Historia ciężarówek i ciągników siodłowych Volkswagen oraz rola MAN w rolnictwie

Firma Volkswagen, choć na rynku europejskim znana głównie z samochodów osobowych, ma również swoje ciężarowe oblicze. Nie na Starym Kontynencie, a przede wszystkim w Ameryce Południowej, szczególnie w Brazylii, Volkswagen jest potentatem w produkcji pojazdów stricte ciężarowych, zdobywając ogromną część rynku.

Volkswagen Constellation - ciężarówki z brazylijskim rodowodem

W latach 80. Volkswagen nabył od Chryslera „ciężarowe resztki”, co stało się podstawą do stworzenia własnych pojazdów ciężarowych. Prezentowany model, Volkswagen Constellation, jest niezwykle popularny w Ameryce Południowej.

  • Konfiguracja podwozia: Podwozie tego modelu przystosowane jest do konfiguracji dwu- i trzyosiowych.
  • Warianty silnikowe: Ciągnik występuje w kilku wariantach silnikowych oferujących od 180 do 367 koni mechanicznych.

Design i wnętrze Constellation

Design Constellation, choć nie reprezentuje najnowszego nurtu stylistycznego, robi wrażenie swoją prostotą i klasyką. Ogromny grill w połączeniu z okrągłymi elementami oświetlenia daje ciekawy, spójnie niespójny efekt.

Szczególnie ujmujące jest wnętrze, które, ku zaskoczeniu, przypomina Passata B5. Zegary uzupełnione niebieskimi wyświetlaczami oraz elementy konsoli środkowej, w tym znany i szanowany panel klimatyzacji, czyli „pokrętło-tronik”, nadają mu prestiż.

Oficjalna dystrybucja Volkswagena Constellation w Europie jest raczej mało realna.

Zdjęcie ciężarówki Volkswagen Constellation

MAN i jego rolnicze korzenie oraz innowacje

Firma MAN, kojarzona głównie z produkcją ciężarówek i autobusów, ma znacznie głębsze powiązania z rolnictwem, niż mogłoby się wydawać. W przeszłości MAN budował bardzo udane ciągniki rolnicze, a dział MAN Engines cały czas wytwarza silniki dla maszyn rolniczych.

Początki MAN - od inżynierii mechanicznej do motoryzacji

Korzenie firmy MAN sięgają 1840 roku, kiedy to Ludwig Sander i Jean Gaspard Dollfus założyli w Augsburgu firmę Sander’sche Maschinenfabrik. Po serii zmian nazw i fuzji z norymberską firmą Klett & Comp (zał. 1841 r., później Maschinenbau-Actiengesellschaft Nürnberg), w 1898 roku powstała Vereinigte Maschinenfabrik Augsburg und Maschinenbaugesellschaft Nürnberg AG, która w 1908 roku przyjęła nazwę M.A.N. W tym czasie motoryzacja nie była główną działalnością, dominowała ogólna inżynieria mechaniczna.

Wczesna fotografia fabryki MAN

Kluczowe projekty i wynalazki

Wśród ciekawszych projektów warto wymienić budowę kolei podwieszanej do Wuppertalu (Wuppertaler Schwebebahn, 1900-1903 r.), która działa do dziś. Firma odegrała również kluczową rolę w rozwoju silników wysokoprężnych. W latach 1893-1897 ówczesny dyrektor Heinrich von Buz umożliwił Rudolfowi Dieselowi testowanie i rozwijanie jego pomysłów. W 1896 roku Maschinenfabrik Augsburg zbudowała dwa pierwsze działające egzemplarze Motor 250/400 konstrukcji Diesla - były to pierwsze na świecie silniki wysokoprężne.

Portret Rudolfa Diesla

Rozwój działalności motoryzacyjnej i rolniczej po fuzji z GHH

W 1921 roku firmę M.A.N. przejęła Gutehoffnungshütte (GHH). Mimo trudności finansowych po I wojnie światowej, MAN kontynuował rozwój.

  • Produkcja pojazdów użytkowych: W 1915 roku rozpoczęła się produkcja pojazdów użytkowych w spółce joint venture ze szwajcarską firmą Adolph Saurer AG, pod nazwą M.A.N.-Saurer Lastwagenwerke. Produkcja została przeniesiona do Norymbergi w 1916 roku. W 1924 roku MAN zaprezentował pierwszy na świecie samochodowy silnik wysokoprężny z bezpośrednim wtryskiem paliwa oraz nowe autobusy.
  • Pług z silnikiem: Jeszcze w 1916 roku planowano rozpoczęcie produkcji pługa z silnikiem. Gotowy jednoosiowy pług MAN z 1921 roku zdobył najwyższe wyróżnienie na wystawie DLG w 1921 roku, jednak jego produkcję zakończono w 1924 roku.
  • Zdjęcie jednoosiowego pługa firmy MAN z 1921 r.

Powrót do traktorów i wpływ II wojny światowej

Pod koniec lat 30. MAN powrócił do idei budowy traktorów. W 1938 roku rozpoczęto produkcję ciężkiego ciągnika z silnikiem diesla typu AS 250 o mocy 50 KM. II wojna światowa przerwała jednak jego produkcję, która została przeniesiona do francuskiej marki Latil. Zakłady MAN w Norymberdze i Augsburgu mocno ucierpiały w nalotach alianckich ze względu na produkcję sprzętu wojskowego, w tym czołgów oraz autobusów i ciężarówek wojskowych, np. „Einheitsdiesel”.

Odbudowa i powojenne innowacje w traktorach MAN

Po wojnie, w 1949 roku, podjęto decyzję o opracowaniu ciągnika rolniczego AS 325 o mocy 25 KM, wyposażonego w szybkoobrotowy silnik wysokoprężny z opcjonalnym napędem na wszystkie koła.

Zdjęcie ciągnika MAN AS 325A i współczesnego MAN TGS 18.500 4x4

Silnik M-Motor i technologia kulistej komory spalania

Jedną z ciekawszych konstrukcji był silnik M-Motor, opracowany przez Siegfrieda Meurera na przełomie 1951 i 1952 roku. Charakteryzował się on sferyczną komorą spalania pośrodku tłoka, co zapewniało lepsze spalanie, mniejsze zużycie paliwa, większą wydajność i cichą pracę. Od 1954 roku wszystkie nowe rolnicze modele MAN-a były wyposażane w takie silniki.

Schemat silnika z kulą centralną

Rozwój stylistyczny i koniec produkcji traktorów MAN

W 1955 roku wprowadzono nową generację maszyn o kanciastym, masywnym wyglądzie, a od 1957 roku stopniowo zmieniano kształt ciągników na smukły, zaokrąglony. W 1961 roku wprowadzono zasadę modułową. W 1962 roku produkcja przeniosła się do Friedrichshafen, gdzie montowano już ciągniki Porsche-Diesel. Niestety, w marcu 1963 roku Porsche zrezygnowało z produkcji ciągników, co doprowadziło także do zaprzestania montażu traktorów MAN.

Współpraca MAN Engines z producentami maszyn rolniczych

MAN Engines do dziś odgrywa kluczową rolę w sektorze rolniczym, dostarczając silniki lub licencje na ich produkcję.

Licencje i współpraca w Europie Wschodniej

W 1964 roku enerdowski kombinat motoryzacyjny IFA kupił licencję na produkcję silników typu M-Motor. Silnik 4 VD 14,5/12-1 SRW produkowany przez VEB IFA Motorenwerke Nordhausen w latach 1967-1990 napędzał szereg maszyn produkcji Fortschritt. MAN współpracował również z producentami z Europy Wschodniej: ciężarówki MAN były produkowane w Rumunii jako Roman, a także w Jugosławii (później w Słowenii) przez firmę TAM. Silniki MAN wykorzystywano również w ciągnikach przegubowych marki Rába na Węgrzech.

Zdjęcie rumuńskiego MAN-a (Roman)

Silniki MAN w zachodnioeuropejskich maszynach rolniczych

  • Schlüter: Od 1973 roku w ciągnikach marki Schlüter (serie Profi Trac, Super Trac i Euro Trac) montowano 4- i 6-cylindrowe jednostki MAN.
  • Fendt: Firma Fendt, począwszy od modeli Favorit 622 LS i 626 LS (1980 r.), konsekwentnie wykorzystuje silniki MAN. Współpraca kontynuowana była w seriach Favorit 800 i 900 Vario w latach 90., a także w późniejszych modelach, takich jak 1000 Vario (premiera w 2015 r.) czy 1100 Vario MT (2020 r.), gdzie stosowano mocne silniki MAN D26, D3876 i D4276.
  • Zdjęcie ciągników Fendt serii 1100 Vario MT
  • AGCO (Fendt, Massey Ferguson): Kombajny serii Ideal 8/9 (2017 r.) i Ideal 10 (2019 r.) również były wyposażone w silniki MAN, osiągające moc do 790 KM.
  • Holmer: W latach 90. firma Holmer Maschinenbau GmbH wprowadziła kombajn do buraków Terra Dos z 6-cylindrowym silnikiem MAN o mocy 460 KM, a w jego następcy, Terra Dos T3, moc wzrosła do 520 KM.
  • Krone: Firma Krone stosuje silniki MAN w swoich najmocniejszych sieczkarniach samobieżnych BiG X 1100, które z motoru D2862 wyciskają 1078 KM.
  • Claas: Od 2011 roku Claas w swoich sieczkarniach samobieżnych Jaguar 970 i 980 wykorzystuje silniki V8 i V12 firmy MAN. Późniejsze modele Lexion 8900, 6900, 7600 i 7700 również zostały wyposażone w silniki MAN D4276 i D2676.
  • Zdjęcie kombajnów Claas Lexion z silnikami MAN

Innowacje MAN Engines - silniki wodorowe

MAN Engines aktywnie pracuje nad nowymi technologiami. Od 2020 roku firma koncentruje się na zrównoważonych rozwiązaniach. Na targach Agritechnica 2023 zaprezentowano silnik MAN H4576, nowo opracowany silnik spalinowy na wodór, bazujący na sprawdzonej konstrukcji diesla D3876. Jednostka o mocy 500 KM i pojemności 16,8 l charakteryzuje się niemal zerową emisją tlenków azotu dzięki zaawansowanemu procesowi spalania i systemowi oczyszczania spalin. MAN ma wieloletnie doświadczenie w technologii silników wodorowych, co przyspiesza wprowadzenie tego modelu na rynek.

Silnik spalinowy MAN H4576 napędzany wodorem

tags: #ciagnik #siodlowy #volkswagen