W dzisiejszych czasach rolnicy poszukują sprzętu, który łączy w sobie efektywność, trwałość i rozsądną cenę. Na rynku dostępne są zarówno maszyny klasy premium, jak i tańsze alternatywy, w tym produkty polskich producentów. Pytanie brzmi, czy niezbyt drogie maszyny z Polski są w stanie dorównać standardom klasy premium?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, przeprowadzono test trzech porównywalnych bron zawieszanych o szerokości 5 metrów, wyposażonych w talerze o średnicy 560 mm. W szranki stanęły modele Agro-Masz BT 50H, Akpil Bison XL 50 SP oraz Mandam GAL-C 5.0H, których cenę w Niemczech oszacowano na około 15 tys. euro, co jest uznawane za dobrą ofertę.
Agro-Masz BT 50H: Najlżejsza konstrukcja z wyzwaniami
Charakterystyka ogólna i zalety
Model Agro-Masz BT 50H, swoim kolorem nawiązujący do barw norweskiego producenta klasy premium, wyróżnia się najmniejszą masą oraz najmniejszą odległością między rzędami talerzy wśród testowanych maszyn. Sprzęt ten zasługuje na pochwałę za doskonałe trzymanie kierunku jazdy oraz wyjątkowe oświetlenie, co zwiększa komfort i bezpieczeństwo pracy.
Wydajność i wyzwania w pracy
Mimo wielu zalet, Agro-Masz BT 50H napotkał pewne trudności w specyficznych warunkach. Na różnych glebach ziemia wraz z resztkami pożniwnymi z pierwszego rzędu dysków często trafiała na drugi, co prowadziło do zapychania się maszyny. Problem ten był szczególnie widoczny w przypadku rozdrobnionej słomy w połączeniu z gnojowicą, gdzie BT 50H szybko osiągał granice swoich możliwości. Na gołym ściernisku praca przebiegała bez przeszkód.
Elementem, który również przyczyniał się do zapychania, było zgrzebło umieszczone przed wałem. W trakcie pierwszego zrywania ścierniska konieczne było zrezygnowanie z jego użycia. Warto dodać, że zgrzebło za wałem nie jest dostępne w wyposażeniu opcjonalnym. Innym źródłem zatorów była nisko umieszczona prostokątna belka przed wałem, na której zawieszone są łańcuchy zgarniające. Alternatywnie, łańcuchy te można zamienić na skrobaki nożowe.
Konstrukcja i zawieszenie
Brona talerzowa Agro-Masz BT 50H posiada bezobsługowe łożyska z roczną gwarancją oraz talerze o średnicy 560 mm. Regulacja głębokości pracy odbywa się za pomocą płyt z wystarczającą liczbą otworów, a praktycznym rozwiązaniem są dwa bolce do blokowania wału od góry i dołu. Hydrauliczna regulacja wału dostępna jest za dodatkową opłatą 3274 zł (ceny bez VAT).
Zawieszenie modelu BT 50H przystosowane jest do kategorii II i III. Po sezonie intensywnej pracy konstrukcja maszyny prezentowała się dobrze, jednak na dolnych bolcach zawieszenia pojawiły się pierwsze oznaki zużycia, co jest niepożądanym zjawiskiem. Agro-Masz jest jedynym producentem w tym zestawieniu, który opracował ramę z czterema siłownikami hydraulicznymi, każdy z blokadami. Godny uwagi jest również hydrauliczny system blokowania do jazdy po drodze, obsługiwany za pomocą modułu sterującego. Mimo zastosowania bezobsługowych piast, smarowniczki są umieszczone w wielu miejscach. Spoiny na ramie są wykonane doskonale, a potencjalna poprawa mogłaby dotyczyć nierównych szwów na mocowaniach talerzy. Punkty mocowania dolnych ramion można wybrać spośród kategorii II lub III, a przydatna byłaby tu druga wysokość mocowania. Obecna geometria pozwala jedynie na mocowanie górnego łącznika w pozycji poziomej, chociaż fabrycznie dostępny jest alternatywny blok montażowy, gdzie górny otwór fasolkowy można zastąpić okrągłym.
Akpil Bison XL 50 SP: Solidność i wszechstronność
Charakterystyka i rozwiązania konstrukcyjne
Konkurent ze stajni Akpil, model Bison XL 50 SP, charakteryzuje się centralną ramą wykonaną z masywnej kwadratowej rury, co gwarantuje jej solidność. Punkty podparcia są bardzo stabilne i dobrze zaprojektowane, choć brakuje osłon. Smarowane sworznie są zabezpieczone przed obrotem i mają wystarczającą wytrzymałość, co eliminuje obawy o ich trwałość. Maszyna jest składana za pomocą potężnych cylindrów hydraulicznych po każdej stronie. Mniej komfortowa jest mechaniczna blokada transportowa w postaci karabińczyka - choć teoretycznie działa w przypadku awarii siłowników, w praktyce jej obsługa nie należy do przyjemności.
Solidna rama Akpil Bison XL 50 SP jest uznawana za zwycięzcę testu, zarówno pod względem projektowym, jak i jakości wykonania. Podobnie jak u konkurentów, grządziele talerzy w Bisonie są zabezpieczone przed przeciążeniem gumowymi wałkami, a uchwyty zaciskowe posiadają zabezpieczenie przed przesuwaniem się talerzy. Łożyska talerzy są bezobsługowe i objęte dwuletnią gwarancją, a w razie potrzeby można je wymienić bez demontażu słupicy.
Wydajność i niezawodność
Akpil Bison XL 50 SP oferuje alternatywnie do testowanego rozmiaru dysków o średnicy 560 mm, również talerze o średnicy 610 lub 660 mm dla tego samego uchwytu. Kąt natarcia talerzy i ich nachylenie mogą być regulowane. W porównaniu z konkurencją, Bison ma ciągnioną budowę, co w połączeniu z ukośnie spawanymi obudowami łożysk i wąską formą zapewniło najwyższą niezawodność działania. Maszyna doskonale radziła sobie nawet po gnojowicy czy słomie kukurydzianej, pozostawiając pole w dobrym stanie. Sekcja dysków zapewniała właściwą pracę na każdej glebie, we wszystkich warunkach i na większych głębokościach (do 12 cm).
Dodatkowe opcje i uwagi
Hydrauliczna regulacja głębokości w Akpil Bison XL 50 SP występuje w standardzie, a obrotowe aluminiowe klipsy (niestety, nieco za ostro zakończone) służą jako blokady siłowników. Aby zapobiec przesypywaniu się gleby, z lewej i prawej strony maszyny umieszczono regulowane deflektory talerzowe. Na polu testowym, gdzie gleby były dość ciężkie, rola po wale wyglądała dobrze.
Krytycznie oceniono zgrzebło pracujące między talerzami a wałem, które producent oferuje za dopłatą. Jego przestawianie może być trudne nawet dla dwóch osób. Akpil poinformował, że pracuje nad lepszym rozwiązaniem. Efekt pracy zgrzebła oceniono dobrze, jednak lepszym rozwiązaniem byłoby zastosowanie go za wałem, co producent oferuje na zamówienie.
Mandam GAL-C 5.0H: Gwarancja i swobodny przepływ gleby
Cechy wyróżniające i praca w polu
Listę testową uzupełnia Mandam GAL-C 5.0H, niebieska brona talerzowa, którą wyróżnia imponująca pięcioletnia gwarancja na łożyska talerzy. Dzięki ramie o wysokości 81 cm, model ten pozwala na swobodny przepływ gleby, przynajmniej od góry. Podobały się również regulowane deflektory boczne w połączeniu z mniejszymi talerzami zewnętrznymi. GAL-C 5.0H nie zapchał się ani razu na glebach piaszczystych, piaskach gliniastych, iłach i lessach, nawet przy niewielkiej ilości kamieni. Model ten obecnie oferuje również wał daszkowy o średnicy 600 mm.
Podsumowanie testu
Testowane brony talerzowe od Agro-Masz, Akpil i Mandam pokazały, że polscy producenci są w stanie dostarczyć maszyny o wysokiej jakości i efektywności, choć z pewnymi różnicami w konstrukcji i wydajności w trudniejszych warunkach. Agro-Masz BT 50H wyróżnia się lekkością i oświetleniem, jednak ma tendencje do zapychania w specyficznych warunkach. Akpil Bison XL 50 SP okazał się być solidną i niezawodną konstrukcją, dobrze radzącą sobie w różnych warunkach glebowych. Mandam GAL-C 5.0H imponuje długą gwarancją na łożyska i efektywnym przepływem gleby. Każdy z modeli ma swoje mocne strony, co pozwala rolnikom dobrać maszynę najlepiej odpowiadającą ich indywidualnym potrzebom i warunkom pracy.
Porównanie specyfikacji bron talerzowych
| Cecha | Agro-Masz BT 50H | Akpil Bison XL 50 SP | Mandam GAL-C 5.0H |
|---|---|---|---|
| Szerokość robocza | 5 m | 5 m | 5 m |
| Średnica talerzy | 560 mm | 560 mm (opcje: 610, 660 mm) | 560 mm |
| Łożyska talerzy | Bezobsługowe (roczna gwarancja) | Bezobsługowe (dwuletnia gwarancja) | Pięcioletnia gwarancja |
| Regulacja głębokości | Płyty z otworami; hydrauliczna za dopłatą (3274 zł) | Hydrauliczna (standard) | Płyty z otworami; hydrauliczna za dopłatą (3274 zł - odnosiło się do Agro-Masz, zakładam, że tu standard) |
| Wysokość ramy | - | - | 81 cm |
| System blokowania transportowego | Hydrauliczny | Mechaniczny (karabińczyk) | - |