Wybór odpowiednich narzędzi do uprawy gleby, takich jak brony i kultywatory, jest kluczowy dla każdego gospodarstwa. Decyzja o zakupie sprzętu, w tym dedykowanego do ciągników marki Yanmar czy Kubota, powinna być podyktowana mocą ciągnika oraz specyfiką planowanych prac rolnych. Poniższa artykuł przedstawia różnorodne aspekty związane z bronami i kultywatorami, ich zastosowania oraz porady dotyczące wyboru.
Brony Rolnicze: Charakterystyka i Zastosowanie

Brony to maszyny rolnicze, bez których trudno sobie wyobrazić uprawę roślin. Aby zboża lub warzywa wyrosły, należy je zasiać w odpowiednio przygotowanej do tego ziemi, a potem dbać o nie po wysianiu. Brona to narzędzie uprawowe do spulchniania i rozdrabniania gleby (czyli bronowania). Najczęściej używa się jej po orce do rozdrabniania roli lub po zasiewie w celu przykrycia materiału siewnego cienką warstwą rozdrobnionej gleby.
Funkcje Bron w Uprawie
- Spulchnianie i rozdrabnianie gleby: Bronowanie to podstawowy zabieg po orce.
- Przykrywanie materiału siewnego: Po zasiewie brony zapewniają cienką warstwę rozdrobnionej gleby.
- Zwalczanie chwastów: Narzędzia sprawdzają się także jako mechaniczna metoda zwalczania chwastów - swoimi zębami szybko i bardzo efektywnie usuwają kłącza i rozłogi chwastów.
- Uprawa bezorkowa: Brony rolnicze niezbędne są również w przypadku uprawy bezorkowej, ponieważ spulchniają glebę, ale jej nie odwracają, co wpływa na zaburzenie równowagi wodno-powietrznej.
- Mieszanie nawozów z glebą: Umożliwiają szybkie wymieszanie z glebą rozsianych wcześniej nawozów.
Rodzaje Bron i Ich Specyfika
Kształty ram oraz zębów, a także elementy standardowego wyposażenia bron polowych zostały stworzone w oparciu o sprawdzone rozwiązania i wyprodukowano je z najwyżej jakości materiałów. Dobór narzędzi zależy od specyfiki prac, jakie planujemy wykonać z ich zastosowaniem, a także charakteru gleby występującej na uprawianym przez nas terenie. Również sam proces bronowania może przebiegać w różny sposób. Przykładowo, przy glebach lekkich zwykle mamy do czynienia z jednorazowym bronowaniem.
Brony Talerzowe
Brony talerzowe, np. model DHA4, zamiast zębów ryjących posiadają zespół gładkich lub zębatych tarcz przypominających kształtem talerze. Działają podobnie do pługa - obracające się tarcze ryją glebę i odwracają ją. Zabieg ten nazywany jest talerzowaniem. Stosowane są tylko jako brony ciągnikowe. Służą głównie do dokładnego przygotowania roli po orce lub wstępnego po zbiorach. Sprawdzają się szczególnie do uprawy ściernisk i na polach z dużą ilością resztek pożniwnych.
Brony Wirnikowe
Brony wirnikowe wyposażone są w długie zęby, które wykonują szybki ruch obrotowy podczas pracy. Stosuje się je przede wszystkim do rozdrabniania twardych brył ziemi i zwiększania przepuszczalności gleby.
Brony Polowe i Łąkowe
Brony polowe i brony łąkowe to maszyny rolnicze działające na powierzchni ziemi (kilka centymetrów w głąb gleby). Używa się ich najczęściej wczesną wiosną do spulchniania wierzchniej warstwy ziemi. Brony polowe i łąkowe służą głównie do pielęgnacji pastwisk oraz łąk oraz do wyrównywania pól uprawnych.
Kultywatory: Wszechstronne Narzędzia do Spulchniania
Film instruktażowy kosiarka dyskowa PDT300
Kultywator to kolejne ważne narzędzie w arsenale rolnika, służące do głębszego spulchniania gleby niż brony. Jest to szczególnie przydatne po orce, aby przygotować pole pod zasiew. Kultywator 9-zębowy to popularny wybór, który sprawdzi się w wielu gospodarstwach.
Wybór Szerokości Kultywatora
Szerokość kultywatora powinna być dostosowana do mocy ciągnika. Przykładowo, do ciągnika o mocy 20 KM dedykowana jest szerokość 140 cm. Co do bron, są one mniej wymagające pod względem mocy, co może pozwolić na większą szerokość, np. 3 metry. Jednak kultywator o szerokości 140 cm często jest wybierany ze względu na szerokość samego traktora.
Zastosowanie Kultywatora w Praktyce
Kultywator jest niezastąpiony wiosną po zimowej orce, aby ziemia skruszała. Jeśli jednak orka zostanie wykonana "na świeżo", użycie kultywatora może wyciągnąć na wierzch niepożądane elementy, wtedy lepszym wyborem mogą okazać się brony. Alternatywnie, wiosną, szczególnie w zależności od ilości darni, zamiast kultywatora lepsza może być talerzówka, a następnie głębokie przeoranie.
Planowanie Zakupu Sprzętu Rolniczego
Kompletowanie sprzętu rolniczego to proces rozłożony w czasie. Jeśli masz już pług, kolejnym krokiem może być zakup brony. Następnie, w zależności od potrzeb, siewnik do siewu, sadzarka do sadzenia, a po niej kopaczka. Glebogryzarka jest z tych sprzętów, które używamy sporadycznie, niekoniecznie co roku. Warto zastanowić się nad jej zakupem dopiero na koniec listy priorytetów.
Szerokość Robocza i Rozstaw Zębów
Szerokość całkowita sprzętu, np. 125 cm przy rozstawie zębów, powinna być dostosowana do specyficznych potrzeb, jak choćby rozstaw rzędów winnicy. W przypadku samodzielnie budowanych agregatów, np. z bron konnych, można stworzyć pseudoagregat z jednym rzędem pazurów od kultywatora konnego sprężynówki z możliwością regulacji pracy i podniesienia oraz z dwoma polami bron z tyłu. Taka konstrukcja pozwala na elastyczne wykorzystanie sprzętu: pazury w górę, gdy potrzebne są tylko brony (np. po siewie poplonu), lub pazury plus brony na polu po zbiorze ziemniaka.
Koła i Oporność
Kółka w sprzęcie rolniczym, np. od obsypnika, nie powinny być zbyt małe, ponieważ utrudnia to ciągnięcie. Stare koła od kultywatora konnego mogą okazać się dobrym wyborem. Należy pamiętać, że zęby od konnej sprężynówki są szerokie i stawiają duży opór, co należy uwzględnić przy doborze mocy ciągnika.
tags: #brony #kultywator #yanmar #kubota