Funkcjonariusze dolnośląskiej Inspekcji Transportu Drogowego (ITD) regularnie kontrolują pojazdy ciężarowe pod kątem ich stanu technicznego. Przykładowo, w Wałbrzychu patrol ITD zatrzymał do kontroli zestaw przewożący odpady komunalne, w którym ciągnik siodłowy nie miał ważnych badań technicznych, tylnego nadkola i lampy. Z kolei opony naczepy były tak zużyte, że widoczne były druty, a zbiornik powietrza układu pneumatycznego został przymocowany do ramy pojazdu pasami, które służą do mocowania ładunku. Podobnie, tego samego dnia niesprawny samochód ciężarowy zatrzymano do kontroli również w powiecie kłodzkim.
Obie kontrole zakończyły się zatrzymaniem dowodów rejestracyjnych pojazdów i wydaniem zakazu dalszej jazdy, a kierowców ukarano mandatami. Za ujawnione nieprawidłowości konsekwencje grożą także przewoźnikom. Obowiązkowe wyposażenie samochodu ciężarowego zostało szczegółowo wymienione w przepisach, a właściciel firmy przewozowej i kierowca pojazdu muszą zadbać o to, aby pojazd posiadał wszystkie niezbędne elementy wyposażenia i znajdował się w bardzo dobrym stanie technicznym.
W tym artykule przyjrzymy się bliżej elementom takim jak nadkola, błotniki i chlapacze, czyli popularne fartuchy. Warto znać przepisy polskiego prawa, zwłaszcza gdy dotyczą właścicieli firm transportowych oraz kierowców pojazdów dostawczych i ciężarowych z naczepą, aby uniknąć mandatów i innych przykrych konsekwencji. Lista obowiązkowego wyposażenia powinna znajdować się w dokumentach każdego kierowcy.
Przepisy Prawne Dotyczące Nadkoli i Błotników
Kwestie te reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Wiele osób zastanawia się, czy takie elementy jak nadkola, błotniki i chlapacze są obowiązkowe w samochodach ciężarowych. Zgodnie z przepisami, obowiązkowe jest wyposażenie pojazdu w błotniki lub inne elementy nadwozia o szerokości nie mniejszej niż szerokość opony. W praktyce oznacza to, że zamiast błotników mogą być stosowane inne elementy zapobiegające wydostawaniu się wody, piachu i zanieczyszczeń spod kół. Alternatywą są więc fartuchy, czyli chlapacze.
Stosowanie fartuchów przedłużających jest konieczne m.in. w sytuacji, gdy dolna krawędź elementu osłaniającego tylne koła pojazdu znajduje się na wysokości większej niż 1/4 odległości między elementem a osią obrotu tylnego koła, mierzonej w płaszczyźnie poziomej. Przepisy nie wskazują wprost na obowiązek stosowania nadkoli, co oznacza, że elementy te są wyposażeniem opcjonalnym. Z doświadczenia wiadomo jednak, że warto je stosować.
Rola i Funkcje Nadkoli, Błotników i Chlapaczy
Stosowanie nadkoli, błotników i chlapaczów zwiększa komfort i bezpieczeństwo realizowanego transportu. Elementy te pozwalają także ograniczyć straty związane z uszkodzeniem elementów konstrukcyjnych przyczepy czy naczepy.
Nadkola, błotniki i chlapacze warto stosować w pojazdach ciężarowych nie tylko ze względu na ewentualny mandat. Przede wszystkim mają one wpływ na bezpieczeństwo kierowcy oraz innych uczestników ruchu drogowego. Błotniki i chlapacze ograniczają ochlapywanie pojazdów znajdujących się za ciężarówką. Wypadające spod kół woda i kamienie mogą nie tylko źle wpływać na widoczność, ale także prowadzić do uszkodzenia pojazdu.
Dodatkowo, wskazane elementy wyposażenia chronią również części pojazdu, w których się je stosuje. Dzięki nim można dłużej utrzymać powłokę lakierniczą oraz dobry stan techniczny naczepy, co jest kluczem do optymalizacji kosztów utrzymania taboru w firmie transportowej.
10 wskazówek dotyczących jazdy w deszczu
Rodzaje i Zastosowanie Nadkoli i Błotników
Dla Ciągników Siodłowych (Samochodów Ciężarowych)
Błotniki przy kabinie ciągnika siodłowego dzielimy na dwa rodzaje:
- Pierwsze są umieszczone zaraz pod kabiną i nad kołem, widoczne przy podniesieniu kabiny.
- Drugie są zamontowane zaraz za kołem.
W kabinach szerokich (np. MAN TGX / TGA) występuje jeden rodzaj błotnika pod kabiną. Błotnik za kabiną również jest taki sam w każdej kabinie szerokiej, lecz do niego jako oddzielna część przykręcane jest obrzeże.
W kabinach wąskich (np. MAN TGS / TGA) występują dwa rodzaje błotnika pod kabiną, które są zależne od głębokości kabiny. Błotniki tylne w takich samochodach jak MAN TGA (od roku 2005), MAN TGX i MAN TGS są zazwyczaj takie same.
Dla Maszyn Rolniczych i Budowlanych
Błotniki są również ważnym elementem wyposażenia maszyn rolniczych i budowlanych, pełniącym funkcje ochronne. Przykładowo, błotnik T10150 DOMAR jest przeznaczony do maszyn rolniczych i budowlanych wyposażonych w koła o średnicy 28 cali. Jego wymiary to 1330 mm długości, 600 mm szerokości oraz 350 mm wysokości.
Produkt ten wykonany jest z wysokiej jakości polipropylenu (PP), który charakteryzuje się wyjątkową odpornością na działanie warunków atmosferycznych, takich jak promieniowanie UV, opady deszczu czy mróz, a także na proces starzenia materiału.
Podstawowym zadaniem błotników w maszynach rolniczych i budowlanych jest zabezpieczenie otoczenia przed rozbryzgami wody, błota czy kamieni spod kół podczas pracy w terenie. Odpowiednio dopasowane błotniki chronią również samą maszynę przed uszkodzeniami mechanicznymi powodowanymi przez wyrzucane spod kół zanieczyszczenia, a dzięki zmniejszeniu rozbryzgów wody i ograniczeniu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń, znacząco poprawiają widoczność i bezpieczeństwo pracy.
Gdzie Szukać Odpowiednich Rozwiązań?
W sklepach specjalizujących się w częściach do pojazdów ciężarowych i maszyn rolniczych dostępny jest szeroki wybór akcesoriów, w tym obowiązkowe wyposażenie ciężarówki. Oferta zazwyczaj obejmuje błotniki, chlapacze antyrozbryzgowe naczepy, chlapacze błotników oraz nadkola. Ważne jest, aby każdy z wybranych produktów spełniał najwyższe standardy rynkowe i był zgodny z obowiązującymi przepisami.
Wszelkie wątpliwości związane z doborem odpowiednich elementów warto skonsultować z osobami dobrze zorientowanymi w przepisach, które wskażą, co powinno znaleźć się w ciężarówce. W ten sposób można uniknąć przykrych konsekwencji i zapewnić odpowiednie środki bezpieczeństwa.