W obliczu zmieniającego się klimatu i rosnących wymagań ekonomicznych w rolnictwie, poszukiwanie innowacyjnych rozwiązań staje się priorytetem. Brytyjska firma Claydon, znana przede wszystkim z agregatów do siewu pasowego, oferuje kompleksową technologię uprawową, której kluczowym elementem są brony mulczowe, nazywane przez producenta zgrzebłami. Te narzędzia odgrywają fundamentalną rolę w systemie Opti-Till, wspomagając rolników w utrzymaniu rentowności produkcji przez zmniejszenie kosztów i optymalne zarządzanie glebą.
Claydon SH - Brona Mulczowa w Ultrapłytkiej Uprawie
Na rynku dostępnych jest wiele agregatów ze specjalnymi talerzami, zgrzebeł czy wielobelkowych kultywatorów do płytkiej uprawy. W celu ułatwienia wyboru najlepszej maszyny, redakcja magazynu profi przeprowadziła test maszyn do ultrapłytkiej uprawy ścierniska, w którym uczestniczyła brona mulczowa Claydon SH. Maszyna ta była testowana pod kątem pracy na głębokości do 5 cm, sprawdzając, jak radzi sobie w tych warunkach.
Rola Zgrzebeł Claydon w Systemie Opti-Till
Brony mulczowe Claydon, czyli zgrzebła, stanowią pierwsze właściwe narzędzie w technologii Opti-Till. Ich zadaniem jest płytka, ale bardzo intensywna obróbka gleby, mająca na celu aktywizację wschodów samosiewów i niepożądanej roślinności przed siewem, co prowadzi do skuteczniejszego zwalczania zachwaszczenia. Pracują one na głębokości 1-3 cm, co jest kluczowe dla zarządzania wilgocią i życiem biologicznym gleby.
Aktywacja Wschodów Samosiewów i Kontrola Chwastów
- Płytka uprawa umożliwia umieszczenie nasion chwastów i samosiewów na idealnej głębokości do kiełkowania.
- Głębsze przemieszczanie resztek, np. przez talerzówkę, ukrywa je zbyt głęboko, co wydłuża czas kiełkowania lub wręcz uniemożliwia wschody.
Zarządzanie Resztkami Pożniwnymi i Wilgocią
- Zgrzebło i równomiernie rozprowadzona słoma działają jak ekran ochronny, obniżając temperaturę i zatrzymując wilgoć w glebie.
- Płytka warstwa uprawna zapobiega nadmiernemu parowaniu wody z gleby. W systemie pasowym każde dodatkowe 2-3 cm uprawy to niepotrzebne odsłonięcie wilgoci i wydatek energetyczny.
Ochrona Życia Biologicznego Gleby
Goła, czarna gleba bez mulczu w warunkach letnich może osiągać temperatury do 55°C w warstwie do 3 cm, co jest zabójcze dla życia biologicznego. Zgrzebło, tworząc warstwę mulczu, pomaga obniżyć tę temperaturę i wspiera mikroorganizmy glebowe.
Cechy Konstrukcyjne Zgrzebeł Claydon (np. 3m Zgrzebło)
Zgrzebła Claydon są projektowane z myślą o trwałości i efektywności. Przykładem jest zgrzebło 3m, które jest doskonałym narzędziem do pracy na pastwiskach i łąkach, wyróżniającym się kilkoma kluczowymi cechami konstrukcyjnymi:
- Hydraulicznie ustawiany kąt pochylenia zębów: Umożliwia zmianę kąta roboczego w zależności od warunków polowych, co zapewnia optymalną uprawę.
- Odporność na zapychanie: Zęby szybko zmniejszają nacisk w miejscach mokrych, przepuszczając masę przez siebie i nie zapychając się.
- Bardzo grube, trwałe zęby "Wrap around": Unikalna konstrukcja "wrap around" firmy Claydon eliminuje punkty nacisku, gdzie zęby mogłyby się złamać. Ta konstrukcja pozwala na jazdę do przodu z prędkością do 30 km/h. Aby uniknąć gromadzenia się słomy, należy pracować z zębami skierowanymi w dół.
- Wibracja zębów: Konstrukcja typu "wrap around" umożliwia wibrację zębów i tworzenie optymalnej struktury gleby.
- Rama o przekroju kwadratowym 150 mm: Zgrzebła Claydon są zbudowane z solidnych komponentów, co zapewnia ich długą żywotność.
Kler 2019
Brona Nożowa TerraStar - Uzupełnienie Płytkiej Uprawy
Oprócz klasycznych zgrzebeł, w ofercie Claydon znajduje się również brona nożowa TerraStar. Jest to lekka brona zaprojektowana do tworzenia płytko spulchnionej warstwy gleby, podobnie jak zgrzebła, ale z innym mechanizmem działania. TerraStar aktywizuje wschody samosiewów i niepożądanej roślinności przed siewem, zwiększając skuteczność zwalczania zachwaszczenia. Maszyna ta jest szczególnie przydatna tam, gdzie gleba jest zbyt zbita dla tradycyjnych narzędzi.
- Zasada działania: TerraStar wykorzystuje zestaw obrotowych punktów gwiazdowych rozmieszczonych w regularnej siatce, które wykonują wierzchnią obróbkę gleby bez naruszania głębszych warstw profilu.
- Efekt: Takie rozwiązanie pozwala na intensywną, ale mało inwazyjną pracę, dzięki czemu struktura gleby pozostaje niemal nienaruszona, co jest kluczowe dla zdrowego wzrostu roślin.
- Precyzyjne prowadzenie: Za precyzyjne prowadzenie brony TerraStar odpowiadają koła kontrolujące głębokość pracy, które zapewniają stabilność nawet przy większych prędkościach roboczych.
Technologia Opti-Till - Kompleksowe Podejście Claydon
System Opti-Till firmy Claydon to więcej niż tylko maszyny - to kompleksowa strategia zarządzania wodą, materią organiczną i życiem biologicznym gleby. Rozwój tej technologii był odpowiedzią na wyzwania, z jakimi borykał się Jeff Claydon, założyciel firmy, na suchym wschodnim wybrzeżu Wielkiej Brytanii, gdzie zauważył, że największa część kosztów wiąże się z uprawą gleby.
Ewolucja Narzędzi Claydon
Jeff Claydon, rolnik-konstruktor, myślał kompleksowo o systemie uprawy. W 2003 roku powstał pierwszy siewnik marki Claydon o nazwie V Drill do technologii pasowej. W 2009 roku wprowadzono zawieszany siewnik Hybrid, a rok później, w 2010 roku, pojawiły się brony mulczowe (zgrzebła) jako narzędzie do walki z chwastami. Kolejne innowacje to przyczepiany siewnik Hybrid (2014), brona nożowa TerraStar (2015), międzypasowy pielnik Inter-Row (2018) oraz głębosze (ostatni rok).
Rola Zgrzebła w Całym Systemie
Technologia Opti-Till zaczyna się już na etapie koszenia kombajnem. Kluczowe jest niskie cięcie (do 12-15 cm) oraz równomierne rozprowadzenie dobrze pociętej sieczki na całą szerokość hedera. Kombajn powinien również pozostawić ściernisko równej wysokości, bez pasów po niedokładnym rozrzucie sieczki. Tylko wtedy kolejne zabiegi mają sens.
Pierwszym właściwym narzędziem w technologii Opti-Till jest zgrzebło.
- Pracuje ono płytko (1-3 cm), ale bardzo intensywnie, pod warunkiem zachowania prędkości powyżej 15 km/h.
- Najlepszy moment na wykonanie zabiegu to maksymalnie 24 godziny po koszeniu, gdy gleba jest jeszcze wilgotna i świeża.
- Kierunek pracy powinien być lekko skośny względem przejazdu kombajnu (5-7°). Kolejne przejazdy zgrzebłem warto wykonywać w odstępach 5-6 dni, zmieniając kierunek na przeciwny.
- Zabieg jest tani (2-3 l/ha paliwa) i szybki (nawet 10-12 ha/h).
Jeśli po żniwach warunki są trudne, gleba jest zwięzła, a słoma źle rozdrobniona, można wykonać pierwszy zabieg lekką talerzówką z małym talerzem (⌀ ≤ 460 mm). Jednak kolejne przejazdy powinny być już wykonywane zgrzebłem. Talerzowanie można potraktować jako jednorazowe „wyrównanie pola” po nieidealnym zbiorze, co pozwala zgrzebłu spełnić później swoją rolę w sposób jeszcze bardziej precyzyjny.
Transformacja Gleby i Zarządzanie
Siewnik systemu Opti-Till nie tylko umieszcza nasiona w spulchnionym pasie, ale też tworzy równocześnie fundament nośny między pasami. Roślina rozwija się w pasie o dobrej strukturze, z dostępem do powietrza, wody oraz szczelin po korzeniach i dżdżownicach. Pas nie jest zasklepiany ani ugniatany - to strefa aktywna, biologicznie żywa.
Pełna transformacja z systemu orkowego lub bezorkowego na Opti-Till trwa zwykle 4-6 lat. W tym czasie gleba przestawia się z układu poziomego na pionowy, stabilizuje się struktura i poprawia się bilans próchnicy. Rolnik poznaje nowe rytmy pracy, krótsze okna zabiegowe, szybsze reakcje na warunki pogodowe i większy nacisk na obserwację stanu gleby. Technologia Opti-Till wymaga zaangażowania i obserwacji - to system zarządzania, który zaczyna się od decyzji przy kombajnie, od jakości sieczki i od pierwszego przejazdu zgrzebłem.
Claydon w Polsce: Współpraca z Fricke Maszyny Rolnicze
Firma Fricke Maszyny Rolnicze Sp. z o.o., z początkiem roku 2020, została nowym dilerem brytyjskiej firmy Claydon na polskim rynku. Wcześniej dystrybutorem maszyn tej marki była firma Ursus.
Jak podkreślił Simon Revell, dyrektor ds. eksportu Claydon, firma nie podejmuje pochopnych decyzji związanych ze zmianą partnerów. Wybór Fricke podyktowany był jej profesjonalizmem, wieloletnim doświadczeniem oraz rozległą siecią klientów, co ma zapewnić solidną bazę dla dalszej ekspansji marki w Polsce.
Marek Jasiel, prezes zarządu Fricke Maszyny Rolnicze, zaznaczył, że maszyny Claydon znakomicie wpisują się w nowatorskie trendy uprawy i ułatwiają pokonywanie wyzwań stwarzanych przez klimat. Siew maszynami Claydon pozwala oszczędzać czas, energię, wodę, dbać o ekologię oraz poprawiać strukturę gleby. Współpraca z Claydon została zapoczątkowana w 2019 roku, a pozytywny odbiór serii pokazów oraz profesjonalne wsparcie utwierdziły Fricke w trafności wyboru.
Firma Fricke, dzięki wieloletniemu doświadczeniu i zbudowanym strukturom, jest w stanie zapewnić dobrą obsługę maszyn Claydon. Pracownicy działu handlowego i technicznego przeszli cykl szkoleń w fabryce w Anglii i są przygotowani do obsługi klientów.
Grupa Fricke, której częścią jest Fricke Maszyny Rolnicze, to ponadstuletnia firma rodzinna z siedzibą w niemieckim Heeslingen, będąca generalnym importerem maszyn Claydon w Polsce od 5 lat. Grupa zatrudnia ponad 3800 osób w 89 placówkach w 27 krajach, co świadczy o jej globalnym zasięgu i doświadczeniu.