Brona talerzowa to jedno z najczęściej używanych w rolnictwie elementów wyposażenia dla traktora. Jest to grupa dysków o określonej średnicy, zamontowana do osi. Talerze - dyski obracają się podczas pracy ciągnika. Ich zadaniem jest spulchnianie i rozdrabnianie ziemi przed lub po zasianiu roślin.
Jednym z najbardziej istotnych parametrów brony talerzowej jest zapotrzebowanie na moc, które należy dobrać przede wszystkim do mocy ciągnika, z którym sprzęt będzie połączony. Nasza firma proponuje brony talerzowe o zapotrzebowaniu mocy do nawet 180 koni mechanicznych. Parametr ten jest zależny również od rodzaju gleby, jaką się uprawia. Jeśli ziemia jest dość lekka, moc brony nie musi być wysoka. Odwrotnie jest w przypadku ziemi ciężkiej, zbitej, a przede wszystkim mokrej.
Podczas wyboru brony talerzowej warto kierować się również jej szerokością roboczą. Ten parametr może wahać się od około 2 do 4 metrów. Szerokość roboczą dobiera się do powierzchni uprawianego pola, co przekłada się na ilość nawrotów i ewentualnych nakładek. Bardzo ważna jest także średnica talerzy - im większa, tym wyższa głębokość spulchniania.
Do czego przydają się brony talerzowe?
Zabieg, któremu poddaje się glebę z pomocą brony talerzowej, nazywa się talerzówką. Polega przede wszystkim na krojeniu i odwracaniu warstwy ziemi o wybranej głębokości. Dzięki temu gleba staje się bardziej rozpulchniona i podatna na uprawę. Do zasianych roślin lepiej dociera woda oraz nawozy. Co ważne, talerzówka poprawia przepływ wody w glebie, co zapobiega podtopieniom.
Brony talerzowe zasadniczo wyróżniają się bardzo wysoką wydajnością przy dość niskim zapotrzebowaniu na moc. Dzięki temu prace rolnicze przebiegają szybko i sprawnie, bez dużych nakładów finansowych. Zakup dobrej brony talerzowej jest więc inwestycją na długie lata, która zwraca się bardzo szybko. Dodatkowym zastosowaniem brony talerzowej jest wysiewanie nowoczesnych nawozów mineralnych, a także wapna lub rozrzuconego obornika.
Czym kierować się podczas wyboru brony talerzowej?
Bez maszyn rolniczych praca na gospodarstwie rolnym byłaby niesamowicie ciężka i pracochłonna. Obecnie do pomocy dostępnych jest wiele narzędzi, które znacznie upraszczają proces uprawy roli, a w szczególności zaliczamy do nich ciągniki, kultywatory, brony talerzowe i inne. W tym artykule skupimy się wyłącznie na bronach talerzowych, ponieważ jest ona niezwykle przydatnym narzędziem podczepianym do ciągnika. Połączenie tych dwóch elementów pozwala prawidłowo uprawiać rolę, walczyć z uporczywymi chwastami, a nawet mieszać glebę z nawozem. Jednak, aby brona talerzowa przynosiła jak największe efekty w danym gospodarstwie rolnym, należy zwrócić uwagę na kilka kwestii przed jej zakupem.
Moc posiadanego ciągnika / traktora
Tak naprawdę bronę talerzową trzeba dobrać w taki sposób, by jej zapotrzebowanie mocy było odpowiednie do możliwości posiadanego traktora. W zależności od rozmiaru i ciężaru brony talerzowej, jej zapotrzebowanie na moc może wahać się od 80 KM do nawet 320 KM. Drugą ważną rzeczą, która wpływa na pobór większej ilości mocy, są warunki panujące na roli. Jeśli gleba jest ciężka i mokra, to do jej uprawy należy wybrać silniejszą bronę talerzową. W przypadku gleb lekkich nie jest konieczna duża moc.
Ogólna zasada mówi, że na każdy metr szerokości roboczej brony talerzowej potrzeba około 20-30 KM. Przy doborze warto uwzględnić brona talerzowa zapotrzebowanie mocy w zestawieniu z uciągiem i dociążeniem ciągnika, aby uniknąć poślizgu kół oraz nierównej głębokości roboczej. Dla szerokich agregatów szczególnie istotne jest talerzówka 4m zapotrzebowanie mocy, ponieważ w praktyce o komforcie pracy decydują nie tylko konie mechaniczne, ale też moment obrotowy i stabilność hydrauliki pod obciążeniem.
W segmencie kompaktowym brona talerzowa do c-360 powinna być lekka, dobrze wyważona i dobrana do udźwigu podnośnika, żeby utrzymać pewne prowadzenie narzędzia bez „pływania” przodu ciągnika. Ciągnik o mocy 50 KM poradzi sobie z broną o szerokości ok. 2 m, natomiast maszyna 100 KM może współpracować z broną 3 m.
Jaką szerokość brony talerzowej wybrać?
Jeżeli zależy Ci na większym pokryciu części pola przy jednym przejeździe maszyny, to wypada liczyć się z tym, że taka brona talerzowa będzie potrzebować ciągnika o większej mocy. Na rynku dostępne są talerzówki o szerokości 3-12 m. Osoby, które chcą zdecydować się na szeroką bronę talerzową, muszą najpierw sprawdzić, czy dany ciągnik da radę wprawić ją w ruch. Maszyny rolnicze o szerokości 12 m są zalecane dla gospodarstw zajmujących wielohektarowe przestrzenie. Z kolei mniejsze brony talerzowe świetnie sprawdzą się w każdym innym gospodarstwie.
Producenci maszyn rolniczych i akcesoriów za bardziej funkcjonalne uważają te mniejsze. Wymagają one użycia ciągnika o niższej mocy i dobrze sprawdzają się w gospodarstwach o małej i średniej powierzchni. Wąskie maszyny (1,8-2,5 m) sprawdzą się w mniejszych gospodarstwach, gdzie pola są niewielkie lub rozparcelowane.
Rozstaw i rozmiar talerzy
W bronie talerzowej to talerze decydują o jakości pracy i efekcie końcowym, jaki uzyskamy przy uprawie. Dlatego tak ważne jest, aby wybrać odpowiedni rozmiar talerzy wraz z ich rozstawem w rzędzie. Brony talerzowe o mniejszym rozstawie dysków między rzędami doskonale nadają się do zabiegów uprawowo-siewnych. Natomiast te z większym rozstawem wykorzystuje się do uprawy ścierniska, gdzie znajduje się duża ilość resztek pożniwnych. Większe przerwy skutecznie zapobiegają zapchaniu się brony talerzowej.
Średnica uzębionych talerzy ma bezpośredni wpływ na jakość pracy. Mianowicie, mniejsze średnice około 500 mm są przeznaczone do płytkiej uprawy i zrywania ścierniska, z kolei większe tarcze lepiej radzą sobie z głębszą uprawą roli. Uniwersalne rozwiązanie stanowi brona talerzowa ATOS z talerzami o średnicy 560 mm. Podany rozmiar talerzy nadaje się zarówno do płytkich, jak i nieco głębszych prac przygotowujących glebę pod siew, ale także spisuje się w mieszaniu gleby z rozłożonym obornikiem czy wapnem.
Wybór odpowiednich talerzy jest kluczowy dla jakości pracy brony talerzowej. Talerze mniej uzębione lub gładkie o średnicy około 510 mm są bardziej specjalistyczne i najlepiej sprawdzają się przy płytkim zrywaniu ścierniska. Nie nadają się natomiast do głębszej uprawy. Bardziej uniwersalne są talerze mocniej uzębione o średnicy 560 mm lub większe, które sprawdzają się zarówno przy płytkiej uprawie przedsiewnej, jak i głębszej pracy, np. podczas mieszania obornika, niszczenia poplonów czy uprawy po kukurydzy. Talerze o średnicy powyżej 600 mm dostępne są w modelach Rolmako U652 oraz U671. Większa średnica oznacza grubszy materiał, co przekłada się na dłuższą żywotność.
Odległość między talerzami w bronach talerzowych ma kluczowe znaczenie dla jakości i efektywności pracy tego narzędzia. Na glebach cięższych, bardziej spoistych talerze umieszczone bliżej siebie mogą skuteczniej kruszyć bryły gleby. Jeśli celem jest głębsze przemieszczanie gleby, wówczas talerze umieszczone dalej od siebie będą mniej podatne na zatory. W przypadku obecności dużych ilości resztek roślinnych talerze umieszczone dalej od siebie pomogą skuteczniej je zmieszać z glebą. Im talerze są bliżej siebie, wymagana jest mniejsza moc ciągnika. Brony talerzowe z mniejszym rozstawem talerzy często mogą być łączone z siewnikami, tworząc zestaw uprawowo-siewny. Aby osiągnąć optymalne efekty, warto dostosowywać odległość między talerzami w zależności od specyficznych warunków i potrzeb.
Średnica talerza brony ma kluczowe znaczenie dla jej działania w polu. Średnica talerza wpływa na głębokość, na jaką brona może wchodzić w glebę. Mniejsze talerze mogą być bardziej odpowiednie do delikatnej uprawy lub tam, gdzie chcemy zachować pewne resztki na powierzchni gleby oraz do przygotowania pola pod siew. Większe elementy robocze mogą być bardziej odpowiednie do gruntownej uprawy i efektywniejsze przy mieszaniu resztek z ziemią.
Kąt pochylenia talerza w bronie talerzowej odnosi się do kąta, pod którym talerze są ustawione w stosunku do kierunku jazdy oraz powierzchni gleby. Im większy kąt pochylenia talerza, tym intensywniejsza obróbka gleby. Kąt pochylenia talerza wpływa na głębokość, na jaką wchodzą one w glebę. W pewnych warunkach, zwłaszcza przy dużej ilości resztek na powierzchni, większy kąt pochylenia talerza może zwiększać ryzyko zapychania się brony. Dobór odpowiedniego kąta pochylenia talerza będzie zależał od rodzaju gleby, obecności resztek roślinnych, celu obróbki, mocy ciągnika oraz innych czynników.
Dobierz właściwy wał doprawiający
W każdej bronie talerzowej znajduje się wał doprawiający do ustalania głębokości pracy talerzy, wyrównywania i zagęszczania wierzchniej warstwy gleby. Z tego właśnie powodu powinno się wybrać go w zależności od jakości gleby i panujących warunków na roli. W sytuacji, gdy na gospodarstwie panują ciężkie warunki, trzeba wybrać wał, który poradzi sobie z kruszeniem brył. Takimi wałami są między innymi wały pierścieniowe - Packer czy Crosskill.
Wał odpowiada za ustalenie głębokości roboczej talerzy, a także jest odpowiedzialny za wyrównanie oraz zagęszczenie wierzchniej warstwy gleby. Z kolei na glebach zwięzłych, gdzie często mamy do czynienia z bryłami, należałoby postawić na wały ciężkie, charakteryzujące się agresywnym profilem powierzchni roboczej. Dobór wału jest kwestią indywidualną, uzależnioną od rodzaju gleby na polu. Eksperci zalecają stosowanie lżejszych wałów na ziemiach lekkich, aby zapewnić skuteczny przepływ gleby bez ograniczania prędkości pracy. Wały takie jak strunowe i pierścieniowe sprawdzą się doskonale. Natomiast na glebach ciężkich i zwięzłych, gdzie często występują bryły, warto zastosować cięższe wały o agresywnym profilu roboczym, takie jak wały gumowe, Packer czy blaszane. Takie wały skutecznie rozdrabniają bryły i wyrównują powierzchnię pola. Najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem jest podwójny wał U-ring, który jest wszechstronny i daje bardzo dobre wyniki.
Wał strunowy pozostawia drobno rozdrobnioną glebę i jest lekki; świetnie sprawdza się na glebach lekkich i średnich. Wał rurowy jest cięższy i bardziej uniwersalny - radzi sobie w różnych warunkach i dobrze wyrównuje pole. Wał packera służy do zagęszczania gleby i pozostawiania lekkiej struktury gruzełkowej; polecany jest do intensywnej uprawy przedsiewnej. Wał crosskill składa się z pierścieni i wykazuje się dobrą zdolnością kruszenia brył. Wał daszkowy i podwójny daszkowy zapewniają mocne zagęszczenie gleby i stosowane są w bronach ciężkich.
Brona talerzowa tylko od znanego i cenionego producenta
Jeśli kupujesz bronę talerzową, to zadbaj o to, aby była wyprodukowana przez znanego producenta maszyn rolniczych. Dzięki temu nie będzie żadnego problemu, by uzyskać części zamienne i skorzystać z gwarancji, gdy coś pójdzie nie tak. Cenieni producenci, tacy jak AMJ AGRO, oferują profesjonalny serwis gwarancyjny, który zapewnia kompleksową opiekę nad maszynami rolniczymi. Ponadto otrzymasz od nich wsparcie i indywidualne doradztwo w wyborze narzędzi.
Jakość brony talerzowej wpływa nie tylko na efekt pracy, ale też na żywotność sprzętu. Solidna rama, dobre materiały i dokładne wykonanie chronią przed awariami i wydłużają czas użytkowania. Modele DEMAROL Rama są malowane proszkowo i posiadają masywną konstrukcję. W standardzie zastosowano belkę pływającą i sworznie stałe, które zwiększają trwałość przegubów. Warto również zwrócić uwagę na dostępność części zamiennych. Brona Strumyk Alfa sprzedawana jest z instrukcją obsługi i katalogiem części, co ułatwia serwisowanie.
Brony talerzowe w praktyce
Brona talerzowa to narzędzie uprawowe składające się z zespołów stalowych talerzy zamocowanych na wspólnej ramie. Talerze obracają się podczas pracy i wcinają się w glebę, rozdrabniając i mieszając jej wierzchnią warstwę. Konstrukcja brony pozwala na rozluźnienie gleby bez jej odwracania, co jest ważne dla ochrony struktury gleby. Talerze mogą być gładkie lub zębate. Gładkie lepiej rozdrabniają wilgotną glebę i pozostawiają równe pole, natomiast zębate radzą sobie z resztkami roślin i chwastami.
Brony lekkie i średnie przeznaczone są do płytkiej uprawy ścierniska, niszczenia młodych chwastów i przygotowania gleby pod siew. Mają mniejszą średnicę talerzy (zwykle 510 mm) i lżejszą ramę, dzięki czemu mogą współpracować z ciągnikami o mniejszej mocy. Przykładem lekkiej brony jest BRONA TALERZOWA ALFA Strumyk. Jej stalowe talerze o średnicy 510 mm są dostępne w wersji gładkiej lub zębatej, a automatyczna belka najazdowa ułatwia pracę na nierównym polu. Rama z profilu o grubości 4 mm i wzmocniona wieżyczka zwiększają wytrzymałość urządzenia.
Brony ciężkie mają masywną ramę oraz większą liczbę talerzy o średnicy 560-660 mm. Dzięki większej masie sprzęt łatwiej penetruje twardą glebę, kruszy grudki i miesza resztki roślinne na większej głębokości. Rodzina bron DEMAROL Rama (100×60, 120×60 i 80×60) to przykład solidnego sprzętu. Każda z nich ma masywną konstrukcję, trwałe powłoki lakiernicze i talerze ze stali borowej renomowanej firmy ROLMEX. Rama jest wyposażona w regulowaną szufladę na obciążniki, a standardowe wyposażenie obejmuje belkę pływającą i sworznie stałe.
Rodzaje bron talerzowych
Większość modeli w małych gospodarstwach to brony zawieszane, czyli podłączane bezpośrednio do trzypunktowego układu zawieszenia ciągnika. Taka konstrukcja ułatwia manewrowanie oraz transport maszyny na polu i drogach. Brony zawieszane podłączane do trzypunktowego układu zawieszenia są wygodne w obsłudze i mają lepszą zwrotność. Wymagają jednak odpowiedniej mocy ciągnika i wzmocnionego TUZ‑u. Dla modeli DEMAROL producent przewiduje kategorie zawieszenia II lub III.
Brony ciągane są wyposażone w dyszel i zaczepiane na haku lub zaczepie dolnym ciągnika. Posiadają własne koła transportowe i hydrauliczny mechanizm składania, dzięki czemu mogą mieć duże szerokości robocze przy zachowaniu możliwości transportu. Przykładem jest Brona Talerzowa Hydrauliczna Ciężka „ROTOS”, która w standardzie ma talerze 560 mm ze stali borowej i wał rurowy. W wyposażeniu dodatkowym dostępne są talerze o średnicy 660 mm, bezobsługowe piasty SKF, wały packera, crosskill i daszkowe, a także oświetlenie oraz dyszel z wózkiem transportowym. Brony ciągane, takie jak „ROTOS”, współpracują z ciągnikami poprzez zaczep dolny lub dyszel. Ich konstrukcja z własnym wózkiem transportowym odciąża podnośnik i umożliwia pracę z dużymi szerokościami.
Brona ciężka a lekka
Brona ciężka ma większe talerze i masę, co pozwala na głębsze spulchnianie oraz mieszanie resztek roślinnych. Pracuje intensywniej i wymaga mocniejszego ciągnika. Brona lekka ma mniejsze talerze, lżejszą ramę i mniejsze zapotrzebowanie mocy; sprawdzi się przy płytkiej uprawie i na lżejszych glebach.
Konserwacja i użytkowanie
Dobrze utrzymana brona talerzowa posłuży przez wiele sezonów i zapewni wysoką jakość uprawy. Po każdym użyciu brona powinna zostać oczyszczona z resztek gleby i roślin, aby zapobiec korozji. Regularne ostrzenie lub wymiana talerzy zapewnia efektywne spulchnianie i mniejsze obciążenie dla ciągnika. Piasty i łożyska muszą być odpowiednio nasmarowane, a modele z piastami bezobsługowymi (np. SKF) minimalizują potrzebę konserwacji.
W trakcie pracy wibracje mogą powodować luzowanie się śrub, dlatego należy regularnie sprawdzać połączenia śrubowe. Brona powinna być przechowywana w suchym miejscu, najlepiej pod zadaszeniem. W bronach ciąganych z mechanizmami hydraulicznymi należy dbać o stan przewodów, szybkozłączy i siłowników. Regularna obsługa to niewielki nakład pracy w porównaniu z kosztem wymiany zużytej brony.
Podsumowanie
Wybór odpowiedniej brony talerzowej wymaga analizy potrzeb gospodarstwa, rodzaju gleby oraz mocy ciągnika. Solidne wykonanie, właściwa średnica talerzy, możliwość doposażenia w różne wały i łatwa obsługa wpływają na jakość uprawy i komfort pracy. W ofercie sklepu Rolminex znajdziesz szeroki wachlarz bron talerzowych - od lżejszych modeli Strumyk Alfa, przez uniwersalne brony DEMAROL Rama, aż po ciężkie brony hydrauliczne „ROTOS”. Jeśli planujesz modernizację swojego gospodarstwa, zapoznaj się z pełną ofertą bron talerzowych na stronie Rolminex. Nasi specjaliści pomogą dobrać narzędzie, które spełni Twoje wymagania i zapewni satysfakcję z uprawy.
tags: #ciagnie #ciagnik #przy #talerzowaniu