.

Warunki techniczne, które należy spełnić:

  • Konstrukcja kosza powinna być uzgodniona z organami dozoru technicznego.
  • Eksploatujący kosz zobowiązany jest opracować instrukcję określającą:
    • Zakres i charakter prac wykonywanych z kosza oraz warunki techniczne i atmosferyczne, w jakich prace te mogą być wykonywane.
    • Zakres i charakter czynności kontrolnych poprzedzających każdorazowe przystąpienie do wykonywania prac z kosza.
    • Obowiązki operatora żurawia.
    • Obowiązki pracowników wykonujących pracę z kosza oraz osób współpracujących.
    • Sposób porozumiewania się pracowników znajdujących się w koszu z operatorem żurawia oraz osobami współpracującymi.
    • Sposób ewakuacji pracowników z kosza w sytuacjach awaryjnych (np. po awarii silnika).

Łapanie huśtającego się ładunku: podstawowe techniki operatora dźwigu

Uwagi Końcowe

Zachowanie ostrożności i wyobraźnia podczas pracy są najlepszym zabezpieczeniem przed nieszczęśliwym wypadkiem.

Żurawie wieżowe są objęte formą pełnego dozoru technicznego, co oznacza, że podlegają okresowym badaniom technicznym wykonywanym przez polskie organy dozoru technicznego z częstotliwością od roku do 3 lat oraz po każdym przestawieniu.

Wolnostojący żuraw typu kolumnowego to rodzaj lekkiego i niewielkiego sprzętu dźwigowego. Ma zalety nowej konstrukcji, rozsądną, prostą, wygodną obsługę, elastyczny obrót i dużą przestrzeń roboczą. Dźwig wysięgnikowy typu kolumnowego składa się z kolumny, obrotowego ramienia i elektrycznego wciągnika łańcuchowego. Dolny koniec kolumny jest zamocowany na fundamencie betonowym, ramię wahadłowe można obrócić zgodnie z wymaganiami użytkownika 270° lub 360°, można obracać ręcznie lub za pomocą energii elektrycznej. Elektryczny wciągnik łańcuchowy jest zamontowany na prowadnicy do podnoszenia ciężkich przedmiotów.

Przy różnych konstrukcjach, żuraw jib można podzielić na następujące modele:

  • Dźwig wysięgnikowy kolumnowy serii BZ o udźwigu nominalnym 125 kg ~ 5 ton.
  • Żuraw wysięgnikowy serii BZ-KBK, o udźwigu nominalnym 125 kg ~ 2 ton.
  • Żuraw naścienny z serii BZQ, o udźwigu nominalnym 125 kg ~ 2 ton.
  • Przenośny żuraw obrotowy serii EBZ o udźwigu 125 kg ~ 2 ton.
  • Żuraw korbowy typu BZ-Q, o udźwigu nominalnym od 125 kg ~ 500 kg.

Kontrola żurawia kolumnowego przed rozpoczęciem pracy

  1. Sprawdź, czy przewód uziemiający i kabel zasilania żurawia słupkowego są w dobrym stanie i czy nie ma uszkodzeń spowodowanych starzeniem.
  2. Sprawdź i upewnij się, że kolumna jest bezpiecznie przymocowana do podstawy.
  3. Sprawdź, czy pokrywa silnika i przekładnia są w dobrym stanie.
  4. Sprawdź, czy skrzynia biegów może działać normalnie i elastycznie, czy nie wydaje nienormalnych hałasów.
  5. Sprawdź, czy sworzeń podtrzymujący jest wyciągnięty, czy hak nie jest pęknięty lub zdeformowany, czy łańcuch nie jest zużyty lub zdeformowany.

Korzystanie z żurawia kolumnowego

  1. Operator powinien stać w bezpiecznym miejscu.
  2. Powoli podnoś ładunek dopiero po upewnieniu się, że ładunek jest dobrze zamocowany za pomocą haka, a operator już stoi w bezpiecznym miejscu.
  3. Przeciążenie i pochylenie są surowo zabronione.
  4. Żadna osoba nie może przebywać w obszarze roboczym żurawia.

Po użyciu żurawia jib

  1. Gdy żuraw kolumnowy zakończy pracę, odbierz łańcuch ładowania wciągnika.
  2. Wyłącz zasilanie.
  3. Smaruj belkę nośną olejem smarowym podczas przesuwania żurawia lub gdy nie jest używany w zimie.

Działanie bezpieczeństwa żurawia z małą kolumną

  1. Tak jak wszystkie urządzenia podnoszące i dźwigowe, przeciążenie jest surowo zabronione w przypadku żurawia podwieszanego słupowo-słupowego.
  2. Osoba nie może stać pod dźwigiem wysięgnika podczas pracy żurawia.
  3. Nie naciskaj przycisków obrotu i poziomego ruchu, gdy ciężar nie jest przyłożony do ziemi.
  4. W przypadku stosowania zewnętrznego żurawia, należy zainstalować urządzenie chroniące przed deszczem w celu ochrony żurawia.
  5. Temperatura otoczenia pracy żurawia ALLMAN typu wspornikowego: -25 ℃ - + 40 ℃, wilgotność ≤85%. W przypadku szczególnego środowiska pracy, prosimy o poinformowanie o tym podczas projektowania.
  6. Przed użyciem dźwigu wspornikowego typu kolumnowego należy sprawdzić, czy połączenia są mocno połączone, czy zespół spełnia wymagania, czy zasilacz spełnia wymagania, czy obwód jest prawidłowy, czy hamulec i urządzenie ograniczające są wrażliwe i niezawodne, czy wózek jezdny nie jest odchylony, czy bieżnik koła i szyna prowadząca są w dobrym kontakcie itp. Wszystkie problemy powinny być korygowane na czas.

tags: #zuraw #slupowy #obrotowy #do #2 #ton