Żurawie wieżowe zaliczane są do jednych z największych maszyn wykorzystywanych na placach budowy. Są to dźwignice, których głównym zadaniem jest podnoszenie i transport ładunków za pomocą haka umieszczonego na linie, zainstalowanej na wysięgniku. Używa się ich zarówno podczas wznoszenia obiektów mieszkalnych, jak i przemysłowych - do budowy wielokondygnacyjnych budynków. Maszyny te sprawiają, że wiele prac budowlanych można wykonać szybciej, bezpieczniej i wydajniej.
Budowa żurawia wieżowego
Mimo różnorodności modeli, wszystkie żurawie wieżowe składają się z tych samych kluczowych elementów:
- Podstawa - przymocowana do betonowej płyty, zapewnia stabilność całej konstrukcji.
- Wieża (maszt) - pionowa część konstrukcji składająca się z licznych elementów.
- Obrotnica - montowana na górze wieży; dzięki niej żuraw może się obracać. Zawiera silnik i przekładnię.
- Wysięgnik - „ramię robocze” odpowiedzialne za przemieszczanie ładunku. Znajduje się na nim również kabina operatora.
Podział i klasyfikacja żurawi wieżowych
Żurawie można podzielić ze względu na szereg kryteriów, które determinują ich zastosowanie w konkretnych warunkach:
| Kryterium | Rodzaje |
|---|---|
| Typ podstawy | Stacjonarne (kotwione do fundamentu), przejezdne (szynowe, kołowe, gąsienicowe) |
| Umiejscowienie obrotu | Górnoobrotowe (mechanizm na górze wieży), dolnoobrotowe (mechanizm na dole) |
| Typ wysięgnika | Wspornikowe (poziome), wychylne (nazywane wysięgnikowymi) |
| Sposób montażu | Szybkomontujące (nie wymagają żurawi pomocniczych), montowane w częściach |
Typy wysięgników
Wysięgnik jest elementem odpowiedzialnym za zasięg roboczy. Wysięgnik wychylny pozwala na ustawienie go pod różnymi kątami, co sprawdza się w miejscach o ograniczonej przestrzeni. Wysięgnik wodzakowy (poziomy) dzieli się na odciągowy i bezodciągowy - ładunek przemieszcza się po nim za pomocą wózka.
Montaż i eksploatacja
Żurawie wieżowe na miejsce pracy dostarczane są w kawałkach i montowane na miejscu. Żuraw dolnoobrotowy jest często rozkładany automatycznie lub przy użyciu siłowników hydraulicznych. Z kolei żuraw górnoobrotowy wymaga zaangażowania żurawia samojezdnego do ustawienia masywnych elementów konstrukcyjnych.
Parametry techniczne
Wybór odpowiedniego żurawia wymaga analizy kluczowych parametrów:
- Udźwig nominalny - maksymalna masa ładunku; wartość zmienna zależna od wysięgu.
- Wysięg - odległość między osią obrotu a hakiem.
- Wysokość użyteczna podnoszenia - odległość od podłoża do haka w najwyższym położeniu.
- Moment roboczy - iloczyn udźwigu i wysięgu, wyrażany w tonometrach (TM).
Jeśli masa ładunku przekracza ustalone parametry, uruchamia się ogranicznik udźwigu i następuje automatyczne wyłączenie mechanizmu.
Bezpieczeństwo i uprawnienia
Obsługa żurawia wieżowego wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji. Operator musi mieć ukończone 18 lat, wykształcenie minimum podstawowe, aktualne orzeczenie lekarskie oraz ważne zaświadczenie kwalifikacyjne wydawane przez UDT. Ze względu na pracę na wysokości i operowanie ciężkimi ładunkami, należy bezwzględnie przestrzegać zasad BHP, zabezpieczać maszynę przed silnym wiatrem oraz regularnie zgłaszać wszelkie usterki.