Ustawienie Zapłonu w Ciągniku Jednoosiowym Dzik

Ciągniki jednoosiowe, potocznie nazywane „Dzikami”, to popularne maszyny rolnicze i ogrodnicze, cenione za swoją prostotę i niezawodność. Wiele z nich, jak choćby „Czeski Dzik” z 1986 roku, czy „Robi-55” produkcji węgierskiej, bazowało na licencjach niemieckiej firmy Gutbrod (modele Mopel Terra, Terra Vari). Ich dwusuwowe silniki benzynowe, takie jak IKOV (na licencji Gutbrod, produkowany przez AGROSTROJ z Jicina) lub polskie konstrukcje WSM typu S-82, S-261 czy WSM typ 160, charakteryzują się zapłonem iskrowym i ręcznym rozruchem sznurkowym. Mimo braku zaawansowanej elektroniki, maszyny te często sprawiają użytkownikom problemy z układem zapłonowym, zwłaszcza w starszych egzemplarzach.

Typowe Problemy z Zapłonem i Diagnostyka

Najczęściej zgłaszane trudności obejmują gaśnięcie silnika na zimno, niestabilną pracę po uruchomieniu, a także przebicia na świecy zapłonowej po kilku minutach pracy. Użytkownicy poszukują danych dotyczących precyzyjnej regulacji zapłonu oraz ustawienia obrotów. Należy pamiętać, że zapłon w „Dziku” nie przestawia się samoczynnie. Jeśli silnik był po remoncie (np. zatarty wał) i wcześniej pracował prawidłowo, a po pewnym czasie przestał, konieczne jest dokładne sprawdzenie kilku elementów.

Kontrola Aparatu Zapłonowego

Aparat zapłonowy w tych ciągnikach jest zbliżony konstrukcyjnie do tych stosowanych w motocyklach WSK. Kluczowe parametry do sprawdzenia obejmują:

• Ustawienie zapłonu: Zapłon powinien nastąpić około 2-4 mm przed górnym położeniem tłoka (GMP). Ważne jest, aby przerywacz był otwarty w górnym położeniu tłoka i na 100% zamknięty w dolnym położeniu tłoka.
• Przerywacz i kondensator: Sprawdź stan przerywacza i kondensatora. Odstęp styków przerywacza powinien wynosić około 0,35 mm. Słaba sprężyna przerywacza może powodować dokładnie takie efekty, jak opisane problemy z pracą silnika, dlatego zaleca się jego wymianę na nowy z mocną sprężyną. Należy również przeczyścić młoteczki.
• Kabel wysokiego napięcia (WN): Sprawdź iskrę na samym kablu WN, bez fajki i świecy. Iskra powinna być w stanie przebić minimum 7-8 mm powietrza. Słabe napięcie przechodzące przez kabel, bez iskry nawet po zdjęciu fajki, wskazuje na problem. Należy sprawdzić oba końce kabla WN.

Brak iskry lub jej słaba intensywność może być również spowodowany uszkodzeniem cewki zapłonowej. W jednym przypadku okazało się, że kabel dochodzący do świecy był przetarty pod deklem, gdzie znajduje się cewka zapłonowa, co najprawdopodobniej powodowało zwarcie. Po wymianie uszkodzonego kabla udało się uzyskać słabą iskrę, co sugeruje, że to mogło być przyczyną.

Problemy ze Świecami Zapłonowymi w Silnikach Dwusuwowych

Silniki dwusuwowe w „Dzikach” mają tendencję do zalewania świec zapłonowych. Jest to zjawisko normalne, wynikające ze smarowania mieszanką paliwa z olejem. Gdy mieszanka spala się słabo, olej nie wypala się całkowicie i pozostaje na świecy, tworząc osad, który uniemożliwia przeskok iskry. Zalewanie świec może być również spowodowane źle wyregulowanym gaźnikiem lub jazdą na zbyt wolnych obrotach przy dużych obciążeniach, co również prowadzi do tworzenia się nagaru.

Rekomendowane Świece Zapłonowe

• Nie zaleca się przerabiania świec z gwintem M18 na M14 za pomocą redukcji.
• Po wieloletnich testach, najlepiej sprawdzają się świece Bosch MC-5 lub MC-10.
• Polskie świece M60 (produkowane po 1990 roku) często sprawiają problemy po nagrzaniu silnika.
• Świece M75 działają dobrze, ale są trudne do zdobycia.
• Wieczne świece z ZSRR, choć bez napisów, są również cenione za swoją trwałość.

Modyfikacje Układu Zapłonowego i Zasilanie Zewnętrzne

W przypadku uporczywych problemów ze słabą iskrą lub niemożnością uruchomienia silnika, możliwe jest wprowadzenie modyfikacji układu zapłonowego, w tym podłączenie zapłonu z akumulatora. Jeden z użytkowników zgłosił, że po wykonaniu zapłonu z akumulatora, jego „Dzik” zaczął działać bez zarzutu.

Instalacja Zewnętrznej Cewki Zapłonowej i Akumulatora

Modyfikacja sprowadza się do dodania zewnętrznej cewki zapłonowej. Jedno jej wyprowadzenie należy połączyć z kablem wyprowadzonym z przerywacza zapłonu, a drugie z wyłącznikiem gaszenia zapłonu. Można również dodać kondensator elektrolityczny (np. diodę prostowniczą), który pozwala na pracę silnika na odpowiednio wysokich obrotach bez zasilania z akumulatora, choć przy spadku obrotów silnik może zgasnąć. Kondensator należy zamontować tuż przy cewce zapłonowej.

W oryginalnym systemie źródło jest wykorzystywane tylko przez pół okresu, co oznacza połowiczne wykorzystanie dostępnej energii cewek świetlnych. Taka instalacja, z zewnętrzną cewką zapłonową i opcjonalnym kondensatorem elektrolitycznym, zwiększa efektywność zapłonu. Dla bezpieczeństwa można przesunąć bezpiecznik bliżej akumulatora lub dodać dodatkowy, a także zamontować główny wyłącznik akumulatora.

Tego typu instalacje są stosowane np. w ciągnikach służących do opryskiwania, gdzie silnik jest często wykorzystywany tylko do napędu wysokociśnieniowej pompy (układ jezdny jest odłączony). W takim przypadku silnik nie pracuje na wysokich obrotach, nie wytwarzając odpowiedniej ilości energii do pokrycia zapotrzebowania cewki zapłonowej, co prowadzi do rozładowywania akumulatora. Fabryczny iskrownik, często umieszczony pod tłumikiem, zasila cewkę zapłonową, światła postojowe oraz sygnał dźwiękowy. Niska wydajność generowania energii może sprawić, że w zależności od wykorzystania ciągnika, czasem występuje konieczność doładowania akumulatora z sieci elektrycznej co 2 dni.

Informacje o Silnikach Stosowanych w Dzikach

Ciągniki Dzik były wyposażone w różne typy silników dwusuwowych, charakteryzujących się prostą budową i chłodzeniem powietrzem. Silnik S-82 to lekki gaźnikowy, dwusuwowy silnik benzynowy chłodzony powietrzem, produkowany przez Wytwórnię Sprzętu Mechanicznego w Bielsku Białej. Miał szerokie zastosowanie zarówno w przemyśle, jak i rolnictwie, m.in. w małych maszynach rolniczych (opryskiwacze, opylacze) oraz maszynach stacjonarnych.

Inne silniki to dwusuwowe silniki gaźnikowe WSM typu S-261 i ich pochodne, również produkowane przez WSM w Bielsku Białej, o bardzo wszechstronnym zastosowaniu. Konstrukcja silnika WSM typ 160 została opracowana na podstawie doświadczeń zebranych podczas wieloletniej produkcji i eksploatacji silników gaźnikowych typu S-261. Charakteryzował się on zapłonem od iskrownika wbudowanego w obudowę dmuchawy.

Wszystkie te silniki wymagają mieszanki paliwowo-olejowej, zazwyczaj z użyciem olejów silnikowych typu CPN, S17, Lux 13 lub Extra 15, co jest kluczowe dla ich prawidłowej pracy i zapobiegania problemom ze świecami. Pamiętajmy, że ciągniki te były produkowane w czasach PRL-u, często w latach 60. lub 70., co oznacza, że ich komponenty mogą być już zużyte. Należy brać pod uwagę ich wiek i intensywność wcześniejszej eksploatacji.

tags: #ciagnik #jednoosiowy #dzik #ustawienie #zaplonu