Agregaty uprawowo-siewne odgrywają kluczową rolę w nowoczesnym rolnictwie, umożliwiając jednoczesne przygotowanie pola pod zasiew i wysiew materiału siewnego. Pozwala to na znaczące skrócenie czasu pracy, redukcję zużycia paliwa oraz zapewnienie optymalnych warunków dla rozwoju roślin. W Polsce jednym z czołowych producentów tego typu maszyn jest firma Unia, oferująca szeroką gamę rozwiązań dopasowanych do różnorodnych potrzeb gospodarstw.
Historia i Pozycja Firmy Unia na Rynku
Firma Unia posiada bogatą historię sięgającą 1882 roku, kiedy to inżynier August Ventzki założył fabrykę maszyn i narzędzi rolniczych w Grudziądzu. Początkowo kojarzona z produkcją pługów i kultywatorów, marka Unia ewoluowała, stając się jednym z największych producentów maszyn rolniczych w Europie. Po okresie przekształceń, w tym nacjonalizacji i późniejszego kryzysu, w 1995 roku powstała Unia sp. z o.o., która kontynuuje tradycję innowacji i rozwoju. Obecnie Unia Group jest największym polskim producentem maszyn rolniczych, wytwarzając rocznie ponad 25 tysięcy maszyn, z czego 40% trafia na eksport do ponad 60 krajów. Cztery fabryki firmy zlokalizowane są w Grudziądzu, Słupsku, Brzegach i Kątach Wrocławskich. Oferta producenta obejmuje ponad 700 pozycji, w tym szeroką gamę agregatów uprawowych i uprawowo-siewnych.
Rodzaje i Budowa Agregatów Uprawowo-Siewnych
Agregaty uprawowo-siewne można podzielić na kilka podstawowych typów, w zależności od sposobu pracy ich sekcji uprawowej:
Agregaty Bierne
Agregaty bierne wykorzystują do pracy siłę ciągnika, nie posiadają własnego napędu mechanicznego dla elementów roboczych. Do tej kategorii należą agregaty zębowe i talerzowe. W przypadku agregatów biernych, przygotowanie gleby odbywa się głównie poprzez działanie zębów kultywatora lub talerzy roboczych.
Agregaty Aktywne
Agregaty aktywne, takie jak brony wirnikowe, posiadają napędzane mechanicznie elementy robocze (wirniki z zębami). Zapewniają one intensywniejsze rozdrobnienie i wymieszanie gleby, co jest szczególnie przydatne w trudniejszych warunkach glebowych lub przy ograniczonym czasie na przygotowanie pola.
Kluczowe Elementy Agregatów Uprawowo-Siewnych
Każdy agregat uprawowo-siewny składa się z kilku kluczowych sekcji, które wspólnie realizują proces przygotowania gleby i wysiewu:
Sekcja Uprawowa
Sekcja uprawowa odpowiada za przygotowanie łoża siewnego. W zależności od typu agregatu, może być wyposażona w:
- Zęby kultywatora: Zęby SU kultywatora są specjalnie zagięte i posiadają obrotową końcówkę, zapewniając odpowiednie rozkruszenie i spulchnienie gleby.
- Talerze: Brony talerzowe wykorzystują talerze robocze do cięcia i mieszania gleby.
- Brony wirnikowe: Aktywne brony wirnikowe z zębami zapewniają intensywne rozdrobnienie gleby.
Wały Zagęszczające (Dociskające)
Po sekcji uprawowej następuje wał zagęszczający, który ugniata glebę, zapobiegając jej nadmiernemu wysychaniu i zapewniając lepszy kontakt nasion z podłożem.
Wał Packera
Wał packer jest jednym z najczęściej stosowanych wałów zagęszczających. Jest to tzw. wał pełny, który dobrze sprawdza się na glebach cięższych. W testowanym przypadku był to wał o średnicy 480 mm. Na glebach piaszczystych i przesuszonych może mieć tendencję do spychania gleby i zatrzymywania się, co sugeruje, że dla takich warunków lepszym wyborem może być wał o większej średnicy. Wał packera, mimo iż jest konstrukcją "pełną", może posiadać wcięcia w skrajnych częściach, które mogą powodować chwytanie roślin spoza pola.
Regulacja ekranów bocznych wału packera odbywa się w zakresie czterech wysokości, a regulacja głębokości pracy sekcji uprawowej dokonywana jest na wale.
Inne rodzaje wałów
- Wał spiralny: Kolega pyta o zastosowanie wału spiralnego na ciężkiej gliniastej ziemi, sugerując, że packer może być lepszy.
- Wał strunowy: Stosowany w agregatach biernych.
- Wał gumowy: Dostępny jako opcja w niektórych modelach.
Siewnik
Siewnik jest elementem odpowiedzialnym za precyzyjny wysiew materiału siewnego. Może być mechaniczny lub pneumatyczny.
Siewnik Pneumatyczny Fenix
W testowanym agregacie na bronie wirnikowej Hermes zamontowany został siewnik pneumatyczny Fenix ze zbiornikiem na ziarno o pojemności 700 l. Skrzynia nasienna posiada spory otwór zasypowy, ułatwiający napełnianie nasionami z big baga. Aparat wysiewający jest uniwersalny, umożliwia wysiew nasion w ilości od 1,8 do 390 kg/ha, zarówno drobnych, jak i grubych, bez konieczności wymiany elementów. Obsługa aparatu jest prosta, a próba kręcona stosunkowo łatwa do wykonania. Dmuchawa zasilająca układ pneumatyczny znajduje się z przodu maszyny i wymaga podłączenia do hydrauliki ciągnika. Regulacja prędkości obrotowej wentylatora odbywa się przez ustalenie natężenia przepływu oleju w układzie za pomocą specjalnego zaworu hydraulicznego.
Siewnik Mechaniczny PLUS
Siewnik mechaniczny PLUS może być nabudowany na agregacie biernym wyposażonym w przedni wał strunowy i wał ugniatający packer, a także na bronie wirnikowej (wersja A), agregacie talerzowym (wersja T) lub agregacie z zębami (wersja S).
Hydropak
Hydropak, często na dwa siłowniki, jest standardowym wyposażeniem wielu agregatów uprawowo-siewnych, umożliwiając podnoszenie i opuszczanie sekcji siewnej oraz współpracę z siewnikiem.
Porównanie Modeli Agregatów Uprawowo-Siewnych
W dyskusji forumowej pojawia się porównanie dwóch konkretnych modeli agregatów uprawowo-siewnych:
- Unia Ares L (3 metry): Konfiguracja obejmuje wał spiralny, 2 rzędy zębów, wał packera i hydropak. Cena wynosi 16 000 zł z VAT. Plusem Unii jest to, że przedni wał nie jest dzielony.
- Grano System Vento: W tej samej konfiguracji (3 metry, wał spiralny, 2 rzędy zębów, wał packera i hydropak). Cena wynosi 11 500 zł z VAT. Vento wydaje się mocniejszy i jest podobny do Aresa XL.
Pojawia się również wątpliwość, czy konstrukcja Grano jest mocniejsza od Unii. Zdjęcia sugerują, że Grano może nie mieć mocniejszej konstrukcji. Warto rozważyć kwestię finansowania - jeśli zakup jest prywatny, różnica 4500 zł na korzyść Grano może być znacząca. W przypadku dofinansowania z PROW, należy dokładnie przeliczyć ostateczny koszt obu maszyn.
Ceny mogą ulegać zmianom, np. Unia planuje podwyżkę cen od 15 stycznia o 15%. Cena Grano System Vento z transportem w okolice Sokołowa Podlaskiego to około 12 000 zł z VAT.
Inne modele Unii
- Unia Fenix: Agregat uprawowo-siewny Fenix A to połączenie pneumatycznego siewnika Fenix z broną wirnikową Hermes. Narzędzie to zostało skonfigurowane z wałem typu packer o średnicy 480 mm. W testowanym egzemplarzu zestaw posiadał m.in. sterownik R-14, hydraulicznie sterowane znaczniki, elektryczne zakładanie ścieżek przejazdowych, wał packera oraz redlice talerzowe z kółkami dociskającymi. Do 3-metrowego zestawu Fenix A producent zaleca ciągnik o mocy co najmniej 120 KM.
- Unia PLUS: Zestawy uprawowo-siewne Unia PLUS 400/3 i 700/3 umożliwiają przygotowanie gleby pod zasiew oraz wysiew materiału siewnego w jednym przejeździe. Siewnik mechaniczny PLUS może być nabudowany na agregacie biernym wyposażonym w przedni wał strunowy i wał ugniatający packer, a także na bronie wirnikowej (wersja A), agregacie talerzowym (wersja T) lub agregacie z zębami (wersja S). W przypadku wersji z wałem packer, jego średnica wynosi 460 mm.
- Unia FS 2400/4: Półzawieszany zestaw o szerokości roboczej 4,0 m posiada sztywną ramę, która do transportu może być zredukowana do 3,0 m. Maszyna wyposażona jest w duży zbiornik na nasiona o pojemności 2400 litrów i wysokości załadunku 2,2 m. Podstawowym elementem zespołu uprawowego jest 3-metrowa brona aktywna Hermes wyposażona w 12 wirników, na każdym z nich znajdują się 2 zęby o długości 28 cm. Regulacja obrotów wirników odbywa się poprzez zmianę obrotów WOM. W testowanym egzemplarzu przed broną zastosowano belkę wyrównującą z czytelną regulacją stopnia intensywności rozbijania agregatów glebowych. Redlice dwutalerzowe o średnicy 300 mm współpracują z masywnym kołem dogniatająco-kopiującym o wymiarze 350×78 mm. Uprawę stanowią dwa rzędy talerzy 460 mm, zabezpieczonych amortyzatorami gumowymi. System wysiewu oparty jest na bezstopniowej skrzynce przekładniowej i skrzynce eżektorowej, gdzie powietrze z wentylatora transportuje ziarno do redlic. Zestaw wyposażony jest w "hydraulikę pokładową" i wielofunkcyjny komputer R12, który m.in. zlicza przejazdy, zamyka i otwiera ścieżki technologiczne oraz sygnalizuje poziom nasion.
- UNIA MAX CS H: Prezentacja w pracy.
- UNIA FM 700/3: Zestawy uprawowo-siewne mechaniczne UNIA FM 700/3 mogą być nabudowane na jednym z trzech agregatów uprawowych. Do pracy w technologii konwencjonalnej z dokładną uprawą, po orce przeznaczony jest agregat bierny wyposażony w wał strunowy, trzy rzędy zębów sprężynowych oraz tylny wał zagęszczający Packera lub gumowy. Do pracy w technologii uproszonej zalecany jest agregat talerzowy wyposażony w dwa rzędy talerzy o średnicy 460mm oraz wał zagęszczający. Na najtrudniejsze warunki glebowe przeznaczona jest brona aktywna z nożami pionowymi o długości 280mm. Brona równoległa talerzowa to obecnie najpopularniejsza forma uprawy gleby. Zestaw FM T 700 wyposażony jest w talerze o średnicy 460 mm. Talerze montowane są na indywidualnych uchwytach i zabezpieczone poprzez amortyzatory gumowe. Regulacja głębokości pracy odbywa się poprzez regulację wysokości pola brony. Siewniki z serii FM mogą być zamontowane na agregacie zębowym, talerzowym lub aktywnym. Zestawy posiadają znaczniki przejazdowe sterowane siłownikami hydraulicznymi. Od znaczników hydraulicznych zliczane są również wykonane przejazdy zestawem. Redlice jednotalerzowe o średnicy 300 mm to uniwersalne rozwiązanie na każde warunki glebowe. Docisk jednostkowy redlic wynosi 25 kG. Standardowym wałem zagęszczającym w zestawach FM 700 jest wał Packera o średnicy 500 mm. Jako opcja za dopłatą występuje również wał gumowy o średnicy 500 mm.
Specyfika Redlic i Systemu Wysiewu
Sekcję wysiewającą tworzą zazwyczaj redlice dwutalerzowe, tzw. naprzemiennie czyszczące, zintegrowane z kółkiem kopiująco-dociskającym. Regulacja głębokości pracy redlic odbywa się za pomocą śrub rzymskich. Docisk redlic ustawiany jest centralnie za pomocą śrub. Praca redlic powinna być stabilna, bez problemów z zapychaniem. Za redlicami często montowana jest belka ze zgrzebłem.
Sterowniki i Funkcje Dodatkowe
Nowoczesne agregaty uprawowo-siewne wyposażane są w zaawansowane sterowniki, które ułatwiają obsługę i monitorowanie pracy maszyny. Opcjonalny sterownik R-14 umożliwia monitorowanie obsianej powierzchni, sumowanie wydajności, sygnalizowanie niskiego poziomu ziarna, a także automatyczne wyłączanie rzędów wysiewu dla wybranych ścieżek technologicznych. Wielofunkcyjny komputer R12 w zestawie FS 2400/4 m.in. zlicza przejazdy, zamyka i otwiera ścieżki technologiczne oraz sygnalizuje poziom nasion.