Agregat Ścierniskowy: Kompleksowy Przewodnik po Budowie, Zastosowaniu i Regulacji

Agregat ścierniskowy to wszechstronna maszyna rolnicza, która znajduje zastosowanie w różnorodnych pracach polowych. Jego głównym celem jest przygotowanie gleby po zbiorach, ale może być również wykorzystywany do uprawy przedsiewnej, kultywowania łąk i pastwisk, a nawet do przygotowania gleby pod zasiewy. Jest to niezawodne narzędzie do pracy na każdym rodzaju gleby, stosowane w celu uzyskania zamierzonych efektów uprawy pożniwnej.

Budowa i Mechanizm Działania

Podstawowa konstrukcja agregatu ścierniskowego obejmuje ramę, na której w dwóch rzędach zamocowane są zęby sztywne. Zęby te mają za zadanie podcinać i mieszać resztki pożniwne z glebą. Bezpośrednio za zębami umieszczone są kroje tarczowe, które rozdrabniają większe bryły ziemi i wyrównują powierzchnię. Całość dopełnia wał strunowy lub inny rodzaj wału doprawiającego, który dodatkowo kruszy glebę i zagęszcza ją, przygotowując do dalszych zabiegów.

Agregaty ścierniskowe są urządzeniami mocowanymi na 3-punktowym układzie zawieszenia ciągnika. Rama kultywatora jest zazwyczaj wykonana z wytrzymałych kształtowników i płaskowników. Wał strunowy może być wykonany z płaskowników lub rur grubościennych. Agregaty Ścierniskowe Agro-Line, na przykład, zbudowane są z myślą o długoletniej pracy w każdych warunkach, wykorzystując do budowy kształtowniki i płaskowniki z utwardzonej stali, a wał strunowy z płaskowników i rur grubościennych.

W celu ochrony maszyny przed uszkodzeniami w przypadku napotkania przeszkód w glebie, agregaty ścierniskowe mogą być wyposażone w zabezpieczenie śrubowe lub sprężynowe. Agregaty ściernikowe SMOK AS22-30 K2T2Z posiadają dwubelkowy masywny kultywator ścierniskowy (100x100x8) z elastycznymi zębami sprężynowymi, zakończonymi redlicą sercową z bocznymi skrzydełkami podcinającymi. Wyposażono je również w podwójny wał rurowy zębaty falisty ɸ460, który dzięki swojej budowie kruszy bryły, spulchnia i wtórnie zagęszcza glebę, zaś naprzemiennie ustawione faliste pierścienie wału przy obrocie rozsuwają glebę na boki powodując swoją pracą ściskanie i rozluźnienie gleby, tym samym wyrównując jej zagęszczenie. Między pierwszym a drugim modułem zamontowano układ przegubowy z siłownikiem hydraulicznym służący do płynnego regulowania głębokości pracy agregatu w czasie jazdy z kabiny ciągnika.

Rodzaje Zabezpieczeń

Wybór odpowiedniego zabezpieczenia jest kluczowy, zwłaszcza w zależności od stopnia zakamienienia gleby:

• Zabezpieczenie kołkowe: Stosowane w glebach o niskim stopniu zakamienienia.
• Zabezpieczenie ślimakowe (śrubowe): Bardziej uniwersalne, dobrze radzi sobie z kamieniami.
• Zabezpieczenie sprężynowe: Rekomendowane do gleb o silnym zakamienieniu, zapewnia skuteczną ochronę przed uszkodzeniami.

W przypadku silnego zakamienienia gleby, zaleca się wybór agregatu ścierniskowego z zabezpieczeniem sprężynowym. Agregaty Ścierniskowe Agro Line mogą być wyposażone w zabezpieczenie śrubowe lub spiralne.

Specyfikacja Techniczna i Dostępne Warianty

Agregaty ścierniskowe występują w różnych szerokościach roboczych, co pozwala na dopasowanie maszyny do wielkości gospodarstwa i mocy ciągnika. Najczęściej spotykane szerokości to 2,1 m, 2,6 m oraz 3,0 m. Producent Euro-Masz oferuje model APL w szerokości roboczej 1,8 metra.

Wyposażenie Standardowe (Model APL Euro-Masz)

• Rama główna o wymiarach 80 x 80 mm (typ lżejszy).
• Dwa rzędy zębów o przekroju 60x25 mm.
• Rząd talerzy zgarniających o średnicy 460 mm.
• Wał tylny rurowy lub strunowy o średnicy 500 mm.

Wyposażenie Opcjonalne (Model APL Euro-Masz za dopłatą)

Dostępne są różne typy wałów tylnych, które wpływają na sposób doprawienia gleby:

• Wał tylny pierścieniowy (śr. 500 mm).
• Wał tylny teownikowy (śr. 500 mm).
• Wał tylny daszkowy (śr. 500 mm).
• Wał tylny ceownikowy (śr. 500 mm).

Inne Dostępne Rozmiary i Modele

• APL 1,8M
• APL 2,1M
• APL 2,6M
• APL 3,0M

Producent Euro-Masz oferuje również modele z zabezpieczeniem ślimakowym, ramą główną 100x100x8 mm, dwoma rzędami grządzieli typu sercowego, rzędem talerzy 460 mm amortyzowanych na elastometrach oraz wałem tylnym rurowym (500 mm) lub strunowym (420 mm). Konstrukcja ramy w tych modelach umożliwia jednoczesną regulację wału oraz rzędu talerzy. Agregaty Ścierniskowe Agro Line sprzedawane są w wielu opcjach, które różnią się przede wszystkim szerokością, a tym samym ilością grządzieli.

Zastosowanie i Korzyści z Użycia Agregatu Ścierniskowego

Agregat ścierniskowy to potężna maszyna działająca w każdych warunkach. Służy do wykonania szeregu działań ułatwiających pracę z ziemią. Do głównych korzyści płynących z jego zastosowania należą:

• Szybsze kiełkowanie resztek nasion zbóż i chwastów: Ułatwia to ich późniejsze obumieranie i gnicie.
• Zatrzymanie wilgoci w glebie: Poprzez przerwanie parowania kapilarnego, co jest kluczowe w okresach suszy.
• Spulchnianie zaskorupionych gleb: Poprawia strukturę gleby i jej napowietrzenie.
• Niszczenie chwastów: Zarówno tych już wykiełkowanych, jak i nasion.
• Kruszenie większych brył gleby: Ułatwia to dalsze zabiegi uprawowe i siew.
• Mieszanie nawozów z glebą: Zapewnia równomierne rozprowadzenie składników odżywczych.
• Przygotowanie gleby pod siew lub sadzenie: Tworzy optymalne warunki do równomiernych wschodów.
• Zrywanie ścierniska po zbożach, kukurydzy i innych roślinach.

Dzięki wysokiemu prześwitowi i dużym odstępom między zębami roboczymi, agregat może pracować na polach z dużą ilością resztek roślinnych. Szeroko tnące podcinacze podcinają całą powierzchnię gleby, a rozmieszczone za nimi talerze wyrównują i nacinają ją. Wał rurowy umieszczony za talerzami służy do optymalnego ustawienia głębokości pracy agregatu.

Dobór Agregatu do Ciągnika

Wybór odpowiedniej szerokości roboczej agregatu ścierniskowego powinien być ściśle powiązany z mocą i masą posiadanego ciągnika. Zbyt szeroki agregat może stanowić nadmierne obciążenie dla ciągnika, prowadząc do spadku wydajności i potencjalnych uszkodzeń maszyny.

Producenci maszyn rolniczych oraz doświadczeni użytkownicy często rekomendują:

• Dla ciągników o mocy około 80-90 KM, optymalna szerokość robocza agregatu ścierniskowego to zazwyczaj 2,1 m lub 2,2 m.
• W przypadku ciągników o mocy około 90-100 KM, można rozważyć agregaty o szerokości 2,4 m, a nawet 2,6 m, w zależności od warunków glebowych i ukształtowania terenu.
• Ciągniki o większej mocy (np. 100 KM i więcej) mogą efektywnie pracować z agregatami o szerokości 3,0 m.

Należy pamiętać, że oprócz mocy, istotne są również inne parametry ciągnika, takie jak masa własna, układ napędowy oraz prędkość robocza, którą maszyna jest w stanie utrzymać. W przypadku najmniejszych agregatów podorywkowych dobrze sprawdzają się ciągniki o mocy 100 koni mechanicznych.

Optymalne Ustawienie Agregatu Uprawowego

Zanim zaczniesz korzystać z agregatu, należy zadbać o odpowiednie ustawienie określonych zespołów roboczych, a także wypoziomować maszynę rolniczą - zarówno poprzecznie, jak i wzdłużnie. Później, aby ustalić najlepszą prędkość roboczą i dostosować regulacje na bazie oceny poprawności działania określonych zespołów roboczych, wykonaj pierwszy przejazd roboczy.

Odpowiednio zawieszony i ustawiony agregat podorywkowy powinien w czasie pracy poruszać się równo za traktorem, a także zapewniać identyczną głębokość na całej szerokości i długości. We właściwie ustawionym agregacie rama nośna znajduje się w położeniu równoległym w stosunku do powierzchni terenu. Każdy ząb powinien także osiągać tę samą głębokość, co inne zęby, przy czym głębokość ta zależy od regulacji wału. Optymalna prędkość robocza maszyny powinna utrzymywać się na poziomie 7-12 km/h. Jest ona prawidłowa wtedy, gdy na spulchnionym polu nie widać pojedynczych śladów zębów agregatu, a ziemia nie jest zbytnio rozpylona. Aby zwiększyć efektywność agregatu, zaleca się uprawę pola pod kątem względem poprzedniej uprawy.

Regulacja Głębokości Pracy

Bardzo ważne jest, aby przed rozpoczęciem pracy agregatem podorywkowym, dobrze ustawić głębokość spulchniania gleby. Ustawienia należy dostosować nie tylko do typu gleby, na której pracuje maszyna, ale również do roślin, które są na niej uprawiane.

Można powiedzieć, że optymalna głębokość spulchniania wynosi:

• 20-25 cm - w przypadku gleb ciężkich.
• 10-15 cm - w przypadku gleb lekkich i średnich.
• 5-10 cm - w przypadku gleb piaszczystych.

Każdy gatunek roślin ma także swoje specyficzne wymagania. Na przykład kukurydza najlepiej rozwija się na glebie spulchnionej na głębokości 15-20 cm, buraki cukrowe - na głębokości 30 cm, natomiast kapusta - na 20-25 cm.

Aby dokonać regulacji głębokości, agregat musi być równolegle położony w stosunku do gruntu. Ustawienie należy wykonywać przy wykorzystaniu TUZ-a oraz zmianę głębokości pracy wału ugniatającego.

Ustawienie przez TUZ-a realizuje się poprzez modyfikację długości śruby centralnej, która łączy urządzenie z ciągnikiem roboczym. Wydłużenie śruby centralnej prowadzi do obniżenia głębokości pracy przedniej sekcji roboczej, a więc sekcji zębów, natomiast jej skrócenie przyczynia się do zagłębienia przedniej sekcji.

Jeśli chodzi o regulację grubości wału, można ją przeprowadzić mechanicznie lub hydraulicznie. Mechaniczne ustawianie polega na dostosowywaniu dwóch śrub centralnych lub ewentualnej zmianie długości wysuwu tłoczysk siłowników hydraulicznych. Skrócenie długości śrub centralnych (lub siłowników hydraulicznych) prowadzi do uniesienia wału, w efekcie zwiększa się zagłębienie sekcji zębów w gruncie. Wydłużenie długości śrub centralnych (lub siłowników hydraulicznych) przyczynia się do obniżenia sekcji wału, co minimalizuje głębokość pracy zębów.

Regulacja Talerzy Niwelujących

Zęby agregatu posiadają lemiesze boczne oraz redlice, dzięki czemu możliwe jest przemieszczenie spulchnionej gleby - w ten sposób wykształcają się grzbiety gleby, które są redukowane przy wykorzystaniu talerzy. Na redlicach zębów skrajnych zlokalizowane są "kroje" zmniejszające przesypywanie ziemi na boki.

Talerze niwelujące muszą być ustawione na właściwej wysokości w stosunku do wału, aby skutecznie rozgarniały grzbiety ziemi, unikając jednocześnie żłobienia bruzd. To, w jaki sposób talerze są położone, można modyfikować, regulując wał przy pomocy sworzni blokujących ramiona przyłączeniowe, a bardziej precyzyjne ustawienie uzyskuje się za pomocą śrub regulujących.

Kąt Nachylenia Zębów Agregatu Uprawowego

Intensywność mieszania gleby w agregacie podorywkowym zależy od ustawienia kąta nachylenia zębów. Im większy on jest, tym delikatniejsze spulchnianie. Tak można zabezpieczyć glebę przed zbyt dużym przesuszaniem. Jeśli chodzi o gleby, które się łatwo zaskorupiają, dobrze jest wykorzystać duży kąt nachylenia zębów. Z kolei mniejszy kąt nachylenia sprawia, że dochodzi do mocniejszego mieszania ziemi, co jest odpowiednie dla cięższych gleb.

Ciśnienie Pneumatyczne Siewnika

Ustawiając poszczególne parametry agregatu podorywkowego, dobrze jest wziąć pod uwagę także ciśnienie pneumatyczne siewnika. Jego wartość wpływa na liczbę nasion, które są wysiewane na jednostkę powierzchni. Ciśnienie to powinno być dostosowane do specyficznych potrzeb danego gatunku roślin oraz jego wymagań odnośnie gęstości siewu.

Rodzaje Agregatów Uprawowych

Istnieje kilka podstawowych rodzajów agregatów uprawowych.

Agregat Ścierniskowy z Kultywatorem

Składają się one z zębów, kultywatora, wałów rurowych oraz talerzy. Charakteryzują się dużym prześwitem oraz szerokimi odstępami pomiędzy zębami, dzięki czemu możliwe jest efektywne działanie na polu z dużymi resztkami po roślinach. Budowa podcinaczy umożliwia podcinanie całej powierzchni ziemi, która jest następnie wyrównywana przez talerze. Agregat ścierniskowy z kultywatora wykorzystuje się także do kruszenia brył, eliminacji chwastów oraz spulchniania zaskorupionej gleby.

Agregat Ścierniskowy z Siewnikiem Poplonów

Agregat ścierniskowy z siewnikiem poplonów to, innymi słowy, agregat uprawowo-siewny - łączy się w tym przypadku agregat z siewnikiem pneumatycznym. Maszyna aktywna jest bardziej efektywna na glebach ciężkich, z kolei bierna doskonale spisuje się na lżejszej ziemi. Dzięki pneumatycznemu transportowi ziarna możliwe jest idealne umiejscowienie nasion w bruździe, co sprzyja lepszemu dostępowi do wilgoci, która zawarta jest w glebie. Sprzęt ten umożliwia zasiew, przy jednoczesnym uprawianiu gruntu.

Agregat Bierny (Przedsiewny)

Taki agregat wykorzystywany jest do przygotowywania ziemi po orce, a także po uprawie bezorkowej. W większości przypadków wyposażony jest w kilka rzędów zębów, które przymocowuje się do ramy, jak również i w specjalny wał, wymienną stopkę, osłony boczne oraz trzypunktowy układ zawieszenia.

Bezpieczeństwo i Praktyczne Wskazówki

W sytuacji, gdy zęby agregatu zostaną zapchane zbyt dużą ilością pozostałości po roślinach, trzeba się ich pozbyć poprzez uniesienie agregatu na moment, przy pomocy siłownika hydraulicznego traktora. Następnie, po pozbyciu się resztek, można go opuścić na podłoże, pozostawić w pierwotnej pozycji. Trzeba też wyłączyć wówczas silnik traktora, a do tego zaciągnąć hamulec postojowy.

Podczas używania agregatu na polu, należy też zwrócić uwagę na ewentualne przeszkody, a więc drzewa, słupy i studzienki - dzięki temu zapobiegniesz destrukcji maszyny. Jeśli zamierzasz pracować na podłożu, na którym znajduje się sporo kamieni, trzeba ograniczyć szybkość jazdy i kontrolować, czy zabezpieczenie w formie śruby ścinającej nie zostało uruchomione. Warto pamiętać, że nie należy pozostawiać maszyny na stoku lub na innych nachylonych przestrzeniach bez właściwej ochrony przed samoczynnym spadaniem.

tags: #agregat #scierniskowy #kanbel