Wybór ciągnika sadowniczego do gospodarstwa 3-5 hektarów

Wybór odpowiedniego ciągnika sadowniczego, zwłaszcza do gospodarstwa o powierzchni 3-5 hektarów, stanowi istotne wyzwanie. Mała ilość miejsca do manewrowania, specyfika upraw oraz konieczność efektywnej pracy z różnorodnymi maszynami wymuszają na producentach traktorów pewne kompromisy konstrukcyjne, na które z kolei muszą zgodzić się nabywcy.

Pielęgnacja i ochrona drzew czy krzewów, a następnie zbiór owoców, wymagają specjalistycznego sprzętu, który musi być przystosowany do pracy w specyficznych warunkach - zazwyczaj w wąskich międzyrzędziach, często również na znacznych pochyłościach. Na szczęście na rynku dostępnych jest wiele modeli, które umożliwiają wygodną i wydajną pracę.

Kluczowe cechy ciągnika sadowniczego

Aby sprostać zadaniom wykonywanym w miejscach o ograniczonym polu manewru, ciągnik sadowniczy musi spełniać kilka podstawowych wymagań:

• posiadać kompaktowe wymiary,
• charakteryzować się małym promieniem skrętu,
• być wyposażonym w wydajny napęd i hydraulikę.

Niewielka przestrzeń, na której sadownik pracuje, powoduje, że ciągnik również musi być mniejszy. Nie ma jednak potrzeby całkowicie rezygnować z wygody - można wybrać model z jak najbardziej przestronną kabiną. O komforcie pracy w sadzie decyduje również rozmieszczenie dźwigni, przycisków i innych elementów sterujących na desce rozdzielczej. Osoby praworęczne powinny zwrócić uwagę na to, ile z nich znajduje się po prawej stronie kabiny; im więcej, tym rzadziej trzeba się odwracać, co wpływa na tempo pracy. Ponadto, dobry ciągnik do sadu powinien mieć możliwie niewielki rozstaw osi, aby swobodnie przejeżdżać przez wąskie miejsca.

Liczy się także niska emisja spalin. Pojazd, z którego wydobywa się ich dużo, nie sprawdzi się w sadzie, ponieważ będą się one osadzać na drzewach i krzewach.

Ciągniki sadownicze dostępne na rynku

Większość producentów ciągników rolniczych ma w swojej ofercie wyspecjalizowane modele przeznaczone do pracy w sadach, winnicach i na plantacjach. Na rynku znajdziemy zarówno traktory renomowanych marek, modele producentów zdobywających polski rynek, jak i konstrukcje budowane w Polsce. Do popularnych marek należą John Deere, New Holland, Ursus, Zetor, Kubota, Fendt, Massey Ferguson, FarmTrack, Deutz-Fahr, Valtra i wiele innych.

Ciągniki sadownicze o mocy do 60 KM

W segmencie ciągników o mocy do 60 KM, najpopularniejszym modelem na polskim rynku jest Solis 26. Ten produkowany w Indiach traktor ma 3-cylindrowy silnik o mocy 26 KM, napęd 4WD i skrzynię biegów 9+9. Jego instalacja hydrauliczna osiąga wydajność 17,8 l/min, a tylny TUZ ma udźwig 600 kg. Od stycznia do sierpnia br. model ten zajął pierwsze miejsce w rankingu sprzedaży specjalistycznych ciągników do pracy w sadach.

Mocnym konkurentem jest polska konstrukcja marki Kraft. Model 20C4PS to ciągnik z 3-cylindrowym silnikiem Perkinsa rozwijającym moc 60 KM i napędem 4x4. Hydraulika polskiego ciągnika ma wydajność 40 l/min, a jego tylny TUZ udźwig 1500 kg. Przedni TUZ jest wyposażeniem opcjonalnym. Ciągnik Kraft zyskał popularność dzięki prostej konstrukcji i niskim kosztom eksploatacji.

Na popularności zyskuje także koreańska marka LS. W tej kategorii firma proponuje trzy modele serii R o mocach 41, 47 i 57 KM ze skrzynią przekładniową o 16 przełożeniach dla jazdy do przodu i 16 biegach wstecznych. W każdej wersji silnikowej traktor LS jest oferowany z ramą ROPS lub kabiną. Instalacja hydrauliczna ma wydajność 30+15,5 l/min, a tylny TUZ udźwig 1250 kg. Praktycznie wszystkie modele w tym segmencie proponowane są w wersjach z ramą ROPS lub opcjonalną kabiną, a zdecydowana większość ma napęd 4x4.

Dla osób szukających czegoś uniwersalnego i ceniących prostotę oraz tanie utrzymanie, polecany jest ciągnik Tuber 50. Posiada napęd 4x4, silnik o mocy 48 KM, co jest odpowiednikiem Ursusa 3512 lub C360, ale ze znacznie mniejszym spalaniem. Konstrukcja jest równie prosta. Jest produkowany w Chorwacji, co zapewnia dobrą jakość, a cena serwisowania jest niska, gdyż używa tych samych olejów co 3512. Koszt takiego ciągnika to około 80 tysięcy złotych.

Ciągniki sadownicze o mocy powyżej 60 do 100 KM

W tym segmencie ciągników sadowniczych najchętniej wybieraną marką jest Kubota. Japoński traktor zajął również drugie miejsce w rankingu sprzedaży wszystkich ciągników sadowniczych w Polsce. Kubota M5101 Narrow to wysokowydajny ciągnik sadowniczy oferowany w wersjach o mocy 76 lub 94 KM z ramą ROPS lub kabiną. Jego instalacja hydrauliczna ma wydajność 63 lub 69 l/min, a tylny TUZ udźwig 2300 kg. Standardem jest układ napędu 4WD i system zacieśniania skrętu Bi-Speed Turn.

Na trzecim miejscu w ogólnym rankingu i drugim w segmencie 60-100 KM uplasowała się niemiecka marka Deutz-Fahr. Ten producent proponuje dwa modele - 5070 DF Keyline oraz 5080 DF Keyline. Oba mają identyczne parametry, a podstawową różnicą jest moc silnika - 65 lub 75 KM. Wydajność hydrauliki wynosi 42 lub 50 l/min, a udźwig tylnego podnośnika sięga 2700 lub 3050 kg. Ciągnik jest dostępny tylko ze składaną ramą ROPS. Użytkownik Deutz-Fahr 5080 DS, Sebastian Maciaszek, podkreśla, że maszyna o mocy 75 KM i szerokości 138 cm jest zwrotna (kąt skrętu 60 stopni) i oszczędna. Spalanie przy pracy z opryskiwaczami wynosi od 3,5 do 4 litrów na godzinę.

Kolejna w kolejności, ale już poza podium uplasowała się marka New Holland, która w tym segmencie proponuje 3 wersje traktorów serii T4 N/F/V. Ciągnik ten wyposażony jest w silnik o pojemności 3400 cm3 i mocach 75, 86 lub 99 KM. Wydajność instalacji hydraulicznej wynosi 64 lub 82 l/min w wariancie MegaFlow. Udźwig tylnego TUZ to 2600 kg. Z przednią osią SuperSteer ciągnik imponuje niewielkim promieniem skrętu, wynoszącym jedynie 2960 mm. Traktory serii T4 występują w wariancie z napędem na koła tylne lub 4x4. Oferowane są również w trzech minimalnych szerokościach - 1061 mm (V), 1229 mm (N) oraz 1380 mm (F).

Mocną pozycję w segmencie ma również ciągnik sadowniczy marki Case. Seria Quantum to maszyny o mocach 75, 86 lub 99 KM. Podstawowe parametry techniczne są identyczne jak w bliźniaczych ciągnikach New Holland serii T4. Traktor jest dostępny w wariancie z napędem 2WD lub 4WD, z ramą ROPS lub kabiną.

W segmencie 60-100 KM obecni są wszyscy renomowani producenci. Można więc wybierać także różnej mocy ciągniki serii 200 Vario marki Fendt z silnikami osiągającymi od 72 do 99 KM, serii 5 marki John Deere (75 lub 91 KM), Claas proponuje serię Nexos (szerokość 1-1.45 m) w wariantach 75-, 85- lub 92-konnych, a Lamborghini serię Spire w wariantach o mocy 51, 59, 66 lub 76 KM. Marka Arbos jest obecna z modelem serii 4000 z silnikami 80 lub 91 KM.

Sadownik z 10-hektarowego gospodarstwa, uprawiający czereśnie, śliwy, morele i wiśnie, poszukuje ciągnika o mocy do 60 KM, o parametrach podobnych do C360, z rozstawem rzędów od 4.5 do 5 m. Interesuje go nowy model Farmtrack 555DT, natomiast ma wątpliwości co do dostępności używanych ciągników w dobrym stanie. Z kolei inni użytkownicy rozważają zakup Landini Rex 80, Carraro Agricube F80 i New Hollanda 75N bez osi skrętnej. Zwraca się uwagę, że Carraro jest produkowany w tej samej fabryce co MF, Claas i John Deere sadowniczy, a kabina wizualnie przypomina JD, a maska Classa. Landini Rex 80 to odpowiednik MC F80. Użytkownik MC F80 z 3500 motogodzinami potwierdza jego niezawodność, odnotowując tylko jedną awarię elektrozaworu napędu 4x4. Spalanie przy koszeniu trawy wynosi 3.5 l, a przy głęboszowaniu - 8 l. Ważne jest, aby wybierać wersje Top, np. Landini Rex w wersji Top, która oferuje licznik prędkości WOM, regulowaną kierownicę, suwakowy zaczep, pompowany fotel i szersze ogumienie - to wszystko za różnicę około 10 tys. brutto. Nowe ciągniki John Deere z silnikiem 75 KM będą miały silniki Fiata (New Holland).

Ciągniki sadownicze o mocy ponad 100 KM

Ciągniki sadownicze o mocach powyżej 100 koni mechanicznych to prawdziwa ekstraklasa. Imponują nie tylko wydajnością, ale również rozbudowanym i zaawansowanym technologicznie wyposażeniem, sprostają najbardziej wymagającym zadaniom.

W tym segmencie obecne są:

• Fendt z modelem 211 Vario o mocy 105 KM,
• Case reprezentowany jest przez Quantum 110 z mocą 107 KM,
• New Holland z modelem T4 o mocy 107 KM,
• John Deere proponujący ciągniki 5GL z silnikiem 111,5 KM lub różnej szerokości (już od 996 mm) traktory sadownicze z silnikami 106 lub 120 KM,
• Claas z modelami Nexos 240 (103 KM) i 260 o mocy 120 KM,
• Lamborghini oferujący serię Spire o mocach 102, 106 i 116 KM,
• Kubota z M5101N wyposażonym w silnik 104 KM (rama ROPS) lub 106 KM w wersji z kabiną,
• chińskiej produkcji traktor Arbos 4110 o mocy 102 KM.

W gospodarstwie Sebastian Maciaszek, gdzie sady zajmują 10 hektarów, jako główny ciągnik do cięższych prac używany jest Deutz-Fahr 5080 DS o mocy 75 KM. Ciągniki te, choć nieco ponad 60KM, są przykładem uniwersalnego rozwiązania, które sprawdza się na większych powierzchniach.

Ciągniki sadownicze półgąsienicowe

Model M5091 Narrow Power Crawler to ciekawa propozycja marki Kubota przeznaczona przede wszystkim do pracy w winnicach. Ciągnik ten jest odpowiednikiem standardowego modelu M5091 Narrow, w którym parę kół tylnej osi zastąpiły gąsienice. Silnik, jego moc i moment obrotowy są identyczne jak w wersji kołowej. Ciągnik jest dostępny jedynie z kabiną, nie ma wersji z ramą ROPS. Ma nieznacznie inną szerokość - minimalnie 1370 mm, maksymalnie 1531 mm. Jest też cięższy od wersji kołowej (masa własna sięga 3393 kg) i nieco wolniejszy (prędkość maksymalna to 30 zamiast 40 km/h).

Napęd gąsienicowy ma kilka podstawowych zalet: zmniejsza jednostkowy nacisk na grunt, poprawia trakcję oraz zwiększa zdolność pokonywania pochyłości. Trakcję dodatkowo poprawia blokada mechanizmu różnicowego tylnej osi. Jak dotąd ciągnik sadowniczy Kubota M5091 Narrow Power Crawler nie znajduje się w polskiej ofercie, dostępny jest np. we Francji, Włoszech i Niemczech.

Optymalne rozwiązania dla małych i średnich gospodarstw sadowniczych

Zakup ciągnika do sadu to wyzwanie nieco większe niż pojazdu do pracy w polu. Nowoczesne, wydajne i komfortowe traktory do sadu można kupić u dealera, ale nie tylko. Dzięki temu, że są to używane modele, zyskuje się szansę na zakup dobrego sprzętu w niższej cenie. Na stronie Mascus kupić można ciągniki producentów takich jak John Deere, New Holland, Ursus, Zetor, Kubota, Fendt, Massey Ferguson, FarmTrack, Deutz-Fahr, Valtra i wielu innych marek.

Wśród ciągników z serii 5ML John Deere sadownicy znajdą pojazdy dostosowane do obszarów o każdym zagęszczeniu roślinności, zarówno z szerokimi, jak i wąskimi alejkami. Amerykański producent tworzy też traktory o niskim prześwicie, przydatne wszędzie tam, gdzie kierowca porusza się po pergolach i miejscach z nisko zwisającymi gałęziami. Dla zapewnienia lepszej ochrony karoserii maszyny z tej serii są obłożone po bokach dodatkowymi metalowymi panelami, osłonięte są także błotniki, ochronki tylnych reflektorów i zbiornik paliwa.

Gama ciągników John Deere 5ML obejmuje pojazdy o mocy silnika wynoszącej od 110 do 136 KM. Pojemność tych jednostek, nazywanych John Deere PowerTech Plus, to 4,5 l. Producent zadbał o to, by były one jak najbardziej oszczędne, dzięki czemu 139 l paliwa starcza na cały dzień pracy w sadzie. W utrzymaniu niskich kosztów eksploatacji pomaga układ hydrauliczny o przepływie maksymalnym na poziomie 117 l. Wszystkie trzy modele (5105ML, 5120ML i 5130ML) mają rozstaw osi wynoszący 2,3 m, a ich minimalna szerokość to 1,55 m. Warto zwrócić uwagę na imponujący promień skrętu wynoszący zaledwie 43°. Traktory z tej serii cechują się też dużą ładownością na poziomie 3,5 t. Do pracy sadownik może wykorzystać przedni podnośnik o udźwigu wynoszącym 2,9 t oraz tylny zdolny podnieść 4,9 t. Ciągniki z tej rodziny pojazdów sprawdzają się w miejscach, w których innym maszynom trudno się poruszać. Warto wybrać jeden z modeli John Deere 5G, jeśli jest się właścicielem sadu położonego w trudnym, nierównym terenie. Modele z tej serii zostały skonstruowane w taki sposób, by pozostawały stabilne, jadąc po stromym podłożu. Co więcej, na ryzyko przewrócenia się traktora nie wpływa nawet zwiększone obciążenie z przodu lub z tyłu pojazdu. W pracy w ciasnych miejscach niezbędna jest jak najlepsza zwrotność. W poruszaniu się po tak ograniczonym terenie jak sad czy winnica pomaga również czujnik skracający kąt skrętu poprzez odłączenie napędu przednich kół. W traktorach z tej serii kierowca może ponadto korzystać z biegu pełzającego, a tym samym wykonywać niezbędne czynności w trakcie powolnej jazdy. Jeśli zachodzi potrzeba szybszego poruszania się po sadzie, kolejne biegi można wybierać przy pomocy poręcznej przekładni.

Kubota w swojej ofercie prezentuje dwa rozwiązania: mocne i wszechstronne ciągniki serii M5N oraz ciągniki kompaktowe, na przykład modele B1181 i B1241. Te modele świetnie radzą sobie z przewozem owoców. Ciągniki Kubota M5N powstały z myślą o pracy w intensywnie prowadzonych sadach i winnicach, gdzie przestrzeń między drzewami jest ograniczona. Manewry wymagają maksymalnej precyzji. Dostępność pięciu modeli o mocy od 74 do 115 KM pozwala dobrać odpowiedni ciągnik do wielkości plantacji i rodzaju wykonywanych prac. Minimalna szerokość zewnętrzna traktora wynosi jedynie 1342 mm. Na uwagę zasługuje także wyjątkowa zwrotność serii M5N. Dzięki przekładni kątowej w przednim moście i systemowi zacieśniania skrętu Bi-Speed Turn promień zawracania wynosi zaledwie 3,95 m. To ogromne ułatwienie przy pracy w ciasnych międzyrzędziach, szczególnie w czasie, gdy trzeba szybko zmieniać kierunek jazdy między rzędami jabłoni drzew owocowych. Operator zyskuje też komfort pracy dzięki płaskiej podłodze kabiny, wydajnej klimatyzacji i intuicyjnemu wyświetlaczowi Intellipanel. Silnik o pojemności 3,8 litra spełnia normę czystości emisji spalin Stage V, a jednocześnie gwarantuje wysoką wydajność i niezawodność. Mocny tylny WOM i TUZ oraz układ hydrauliczny o wydatku do 68,6 l/min umożliwią współpracę z opryskiwaczami, kosiarkami czy rozdrabniaczami gałęzi. W czasie jesiennych zbiorów świetnie poradzi sobie też z dużą platformą do zbioru owoców. Dzięki temu M5N to idealny główny ciągnik sadowniczy.

Jesienne zbiory to nie tylko praca dużych maszyn i ludzi. Równie istotny jest sprawny transport zebranych owoców z sadu do punktu składowania. W tym zadaniu najlepiej sprawdzają się lekkie i zwrotne mini ciągniki Kubota, np. modele B1181 i B1241. Model B1181, mimo niewielkiej mocy 18 KM, potrafi efektywnie pracować w sadzie dzięki kompaktowym wymiarom i bardzo małemu promieniowi skrętu. Jest szczególnie przydatny w trakcie zbiorów, gdy trzeba bezpiecznie przemieszczać wózki z owocami między drzewami. Dzięki niewielkiej masie nie ugniata gleby, co ma znaczenie dla utrzymania prawidłowej struktury podłoża. Jego dużą zaletą jest możliwość współpracy z międzyosiowym agregatem koszącym. Kubota B1241 to nieco mocniejsza propozycja (22 KM). Łączy niewielkie rozmiary z dużymi możliwościami trzycylindrowego silnika diesla o pojemności 1,1 litra. Udźwig tylnego podnośnika wynoszący 615 kg oraz standardowe wspomaganie kierownicy to inne zalety. Seria M5N to doskonałe główne ciągniki sadownicze, które zapewniają moc, zwrotność i komfort. Wspólne zastosowanie obu serii gwarantuje sprawną organizację jesiennych prac i maksymalną efektywność.

Alternatywne rozwiązania i używane ciągniki

Modernizacja floty ciągników sadowniczych to klucz do zwiększenia efektywności i komfortu pracy. Coraz więcej sadowników decyduje się na zakup nowego sprzętu, co jest uzasadnione jego zaawansowaniem technologicznym i dostosowaniem do specyficznych potrzeb sadownictwa. Niemniej, rynek wtórny oferuje również ciekawe opcje.

Zetor - ceniony za solidność, małe zużycie paliwa i niską cenę. Dla tych, którzy nie dysponują dużym budżetem, Zetor jest często wskazywany jako najlepsza marka. Jednakże znalezienie modelu 5243 w dobrym stanie może być wyzwaniem, gdyż ogłoszenia pojawiają się rzadko.

Ciągniki typu Antonio Carraro SRX lub Runner 45 są dobrym wyborem do prac w sadzie, zwłaszcza w trudnych warunkach, takich jak błoto, ze względu na przegubową konstrukcję i rozkład masy 50/50, co ma znaczenie na stromiznach. Antonio Carraro jest liderem sprzedaży wśród ciągników specjalistycznych we Włoszech. Choć na mokrych działkach szersze koła są preferowane, Antonio ma wąskie ogumienie. Do cięższych prac polowych i transportu, np. przyczepy z 12 czy 16 skrzyniami, Kubota lub inne "większe" sadowniki (np. NH T4) mogą sprawdzić się lepiej. Jednak do typowych prac sadowniczych Antonio Carraro oferuje znaczną przewagę.

Dyskusja na temat używanych Ursusów C-330 kontra młodsze sadowniki jest nadal żywa. Przeciwnicy C-330 twierdzą, że ich ceny na rynku wtórnym są zdecydowanie za wysokie, wskazując na to, że za dwa razy wyższą cenę można kupić znacznie bardziej funkcjonalny ciągnik. Maszyny z napędem 4x4, fabryczną kabiną i szerokością poniżej 1,5 metra, dostępne w budżecie do 50 tys. zł, oferują znacznie lepsze parametry, będąc o 10-15 lat młodsze, z dwukrotnie większą mocą i przystosowane do wąskich sadów.

Przykładowe ciągniki sadownicze do 50 tysięcy złotych (ceny z 2013 roku, mogą ulec zmianie):

W 2013 roku New Holland T4030N bez SuperSteer, z 5 parami hydrauliki, hydraulicznymi stabilizatorami tylnego TUZ, hydraulicznym prawym wieszakiem, kołami 28", biegami pełzającymi, TUZ Pol-Agra 1 tona, wydechem pionowym, przednimi błotnikami skrętnymi i poszerzeniami tylnych kosztował 140 tys. netto. Szerokość minimalna z przodu przy oponach 280/70R16 wynosiła 142 cm.

Spalanie ciągnika jest często mylnie interpretowane. Wałek eko nie zawsze oznacza mniejsze zużycie paliwa; czasem lepiej jechać na wałku 540 i pozwolić silnikowi pracować na 1400 obr./min, niż mulić go na niższych obrotach i wałku eko. Optymalne ustawienia dla wielu użytkowników to wałek 540 i obroty silnika około 1300-1500 obr./min. Na przykład, podczas koszenia trawy ciągnik spala 3.5 l/h, a przy głęboszowaniu 8 l/h.

tags: #ciagnik #do #3 #5 #hektarow #sadu