Wprowadzenie do Uproszczonych Systemów Uprawy
W obliczu coraz bardziej zróżnicowanych wyzwań pogodowych, producenci rolni zmuszeni są do przyjęcia bardziej czujnego podejścia do agrotechniki. Nowy okres programowania Wspólnej Polityki Rolnej, obowiązujący od 2023 roku, stawia przed rolnikami z większymi gospodarstwami wyzwania związane z tzw. warunkowością, obejmującą zasady cross compliance i zazielenienia. W zakresie uprawy roli, warunkowość jest obowiązkowa i obejmuje normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska.
Jako „zachętę” ekonomiczną do realizacji celów warunkowości przewiduje się dofinansowanie w postaci ekoschematów. W Krajowym Planie Strategicznym jest to określone jako Cel 4: „Przyczynianie się do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej, a także wykorzystanie zrównoważonej energii” dla uproszczonych systemów uprawy. W kontekście coraz bardziej dotkliwych zmian klimatycznych, warunkowość i możliwa pomoc ekonomiczna będą zmuszać większość rolników do zmian. Poszukiwane będą optymalne, w warunkach konkretnego gospodarstwa rolnego, sposoby rozwiązania dylematów techniczno-organizacyjnych związanych z uproszczonymi systemami uprawy roli.
Rolnik może zrezygnować z pomocy w formie ekoschematów, jednak nie zwalnia go to z obowiązków warunkowości. Niestety, jej rygory mogą negatywnie wpływać na ekonomikę produkcji na gruntach rolnych. Dlatego też zaleca się analizę możliwości, a nawet konieczności stosowania w gospodarstwie nowoczesnych narzędzi i maszyn uprawowych, zapewniających realizację obowiązkowych celów środowiskowych.
Zmiana Paradygmatu: Od Uprawy Płużnej do Uproszczonych Technologii
Kryteria wyboru i zakres stosowania maszyn czy narzędzi uprawowych dla realizacji celów środowiskowych należy postrzegać w przeciwieństwie do typowej uprawy płużnej. Pług, jako podstawowe narzędzie uprawowe, zaczął być stosowany dwieście lat temu w innych niż obecnie warunkach uwilgotnienia gleby. Można stwierdzić, że dotychczasowa uprawa płużna przykrywała nie tylko resztki pożniwne, ale także dawała szeroką tolerancję na stan uwilgotnienia gleby.
Obecnie niedobór wody, w połączeniu z pozostałymi wyznacznikami polityki klimatycznej, zmusza do poszukiwania oszczędnych, uproszczonych technologii uprawy roli i roślin. Kluczowe znaczenie ma tutaj dobór maszyn i narzędzi do uprawy pożniwnej oraz przedsiewnej. Tego nie zapewni uniwersalna uprawa płużna. Konieczne staje się stosowanie narzędzi i maszyn uprawowych, operujących w wąskim zakresie tolerancji warunków glebowych, wymagających od użytkownika większej uwagi co do zakresu regulacji elementów roboczych, nie mówiąc o obiektywnych ograniczeniach w konkretnych zastosowaniach.
W większych gospodarstwach o dużej zmienności glebowej realizacja celów uproszczenia uprawy będzie wymagała wręcz rozszerzenia asortymentu maszyn i narzędzi uprawowych. W uproszczonych systemach uprawy rolnik staje przed dylematem, czy wybrać narzędzie bierne czy aktywne.
Narzędzia Aktywne: Brony Wirnikowe i Ich Zastosowanie
Narzędzia aktywne, przy tej samej szerokości roboczej, są z reguły droższe w zakupie i wymagają wyższych mocy ciągnika. Z racji pokonywania większych oporów gleby generują też nieco wyższe zużycie paliwa na jednostkę powierzchni. Najszerzej stosowane w tej grupie są brony wirnikowe, mogące pracować także w różnych konfiguracjach w agregatach z siewnikami do nasion, poplonów oraz z siewnikami nawozowymi.
W warunkach uprawy uproszczonej wyzwaniem dla konstruktorów wirników jest pogodzenie wymogu płytkiego, dobrego kruszenia i spulchniania gleby z płynnym przepływem masy mulczu. Ważne jest podkreślenie, że prawidłowe wykorzystanie brony wirnikowej wymaga odpowiedniej prędkości obrotowej noży w stosunku do prędkości jazdy i pokrycia gleby resztkami pożniwnymi. Podstawowe zależności tych ustawień znajdują się w instrukcji obsługi tych maszyn.
W konstrukcjach PÖTTINGER serii LION zastosowano obustronnie zaostrzone zęby wirników, co oznacza, że wszystkie noże z wirników kręcących się w prawo można zamontować na wirniki pracujące w lewo i na odwrót. Dzięki temu uzyskano odmienną geometrię prowadzenia krawędzi ostrzy noży.
Wały Doprawiające do Bron Wirnikowych
Klasyczna, nowoczesna brona wirnikowa to nie tylko belka z wyspecjalizowanymi rotorami nożowymi, ale też odpowiednio dobrany wał kruszący lub ugniatający. W warunkach uprawy płużnej zazwyczaj wystarczało użycie uniwersalnych wałów krusząco-ugniatających. Uprawa uproszczona wymaga stosowania wałów wyspecjalizowanych. Seria LION oferuje do 12 rodzajów wałów kruszących i ugniatających do współpracy z broną wirnikową.
- Wał tnący packer: sprawdza się na kamienistych, wilgotnych glebach z dużą ilością masy organicznej.
- Wał zębaty packer: nadaje się na każdą glebę.
- Wał gumowy: idealnie nadaje się na mocno zmieniające się gleby.
Realizacja celów środowiskowych w ramach WPR od 2023 r. w warunkach zmian klimatycznych będzie zmuszać gospodarstwo do zakupu kilku różnych wałów do jednej brony wirnikowej. Należy podkreślić, że dla danego typoszeregu wałów serii LION możliwe jest ich stosowanie również z bronami talerzowymi typu TERRADISC. Jest to także możliwe z agregatami doprawiającymi z serii FOX.
Narzędzia Bierne: Brony Talerzowe i Ich Różnorodność
Kompaktowe brony talerzowe pracują w konfiguracjach z różnymi wałami. W narzędziach serii FOX firmy PÖTTINGER oferowane są regulowane belki narzędziowe z sprężynującymi zębami lub sztywne belki z sekcjami ząbkowanych kroi talerzowych, których mocowanie posiada zabezpieczenia najazdowe przeciw kamieniom - FOX D.
Zaletą narzędzi biernych jest niższa cena nabycia w przeliczeniu na 1 m szerokości roboczej oraz niższe zużycie jednostkowe paliwa, wynikające z mniejszego zapotrzebowania na moc. Brony talerzowe mogą współpracować w agregatach z siewnikami do nasion i siewnikami kombinowanymi, które dodatkowo pozwalają wysiewać nawóz.
Zastosowanie Bron Talerzowych w Różnych Warunkach Glebowych
W warunkach zmian klimatycznych i niedoboru wody na glebach ciężkich i zlewnych mogą występować problemy z utrzymaniem właściwej głębokości roboczej i dobrego spulchnienia cienkiej warstwy gleby. W takich przypadkach stosowane są wielobelkowe grubery SYNKRO czy TERRIA, ze sztywnymi zębami spulchniającymi wyposażonymi w dodatkowe noże podcinające.
W zależności od rodzaju gleby dobiera się odpowiednie wały:
- Wał Tandem Profil U: dzięki dużej nośności nadaje się na gleby lekkie.
- Wał Tandem CONOROLL: przeznaczony na lekkie gleby z kamieniami i resztkami pożniwnymi.
- Ciężki wał stalowy: właściwy na najcięższe warunki polowe.
Jak Wybrać Właściwą Bronę Talerzową? Kluczowe Kryteria Wyboru
Brona talerzowa to niezastąpiona maszyna w każdym gospodarstwie rolnym, wykorzystywana do wielu prac polowych, takich jak płytka uprawa pożniwna, przygotowanie gleby pod siew czy mieszanie obornika z ziemią. Można zatem powiedzieć, że brony talerzowe to maszyny uniwersalne do zadań specjalnych.
Zanim dokonamy zakupu, warto dobrze przemyśleć, do czego zamierzamy używać brony talerzowej, ponieważ od tego będzie zależała jej dalsza konfiguracja. Brony talerzowe w wersji podstawowej składają się z ramy nośnej, sekcji talerzy oraz wału. Dzięki skośnie ustawionym talerzom mocowanym do poprzecznej belki przecinają wierzchnią warstwę gleby, podnosząc i odwracając wycięte pasy ziemi.
Nowoczesne konstrukcje kompaktowych bron talerzowych zakładają mocowanie talerzy na sprężynowych lub gumowych amortyzatorach. Takie rozwiązania zapewniają szerokie zastosowanie bron talerzowych, szczególnie na polach z pozostałościami roślinnymi, takimi jak np. ścierniska. Brony talerzowe wyróżniają się na tle innych maszyn uprawowych stosunkowo niskim zapotrzebowaniem energetycznym i małym zużyciem elementów roboczych.
Parametry Techniczne i Dopasowanie do Ciągnika
Brona talerzowa to narzędzie podczepiane do ciągnika, dlatego należy najpierw sprawdzić, czy będzie dobrze współpracowała z naszym traktorem. Przed wyborem brony talerzowej musimy dokładnie prześledzić parametry techniczne urządzenia.
Przykładem jest lekka brona talerzowa U622 Rolmako, której szerokość robocza rozpoczyna się od 2,7 m i kończy na 4,0 m, a zapotrzebowanie mocy jest stosunkowo niskie - od 85 KM. Z kolei ciężka brona ścierniskowa U671 Rolmako występuje w szerokościach od 3,0 do 6,0 m, a jej waga może przekroczyć nawet 10 000 kg. Agresywny kąt natarcia wymaga jednak więcej mocy; do swobodnej pracy tą maszyną potrzeba ponad 300 KM. Należy pamiętać, że na pobór mocy mają wpływ także warunki panujące na roli. Na ciężkich glebach najlepiej pracują ciężkie brony talerzowe, na glebach lekkich sprawdzają się z powodzeniem brony o mniejszej wadze.
Szerokość brony talerzowej jest o tyle ważna, że im jest ona szersza, tym mocniejszy musi być ciągnik. Optymalne spasowanie z ciągnikiem jest kluczowe, ponieważ brona talerzowa dla właściwie wykonanej pracy potrzebuje prędkości roboczych powyżej 10 km/h. Dlatego większe maszyny kupowane „na wyrost” mogą okazać się złym wyborem. Można wykonać tę samą pracę mniejszą maszyną, pracując szybciej. Lepiej wybrać mniejszą szerokość roboczą maszyny uprawowej. Szerokie brony talerzowe wymagają wielohektarowych przestrzeni i mocnych traktorów, które dadzą radę wprawić je w ruch.
Rolmako dysponuje maszynami przeznaczonymi do firm usługowych i dużych rolników na wielkie pola uprawowe, jak BigField 8,0 m i PowerDisc 8,0 - 12,0 m. Najbardziej uniwersalnymi maszynami są brony talerzowe U652 i SpeedCutter; ich budowa oraz duża możliwość konfiguracji powodują, że są to urządzenia o bardzo uniwersalnym zastosowaniu.
Talerze i Kąt Ich Natarcia - Klucz do Jakości Pracy
O efekcie końcowym i jakości pracy brony decydują talerze i kąt ich natarcia. Do zabiegów uprawowo-siewnych wybieramy brony talerzowe o mniejszym rozstawie dysków. Warto zwrócić uwagę na bronę talerzową Rolmako U693.
Oprócz rozstawu talerzy ważna jest także ich średnica. Mniejsze średnice tych elementów roboczych sprawdzają się w uprawie płytkiej czy pracy na ściernisku, większe natomiast przeznaczone są do uprawy głębokiej. Dobrym rozwiązaniem do uprawy ultra-płytkiej jest brona Rolmako SpeedCutter o średnicy talerzy 440 mm.
Wał Doprawiający - Niezbędny Element Bron Talerzowych
Ważnym elementem konstrukcyjnym każdej brony talerzowej jest wał doprawiający, ponieważ od niego zależy m.in. głębokość pracy talerzy. Na glebach o dużej zmienności warunków pracy najlepszym rozwiązaniem dla maszyn zawieszanych są wały V-ring, natomiast dla półzawieszanych bron talerzowych wał U-ring będzie optymalnym wyborem. Na najcięższe warunki polowe właściwy będzie ciężki wał stalowy.
Przegląd Modeli Bron Talerzowych Rolmako
Brony talerzowe występują w kilku wersjach w zależności od zastosowania:
- Lekka brona talerzowa U622 od Rolmako charakteryzuje się lżejszą konstrukcją i sprawdza doskonale w małych i średnich gospodarstwach. Dzięki talerzom montowanym na sprężynach wibrujących bardzo dobrze radzi sobie ze średnimi i słabymi glebami.
- Kompaktowa brona talerzowa U693 Rolmako sprawdzi się przy płytkiej i intensywnej uprawie mieszającej ziemię na ścierniskach. Z jej pomocą w łatwy sposób zlikwidujemy użytki zielone i ugory, a także przygotujemy glebę do siewu. Tę maszynę można konfigurować na wiele sposobów i wybierać wersje: rama sztywna lub hydraulicznie składana, zawieszana lub półzawieszana o szerokości od 2,7 do 6 m. Można ją również doposażyć w sprzęg do siewnika i tworzyć w ten sposób kombinacje uprawowo-siewne.
- Brona talerzowa U652 od Rolmako to brona podorywkowa i przedsiewna, spełniająca wysokie wymogi eksploatacyjne. Świetnie poradzi sobie z każdym ścierniskiem i przygotowaniem gleby pod siew. Swoją niezawodność zawdzięcza dużym odstępom między talerzami i amortyzatorom wibracyjnym.
- Ciężka brona ścierniskowa Rolmako U671 z powodzeniem zastąpi tradycyjną orkę. Jest masywna, z dobrze dociążoną ramą i dużymi odstępami między talerzami. Idealna na gleby ekstremalnie twarde, przesuszone, trudne do uprawy.
- Brone SpeedCutter do ultra-płytkiej uprawy, nazywana wielofunkcyjnym narzędziem nowej generacji. Faliste talerze SpeedCutter zapewniają efektywną uprawę na niewielkich głębokościach.
Podsumowanie: Brony Talerzowe jako Odpowiedź na Współczesne Wyzwania Rolnicze
Wraz z rozwojem branży rolniczej rośnie zapotrzebowanie na maszyny, które przygotują podłoże pod uprawę i wymieszają ściernisko z glebą, a przy tym będą odporne na uszkodzenia i ekonomiczne w użyciu. Brony talerzowe spełniają te wszystkie oczekiwania, sprawdzając się na ziemiach ciężkich, lekkich, porośniętych poplonem czy nawet potwornie zakamienionych.
Brony talerzowe charakteryzują się wysoką efektywnością w mieszaniu gleby z pozostałościami roślinnymi, szybkością pracy, uniwersalnością zastosowania na różnych typach ziem, zdolnością do pracy w trudnych warunkach oraz szybkimi możliwościami dostosowania do warunków na polu. Brony talerzowe od Rolmako to maszyny „nie do zdarcia”, charakteryzujące się wysoką wytrzymałością i jakością pracy. Firma oferuje nie tylko wysokiej jakości sprzęt, ale przy zakupie można liczyć na profesjonalną obsługę, indywidualne doradztwo oraz wydłużoną gwarancję.
tags: #brona #kompaktowa #do #pluga