Jak zbudować filar betonowy: szalunek i betoniarka

Ogrodzenia wokół obiektów, wykonane z różnorodnych materiałów takich jak tektura falista, kraty kute czy drewniane płoty, wymagają solidnych podpór. Słupki ogrodzeniowe betonowe można wykonać samodzielnie, co stanowi ekonomiczne i trwałe rozwiązanie. Beton to materiał wyjątkowo trwały, niezawodny i niedrogi. Mieszankę betonową można nabyć jako gotowy produkt lub przygotować samodzielnie. W postaci półpłynnej masa betonowa charakteryzuje się wysoką plastycznością, a po zestaleniu przyjmuje dowolny kształt.

Zalety i wady betonowych filarów

Podpory betonowe posiadają szereg zalet, które sprawiają, że są one popularnym wyborem w budownictwie:

• Duże obciążenie nośne: umożliwiają stosowanie sekcji ogrodzeniowych wykonanych z dowolnego materiału.
• Odporność na warunki atmosferyczne: kamień jest odporny na deszcz, śnieg, wiatr i słońce, co wpływa na trwałość ogrodzenia.
• Odporność na korozję: beton nie ulega korozji ani innym uszkodzeniom.
• Dowolność kształtów i rozmiarów: z materiału odlewa się podpory o dowolnym rozmiarze i kształcie, co pozwala na wyposażenie ogrodzeń w różnych stylach.
• Odporność na zmiany temperatury: beton nie boi się zmian temperatury, dlatego jest stosowany zarówno w regionach południowych, jak i północnych.
• Brak specjalnej konserwacji: podpory nie wymagają malowania, gruntowania czy impregnowania.
• Niski koszt: koszt materiału jest niezwykle niski.

Mimo licznych zalet, betonowe filary mają również swoje wady:

• Duża waga: stanowi główną wadę. Instalacja pojedynczego filara jest możliwa we dwójkę, lecz montaż całej sekcji ogrodzenia będzie wymagał pomocy zespołu.
• Estetyka: beton naturalnie wygląda nieatrakcyjnie, co wymaga dodatkowego wykończenia.

W przypadku ogrodzeń wykonanych z lekkich materiałów wystarczą słupki podporowe. Jeśli jednak ogrodzenie ma być ciężkie, na przykład z kamienia lub cegły, konieczne jest postawienie go na fundamencie z częścią podpiwniczoną. Taka opcja jest znacznie mocniejsza, ale też bardziej masywna i wymaga więcej czasu oraz wysiłku.

Przygotowanie do instalacji filarów betonowych

Formy do wylewania betonu na słupy

Istnieją dwie główne opcje wznoszenia ogrodzenia z betonowych słupów: wykorzystanie gotowych modeli lub samodzielne wykonanie podpór. Niezależnie od wybranej metody, prace przygotowawcze i wykonanie fundamentu są prowadzone w ten sam sposób. Filar opiera się na fundamencie. W najprostszym przypadku podpora jest zakopana lub wbita w ziemię. Jednak na glebach miękkich, takich jak piaszczyste czy torfowe, jest to niemożliwe. Częściej podpora jest montowana w przygotowanym otworze i wzmacniana podsypką betonową, piaskową i tłuczniową. Ostatnia metoda jest uważana za najbardziej niezawodną, zwłaszcza na glebach falujących.

Układanie fundamentu pod ogrodzenie

Proces układania fundamentu pod ogrodzenie obejmuje następujące kroki:

1. Zaznaczenie witryny: Odległość między podporami zależy od materiału kształtowników. Metalowa podstawa kratownicowa ma minimalny nawiew, a jedynie jej waga wpływa na odległość między słupkami. Obciążenia wiatrem na wyprofilowanej blasze są ogromne, więc odstęp między słupkami jest tu mniejszy, mimo że waga sekcji jest mniejsza niż kutej kraty.
2. Oznaczenie palikami: Najpierw ustawia się palik w rogu, oznaczający granicę witryny. Między nimi przeciąga się linę, a wzdłuż powstałej linii umieszcza się kolejne kołki.
3. Wykopanie rowów: Pod każdym filarem kopany jest rów. Jego głębokość powinna przekraczać punkt zamarzania gleby o 10-15 cm. Dane te można znaleźć w książce referencyjnej. Zazwyczaj głębokość zanurzenia słupka o 80 cm uważa się za wystarczającą.

Materiały i narzędzia do przygotowania betonu

Do produkcji podpór betonowych i fundamentu potrzebne będą:

• Cement, piasek (najlepiej rzeczny), drobny lub średnio kruszony kamień.
• Pręty zbrojeniowe o grubości 8-10 mm.
• Pojemnik do mieszania betonu, betoniarka budowlana lub betoniarka.
• Deski drewniane lub płyty OSB do szalunków.
• Spawarka (z maską ochronną, rękawicami i fartuchem ochronnym).
• Bułgarski (szlifierka kątowa).
• Poziomica i pion.

Wymiary filarów określa się z uwzględnieniem masy całej konstrukcji. Obciążenie dwóch sekcji rozkłada się na podporę, a obciążenie wytworzone przez jego własny ciężar uwzględnia również wiatr konstrukcji i rodzaj gruntu. Czynniki te wpływają na średnicę lub przekrój słupa. Wysokość zależy od wysokości ogrodzenia.

Technologia produkcji szalunków i wylewania betonu

Rodzaje szalunków

Betonowe słupki ogrodzeniowe, wykonane samodzielnie, nie są trudne do zrobienia. Fundament i podpora betonowa tworzą swego rodzaju całość, ponieważ oba elementy zalewa się betonem jednocześnie. Szalunek słupka wykonuje się z desek drewnianych lub rury azbestowo-cementowej. Deskowanie drewniane jest zdejmowane - po utwardzeniu należy je usunąć. Rurę można pozostawić.

Szalunki kartonowe okrągłe

Szalunki tekturowe okrągłe to przede wszystkim alternatywa dla drogich szalunków stalowych. Niższa cena wynika z kilku czynników. Transport lekkich tulei kartonowych jest tańszy niż ciężkich konstrukcji stalowych. Ponadto, dzięki temu, że są to materiały jednorazowego użytku, po demontażu nie ma konieczności ich składowania. Oszczędność finansowa łączy się także z oszczędnością czasu na placu budowy. Szalunki tekturowe okrągłe umożliwiają zalewanie mieszanką betonową jednocześnie dużej ilości szalunków, a montaż i demontaż elementów jest prosty i szybki. Betonowe komponenty o przekroju koła używane są powszechnie jako elementy konstrukcyjne obiektów, ale często pełnią też funkcje dekoracyjne. Architekci projektują je jako kolumny domów nawiązujące do stylu dworkowego, fundamenty tarasów domów wypoczynkowych czy filary przestronnych nowoczesnych biznesowych lub kulturalnych przestrzeni użytkowych.

Poszukując tańszych i efektywnych form szalunkowych, warto zwrócić uwagę na rzetelność producenta. Firma TARNOPAK wdrożyła w swoim zakładzie certyfikowane systemy zarządzania jakością wg ISO 9001 oraz certyfikat spełniania wymagań NATO wg normy AQAP 2110. Cena szalunków tekturowych okrągłych zależy także od długości i średnicy tulei. Na specjalne zamówienie producent przygotowuje także materiały o wyższych parametrach. Szalunki tekturowe od TARNOPAK można także dowolnie spersonalizować poprzez zlecenie naniesienia na zewnętrznej warstwie dowolnego nadruku, co stanowi dodatkową formę promocji inwestycji, dostępną w niewygórowanej cenie. Możliwość szerokiego wykorzystania szalunków kartonowych oraz atut ceny i łatwego montażu sprawiają, że możemy uniezależnić się od ciężkiego sprzętu na tym etapie budowy.

Szalunki tekturowe okrągłe montuje się na odpowiednio przygotowane zbrojenie. Dla każdego rodzaju słupa, kolumny czy podpory, szczegółową specyfikację zbrojenia określa konstruktor. Podstawę zbrojenia tworzą ustawione pionowo proste pręty nośne. Dla stabilności całości konstrukcji, szczególnie przy dużych wysokościach planowanych struktur, należy pamiętać o ustawianiu prętów na zakład. Pręty nośne połączone są okrągłymi strzemionami, które służą utrzymaniu odpowiedniego kształtu zbrojenia dla planowanego filara. Dodatkowym ważnym elementem podczas montażu jest zapewnienie odpowiedniej otuliny zbrojenia. Po nałożeniu szalunku na odpowiednio przygotowane zbrojenie należy ustabilizować cały pion. Służyć mogą do tego ramy z desek, podparte w wyższych partiach słupa przez stemple. Potem następuje zalanie struktury betonem. Szalunki tekturowe okrągłe od wewnątrz zabezpieczone są warstwą antyadhezyjną, uniemożliwiającą przywieranie betonu do szalunku. Gdy beton zastygnie, można przystąpić do rozszalowania konstrukcji. Warto pamiętać, że mimo iż jest to materiał jednorazowy, zużyty szalunek kartonowy może być poddany recyklingowi lub użyty jako paliwo opałowe.

Certyfikat FSC® (Forest Stewardship Council) stanowi kluczowy element w promowaniu zrównoważonego zarządzania lasami oraz produkcji wyrobów z drewna i papieru. Jest to międzynarodowe wyróżnienie przyznawane zarówno zarządcom obszarów leśnych, jak i producentom, którzy w swojej działalności kierują się zasadami ekologii, społecznej odpowiedzialności oraz ekonomicznej efektywności. Dla firm posiadających certyfikat FSC®, jak producenci tulei szalunkowych i tekturowych, oznacza to nie tylko przestrzeganie najwyższych standardów ekologicznych, ale również zwiększenie konkurencyjności na rynku. Produkty certyfikowane przez FSC® są coraz bardziej poszukiwane przez świadomych ekologicznie konsumentów, co otwiera przed firmami nowe możliwości rynkowe.

Szalunki przesuwne i z glassine

Do okrągłego słupka potrzebny jest szalunek do rur. Okrągłe słupy betonowe produkuje się w pozycji pionowej, często na miejscu. Szalunek jednoczęściowy jest dość ciężki i niewygodny w użyciu. Szalunek przesuwny to rura o długości do jednego metra, przecięta wzdłuż na dwie połowy. Aby przeciwdziałać przywieraniu betonu, wnętrze rury smaruje się olejem maszynowym. Następnie szalunek jest montowany i instalowany.

W przypadku postawienia słupa na miejscu, najpierw wykonuje się część podziemną, a następnie część nadziemną na oczyszczonym gruncie. Po zamontowaniu szalunku wypełnia się go w 80-90% betonem, który jest starannie bagnetowany i ubijany. Po 3-4 dniach szalunek można lekko poluzować i przesunąć w górę o 3/4 jego długości. Najważniejsze jest jednocześnie utrzymanie pionowej linii kolumny.

W przypadku produkcji słupów betonowych poza miejscem ich montażu, pierwszy etap wykonuje się na grubej warstwie piasku, lekko wciskając szalunek w piasek. Możliwe jest również wylewanie słupów betonowych na płaskiej powierzchni, zasypywanie szalunku piaskiem na jedną trzecią jego długości, aby uniknąć wycieku betonu i zapewnić stabilność.

Można również wykonać słupy betonowe za pomocą szalunku szklanego (glassine). Glassine to gęsta tektura impregnowana kompozycją bitumiczną. Glassine, zwinięty w tubę w dwóch lub trzech warstwach, jest dość mocnym szalunkiem. Krawędzie takiego szalunku mocuje się zszywkami ze zszywacza, ale zawsze nogami na zewnątrz, w przeciwnym razie istnieje ryzyko uszkodzenia słupa betonowego podczas demontażu. Możliwe jest zastosowanie takiego szalunku zarówno przesuwnego (jak opisano powyżej z metalową rurą), jak i sztaplowanego (średnica szalunku jest pomniejszona o grubość szalunku). Szalunek budowlany wykonany jest tak, aby każdy następny szczelnie przylegał do poprzedniego.

Szalunek tracony H+H

Szalunek tracony to rozwiązanie usprawniające i przyspieszające prace budowlane. Jednym z najwygodniejszych sposobów jego wykonania jest zastosowanie gotowych elementów murowych, np. wchodzących w skład systemu murowego H+H. Pozwala to na wyjątkowo proste wykonanie wzmocnień muru zarówno w postaci słupów, filarów, jak również innych betonowych elementów konstrukcyjnych. Elementy konstrukcyjne wylewane na budowie można wykonywać zarówno w szalunku zwykłym, jak i traconym.

Wśród zalet tego rozwiązania z pewnością należy wymienić szybsze tempo prac, mniejsze koszty, a także dużo większą wygodę wykonywania. Wykorzystanie do stworzenia szalunku elementów wchodzących w skład systemu H+H, w którym wszystkie elementy są dopasowane do siebie pod względem wymiarów, pozwala też na osiągnięcie gładkiego lica ściany bez uskoków i różnic w grubości przegrody, co ułatwia prowadzenie późniejszych prac wykończeniowych. Zastosowanie elementów silikatowych lub z betonu komórkowego do stworzenia szalunku traconego poza ułatwieniem prac jest również korzystne ze względu na zapewnienie jednorodnego podłoża na całej powierzchni ściany.

Do wykonywania słupów lub filarów najwygodniej wykorzystać H+H bloczki PW, stosowane także do tworzenia pionów wentylacyjnych. Bloczki PW można też w co drugiej warstwie muru zastąpić dwoma bloczkami U, co pozwala uzyskać strzępia i silniejsze związanie z pozostałą częścią muru. Betonowanie zaleca się wykonywać etapami, wraz z postępem robót murarskich. Taki tryb pracy zapewnia dokładne wypełnienie betonem pustych przestrzeni.

Proces wylewania i zagęszczania betonu

Praca jest wykonywana zgodnie z następującym schematem:

1. Zbierz szalunek o pożądanym kształcie i rozmiarze. Zainstaluj go na dnie wykopu.
2. Rama jest spawana z prętów o przekroju kwadratowym lub okrągłym. Można również związać pręty drutem miedzianym.
3. Ramę umieszcza się w szalunku tak, aby od prętów do krawędzi szalunku pozostało 2-3 cm.
4. Podporę i fundament wylewa się betonem. Rama fundamentowa i podpory muszą być ze sobą połączone, co zwiększa trwałość całej konstrukcji.
5. Zaleca się natychmiastowe włożenie do szalunku metalowych płyt lub listew drewnianych, które mogą służyć do mocowania prowadnic. To samo dzieje się, gdy mają być montowane gotowe słupy żelbetowe lub metalowe.

Beton przygotowuje się z drobnego tłucznia, piasku (lepszego niż rzeczny) i cementu klasy co najmniej 300, ale lepszego niż 500. Składniki miesza się w stosunku 1:2:2, czyli na 1 część cementu, 2 części kruszonego kamienia i 2 części piasku. Woda jest dodawana w takiej ilości, aby mieszanina pozostawała lepka. W razie potrzeby dodaje się plastyfikatory. Napełnianie odbywa się w ciągu 1 lub kilku dni. Mieszankę ostrożnie wlewa się do szalunku ze sklejki lub kanalizacji, starając się zapobiegać pojawianiu się pęcherzyków. Następnie prętem zbrojenia przebija się masę do samego dna w kilku miejscach. W ten sposób beton jest zagęszczany. Bardziej wydajne jest użycie wiertarki udarowej w trybie młota pneumatycznego lub głębokiego wibratora. Wystarczy przerabiać mieszankę przez 5 sekund, aby beton się zagęścił.

Szalunek usuwa się po 2 tygodniach. Beton nabierze pełnej wytrzymałości dopiero po 4 tygodniach. W przypadku zastosowania metalowych rur lub betonowych słupów pojawia się problem: jak przymocować do nich ogrodzenie? Konieczne jest mocowanie haczyków, zapięć, pętelek, kłód. Jeśli samodzielnie wykonasz filary, ten problem zniknie, ponieważ możesz wstawić do środka element hipoteczny. Z reguły jest to drewniany klocek w kształcie trapezu impregnowany środkiem antyseptycznym. Ponadto taki pasek jest pokryty na wierzchu olejem schnącym, aby nie zamoczył się. Możesz również użyć innych elementów osadzonych, takich jak na przykład pręty gwintowane lub kotwy. Własnoręcznie wykonane filary betonowe okazują się tańsze niż wiele analogów, ponieważ około 10 filarów o długości 2,5 m i szerokości 100x100 mm uzyskuje się z metra sześciennego betonu.

Wykończenie i estetyka filarów betonowych

Słupy betonowe same w sobie nie są zbyt atrakcyjne. Kolor materiału jest szary, a faktura nierówna. Aby nadać ogrodzeniu piękniejszy wygląd, podpory są otynkowane lub pomalowane. Po zamontowaniu zaleca się pomalowanie betonu masą akrylową.

W przypadku tynkowania odpowiedni jest prawie każdy tynk. Pod względem praktyczności i niezawodności na pierwszym miejscu na liście będzie tynk wapienny. To wykończenie ma właściwości antyseptyczne i tworzy gładką, jasną powierzchnię. Często używa się także tynków dekoracyjnych, takich jak mozaika. Ta mieszanka zawiera małe i średnio kolorowe ziarna, a po zestaleniu gotowa warstwa tynku składa się niejako z kolorowych kamyków.

Filar betonowy można po prostu pomalować na kolor blachy lub euro sztachetnika. Do kolumn można dokupić ozdobne betonowe bazy i głowice. Szalunki kartonowe ZPO TARNOPAK wyróżnia wysoka jakość wykonania. Zostało to docenione na rynku. Dokonując zakupu tych elementów zwracajmy uwagę przede wszystkim na to, czy produkt ma certyfikat bezpieczeństwa i numer patentu, co daje gwarancję bezpieczeństwa i odpowiedniej jakości. Szalunek nie może być zawilgocony, aby po zalaniu betonem nie pękł. Po przecięciu kartonu uzyskuje się gładki słup, praktycznie niewymagający jakiejkolwiek obróbki. Pozostaje malowanie lub zdobienie go tynkiem szlachetnym, np. stiukiem.

tags: #betoniarka #filar #budowa #szalunek